Eselengen júkteme tranzıttik joldy tozdyrýda

Qazirgi tańda kórshi memle­ketterdiń azamattary, sonymen qatar, Maqtaaral, Saryaǵash jáne Shardara aýdandarynyń 12 eldi mekeniniń turǵyndary A-15 «Jyzaq – Jetisaı – Saryaǵash –Ji­bek joly» avtojoly arqyly qatynaıdy.

Atalǵan avtojolmen Qo­nys­baev kedendik ótkizý beketi arqyly ótetin О́zbekstan, Aýǵan­­­stan, Iran, Birikken Arab Ámirlikteri, Túrkııa jáne t.b. el­der­diń halyqaralyq tran­zıt­tik júk kólikteri de qaty­naıdy. Máse­len, 2016 jyly osy jol arqyly 42 000-nan astam tranzıttik júk kó­li­gi ótken. Onyń ústine, Maqta­aral aýdanynda jylyna 1 mln tonnadan astam aýylsharýa­shylyq ónimderin eksport­qa áketý, oǵan syrttan qury­lys jáne basqa da materıaldardy ákelý úshin keletin aýyr júk kólik­teri de jolǵa normadan ar­tyq salmaq túsirýde.

«Jyzaq – Jetisaı – Sary­­aǵash – Jibek joly» avtojoly úshin­shi sanattaǵy jol bolyp tabylady. Onyń ótkizý qarqyndylyǵy naqty qalyptasqan jaǵdaıdan kóp tómen bolyp otyr. Máselen, qoldanystaǵy Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń 3.03-09-2006 Nor­matıvter jáne qaǵıdalar jıyntyǵyna sáıkes úshinshi sanattaǵy jolmen táýligine 3 000 kólikke deıin ótýi qajet. Alaıda, qazirgi tańda atalǵan jolmen bir táýlikte ótetin kólik sany 27 000 kólikti qurap, normadan 9 ese asyp otyr. Sonyń saldarynan 2015-2016 jyldary osy jolda 343 jol-kólik oqıǵasy tirkelip, 505 adam jaraqat alyp, 77-si qaıtys bolǵan.

Osyǵan baılanysty uzyn­dyǵy 56 shaqyrym bolatyn birin­shi sanatty aınalma jol salý jáne kúnine 120 júk kóligi óte­tin Qonysbaev keden beke­tine de­ıingi 68 shaqyrym joldy ja­ńartý qajettigi týyndap otyr. Bul aı­nal­ma joldyń jańa qury­ly­­sy teh­nıkalyq-ekono­mıkalyq negiz­demesin oblys­tyq bıýdjet ese­bi­nen daıyn­daýǵa ázir ekendigi týra­ly  Ońtústik Qazaqstan obly­sy ákimdigi tarapynan 2017 jyl­ǵy 2 aqpanda Úkimet basshysy­na №24/859 hat joldanǵan. Alaıda, másele áli sheshilmeı otyr, al ýaqyttyń sozylýy atalǵan jol­dyń tasymaldaý-paıdalaný sapa­synyń nasharlaýyna alyp keletini ári kólik qozǵalysynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge keri áserin tıgizetini sózsiz.

Osy oraıda Elbasy N.Nazarbaev­tyń Qazaq­stan halqyna bıyl­ǵy Joldaýynda tran­zıttik tasymal­daýdan túse­tin tabysty 5,5 esege kóbeıtý tapsyrmasyna sáıkes, atalǵan joldy bolashaqta sheteldik tran­zıttik kólikter úshin aqyly etý máselesin de qarastyrǵan durys.

Asylbek SMAǴULOV, 

Májilis depýtaty