«Nazarbaev Qazaqstandy latyn álipbıine kóshýge daıyndaı bastady» atty maqalada BBC bylaı dep jazady: «О́ziniń «Egemen Qazaqstan» gazetindegi avtorlyq maqalasynda Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev úkimetke qazaq álipbıin latınısaǵa kóshirýge daıyndyqty bastaý týraly tapsyrma berdi».
Budan ári basylym «Biz osynaý aýqymdy jumysty bastaýǵa qajetti daıyndyq jumystaryna qazirden kirisemiz. Úkimet qazaq tilin latyn álipbıine kóshirýdiń naqty kestesin jasaýy kerek.
2017 jyldyń aıaǵyna deıin ǵalymdardyń kómegimen, barsha qoǵam ókilderimen aqyldasa otyryp, qazaq álipbıiniń jańa grafıkadaǵy biryńǵaı standartty nusqasyn qabyldaý kerek» dep jazady Prezıdent deı kele maqaladan birneshe úzindi keltiredi.
Sonymen qatar BBC Russian Nazarbaevtyń buǵan deıin qazaq tili álipbıiniń saıası sebeptermen aýystyrylǵany týraly sózine toqtalady.
Basylym qazaq álipbıiniń latyn nusqasyn Túrkııadaǵy jáne birqatar batys elderindegi qazaq dıasporasy qoldanatynyn, biraq onyń resmı mártebesi joq ekenin aıtady.
«Munymen qatar qazaq tiliniń arabsha álipbıi bar, ony da kóbine sheteldik qazaqtar qoldanady. Al Qazaqstanda 1929 jyldan 1940 jylǵa deıin latyn álipbıi «Iаna Alıf» nemese «Jańa túrki álipbıi» dep ataldy. Latınısaǵa kóshý týraly bastamany 2007 jyly Prezıdent kóterip, sodan beri talqylanyp keledi» dep jazady VVS.
Elbasy maqalasynda kóterilgen másele týraly reseılik birneshe basylym habarlady. «Kommersant» gazetiniń saıty «Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev úkimetke osy jyldyń aıaǵyna deıin qazaq álipbıin latınısaǵa kóshirý kestesin jasaýdy usyndy» dep jazdy.
Basylym Memleket basshysynyń 2025 jylǵa qaraı barlyq is qaǵazdary, merzimdi basylymdar men kitaptardy latynmen shyǵarýdy tapsyrǵanyn aıtady.
Sonymen qatar «Kommersant» Nursultan Nazarbaevtyń latınısaǵa kóshý «qazirgi zamanǵy tehnologııalyq ortanyń, kommýnıkasııanyń, sondaı-aq, HHI ǵasyrdaǵy ǵylymı jáne bilim berý prosesiniń erekshelikterine baılanysty» degen pikirin, sonymen qatar Qazaqstan mektepterinde aǵylshyn tili arqyly latyn áripteri oqytylyp jatqany, sondyqtan jas býynǵa latınısaǵa kóshýdiń esh qıyndyǵyn bolmaıtyny týraly sózin keltiredi.
«Nazarbaev qazaq álipbıin latınısaǵa kóshirýge tapsyrma berdi» degen taqyryppen Reseıdegi tanymal ınternet-basylymdardyń biri Lenta.ru aqparat berdi.
«Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev úkimetke qazaq álipbıin latınısaǵa kóshirý kestesin jasaýdy tapsyrdy. Bul týraly Memleket basshysynyń «Egemen Qazaqstan» gazetinde jarııalanǵan maqalasynda aıtylady» deıdi basylym.
Lenta.ru burynǵy KSRO respýblıkalarynda turatyn qazaqtardyń búginde kırıllısany, al latyndy sheteldik qazaqtar dıasporasy qoldanatynyn aıtady. Sonymen qatar Prezıdenttiń latınısaǵa kóshý máselesi týraly buǵan deıingi pikirlerine toqtalady.
«Latınısaǵa aýysý týraly Nazarbaev alǵash 2012 jylǵy jeltoqsanda aıtqan bolatyn. «Bul qazaq tilin damytyp qana qoımaı, ony zamanaýı aqparattyń tiline aınaldyrady» degen-di ol kezde. Prezıdent elde memlekettik tildi damytý sharalary birtindep júretinin, biraq eshkimdi tiline nemese etnıkasyna baılanysty kemsitý bolmaıtynyn aıtqan bolatyn» deıdi materıal avtory.
Prezıdent Nazarbaevtyń latynǵa kóshý tapsyrmasy týraly basqa da kóptegen reseılik BAQ habar berdi. Onyń ishinde «Izvestııa» (2025 jylǵa qaraı Qazaqstan kırıll áripterinen tolyǵymen bas tartpaq»), «Nezavısımaıa gazeta» («Nazarbaev qazaq álipbıin latınısaǵa kóshirýdi tapsyrdy») gazetteri, «Interfaks», «RIA Novostı» aqparat agenttikteri bar.
Qazaqstan basshysynyń búgingi tapsyrmasy ázerbaıjan basylymdarynyń da nazaryn aýdardy. Report.az aqparat agenttigi bul másele týraly «Qazaqstannyń latyn árpine kóshetin ýaqyty belgili boldy» degen taqyryppen aqparat berdi.
«2018 jyldan bastap Qazaqstan mektepterinde latyn áripterimen jańa oqýlyqtar daıyndalýy kerek. Bul týraly Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev «Egemen Qazaqstan» gazetindegi maqalasynda aıtty. «Biz latyn áripterine kóshýdi bastaımyz. Úkimet osy maqsatta jumystarǵa kirisýi kerek. Ǵalymdar jáne osy sala mamandarymen aqyldasqannan keıin 2017 jyldyń sońyna qaraı latyn árpine kóshýdiń baǵdarlamasy daıyn bolady» dedi prezıdent. Memleket basshysynyń pikirinshe, alǵashqy kezde latyn álipbıi de, kırıll áripteri de qatar júredi. Qazaqstan 1929-1940 jyldar aralyǵynda Qazaqstanda latyn álipbıi qoldanyldy. 1940 jyldyń 13 qarashasynda kırıll áripterine kóshirdi. Bul sol kezdegi saıası qadam edi» dedi memleket basshysy. Esterińizge sala keteıik, latyn áripterine kóshýdi Memleket basshysy 2007 jyly kótergen edi» dep jazady ázerbaıjandyq basylym.
Daıyndaǵan Erjan ÁBDIRAMAN, «Egemen Qazaqstan».