Izraıl tájirıbesi ıgiligimizge aınalady

Memleket basshysy N.Nazarbaev­tyń «Qazaqstannyń Úshin­shi jań­ǵyrýy: jahandyq báse­kege qa­bilettilik» atty Qazaqstan hal­qyna Joldaýyndaǵy agro­óner­kásip keshenine shetelden ınves­tısııa tartý boıynsha júkte­gen tapsyrmasyn júzege asy­rýdy jáne ekijaqty tıimdi kelisim­derge qol jetkizýdi maqsat etken top quramynda memle­kettik organdar men «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy, Ult­­tyq agrarlyq ǵylymı-bilim berý ortalyǵy, «Qazaqstan Injı­nı­rıng», «Azyq-túlik kelisimshart kor­porasııasy» ulttyq kompanııa­lary jáne «Agrotehnologııa trans­­ferti jáne kommersıalızasııa ortalyǵy» JShS ókilderi bar.

Sapar aıasynda qazaq­stan­dyq­tar Izraıl memleketiniń Aýyl sharýashylyǵy jáne aýyl­dyq aýmaqtardy damytý mınıstri, Knessettegi «Evreı úıi» par­tııasynyń depýtaty Ýrı Arıel­men kezdesti. Basqosýda eki el ara­syn­daǵy kelisimge sáıkes, 2017-2018 jyldarǵa arnalǵan aýyl sharý­a­shylyǵy salasynda yntymaqtasý boıynsha Jol kartasyna qol qoıyldy. Budan bólek, Qazaqstan aýmaǵynda kommersııalyq ne­gizdegi demonstrasııalyq ferma qurýdy kózdeıtin deklarasııa qa­byldady. Onyń kesheninde aýyl sharýashylyǵynyń ár alýan ba­ǵyttaryndaǵy tehnologııalardy tanystyrý josparlanǵan.

Eki tarap Qazaqstan ónim­derin Izraılge eksporttaý múm­kin­dikterin de talqylady. Máselen, onda qoı eti, jumyrtqa jáne ózge de ónimderge qajettilik joǵary. Kelisimniń endigi kezeńi eksporttalatyn azyq-túlik taýarlaryna qatysty veterınarııalyq talaptar men standarttar máselelerine tirelip tur.  

Delegasııa ızraıldik agrobıznes ókilderimen dóńgelek ústel otyrysynda júzdesip, ınvestısııa tartý, otandyq ónimderdi tasymaldaý jáne ınnovasııalyq agrotehnologııalar transferti taqyryptaryn qaýzady. Oǵan jıyrma shaqty kompanııa qatysyp, oı-pikirleri men usynystaryn ortaǵa saldy.  

Jumys saparymen júrgen top músheleri aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy jańa tehnologııalarmen aınalysatyn «Volcani center» ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda boldy. Munda birikken zertteýler men jas mamandardy daıarlaý máseleleri keńinen áńgimelengenin aıtý kerek. Sodan keıin qazaqstandyqtardy eksporttalatyn ónimder sapasyn saqtaýdyń ızraıldik joly qatty qyzyqtyrdy. Delegasııa sapary «Gevat-Haviva Rezervoir» sý resýrstaryn únemdeý jáne basqarý kompanııasynyń jumysymen tanysýmen jalǵasty. Sý tazartýmen aınalysatyn qurylym ónimin jergilikti aýyz sý retinde paıdalanady. Al onyń bir tekshemetriniń quny 94 teńgeniń shamasynda baǵalanady.

Qazaqstandyqtar kooperasııa quramyna kiretin otbasylyq sút fermasy men «Moshav Nıtsa­neı Oz» mını irimshik qaına­tý ortaly­ǵyn aralady. Bul sharýa­shylyqtar tolyqtaı avtomattandyrylǵan. Onda jylyna 1200 tonna sút beretin 100 saýyn sıyr bar. Kún­delikti súttiń 300-350 lıtri irim­shik qaınatýǵa jumsalady. Qalǵan bóligi Biryńǵaı Izraıl sút konsernine jetkiziledi eken. Aıta keterligi, ferma irimshik ázir­leýge baýlý synyptaryn ashqan. О́nimderi dúken sóre­lerinen de tabylady. Asqar Myr­zahmetov atalǵan tájirıbeni elimizdegi aýyl sharýashylyǵy kooperatıvterin qurý barysynda paıdalaný kerektigin atap ótti. Izraılde kooperatıvter fermerlerdiń óz bastamalary boıynsha qurylady jáne memleket tarapynan eshqandaı qoldaý kórmeıdi eken.

Sapar aıasynda top músheleri jylyjaı men tamshylatyp sýǵarý zaýytyna baryp, «Netafim» kompanııasy basshylyǵymen kelissózder júrgizdi.

Ashat Raıqul,

«Egemen Qazaqstan»