• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qazaqstan 19 Sáýir, 2017

Eńseli eldiń muraty

140 ret
kórsetildi

Astana ákimdiginde elorda basshysy Áset Isekeshevtiń qatysýymen Elbasymyzdyń «Egemen Qazaqstanda» jarııalanǵan «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty maqalasyn talqylaǵan keleli jıyn ótti.

Jıyndy Áset Isekeshevtiń ózi júrgizdi. El Prezıdentiniń maqalasy jaıynda salmaqty sóz qozǵady. Jınalǵandarǵa ol týraly «Qandaı oı-pikirlerińiz bar? Irikpeı aıtyńyzdar» degen saýal tastady.

– Elbasy Nursultan Nazar­ba­­ev­tyń «Bo­la­shaqqa baǵ­dar: rý­hanı jańǵyrý» at­ty ma­qa­la­­sy elimizdiń aldaǵy ýa­qyt­ta júretin joly men negizgi baǵ­­daryn aıqyndap berdi. Bul Mem­­leket basshysynyń «Qa­zaq­stan-2050» stra­tegııa­syn­da aıtylǵan negizgi ba­sym­dyq­tar­men astasyp jatyr. Ja­han­da­ný dáýirinde, álem­dik báseke qyz­ǵan ýaqytta árbir memleket óziniń ulttyq bolmysyn saq­taı otyryp, dúnıe kóshinen qal­maýdy oılaıdy. Osy oraıda Elbasynyń jańa maqalasy bir­qatar mańyzdy jaıttardy qoz­ǵaǵan. Onyń ishinde ulttyq sa­nany qalyptastyrý, bilim sala­syn damytý, básekelestikti nyǵaıtý, týǵan jer­ge – Otanǵa degen qurmet, álem­dik úzdik týyn­dylardy aý­d­a­­rý máseleleri asa ózekti deý­ge bol­ady, – dep sózin bir qaıyryp ótti.

Odan keıin elorda ákimi qa­ladaǵy kitap dúkenderinde qa­zaq tilindegi kitaptardyń az­dy­ǵyn aıtty. Sonymen qatar, el­ordadaǵy mem­lekettik tildiń da­mýyna da toqtaldy. Onyń aı­týynsha, ótken jylǵy esep boıyn­­sha Astana turǵyndarynyń 82 paıy­­zy memlekettik tildi jaqsy biledi. Al 2009 jy­­ly bul kórsetkish 62,3 paıyz ǵa­na bolǵan.Al­ty jyldyń ishin­de qa­zaq tilin biletinderdiń sa­­ny 19,7 paıyzǵa kóterilgen. Al ót­ken jylǵy ól­shemmen al­saq, ere­­sekter arasynda aǵylshyn ti­lin bi­le­tin­der­diń qatary 25 paı­yz bolsa, 2009 jyly ol 7 pa­ıyz bolǵan. Osy aralyqta onyń sany 18 paıyzǵa ósken. Astana ákimdiginde árbir toqsan saıyn memlekettik tildegi shy­ǵys jáne kiris qujattaryn jú­r­gizý monıtorıngi jasalady. Sonyń nátıjesinde kiris qu­jattarynyń jalpy sany 340 251 bolsa, sonyń qazaq ti­lin­degisi 222 010-dy quraǵan. Paı­yz­ben aıtqanda – 65,8 paıyz. Al shyǵys qujattarynyń jalpy kólemi 198 150 bolsa, onyń mem­lekettik tildegisi – 189 458, ıaǵ­nı 85,6 paıyzdy quraǵan. So­nymen birge, qala basshysy elordadaǵy balabaqshalar men mek­tepterdiń jyl sanap kó­be­ıip kele jatqandyǵyn aıtty.

Elorda basshysynyń sózi­nen keıin Astana ákiminiń oryn­­basary Ermek Amanshaev El­­basynyń maqalasyna baı­la­nys­­ty baıypty baıandama jasady. Ol árbir taraýǵa jeke-jeke toqtaldy.

– Maqalada eń áýeli ulttyq sana týraly baıandalǵan. Biz­diń ulttyq sanamyz Otanǵa, tý­­­ǵ­an tilge, tarıhqa, salt-dás­túr­ge degen qur­met­pen bi­te qaı­­nasqan. Ulttyq sana – ult rý­ha­nııatynyń negizi. Ur­paq­tan-urpaqqa tarıhı, rýha­nı mu­ra tulǵalar taǵylymy, ul­t­t­yq qun­dylyqtar men dástúr sa­ltqa negizdelgen tár­bıe-tá­lim, nasıhat arqyly berilip oty­ra­dy.

Bul qundylyqtar – Máńgilik el bolýdy qalyptastyratyn ıdeo­logııalyq tuǵyrnama. Bú­gin­­­de óziniń ulttyq erek­she­li­gin, derbes kodyn saqtaǵan, sol arqyly álemdik órkenıet je­tistikterin qabyldaı bilgen el ozady. El­ba­sy­myz «Ulttyq  sa­lt-dástúrlerimiz, tilimiz ben mý­zykamyz, áde­bıetimiz, jo­ral­ǵylarymyz, bir sózben aıt­­qan­da, ulttyq rýhymyz boıymyzda máńgi qalýǵa tıis», deı­di. Bul zamanda adam kapıta­ly­na je­ter qundylyq joq. Sol úshin Mem­leket basshysy jas­tarǵa, bi­limge ınvestısııa sa­lýǵa erek­she kóńil bó­lý­de. Endi bilim men ǵylymǵa ne­gizdelgen ekono­mıkany, paı­daly óndiristi damytýymyz qajet. Ahańnyń – Ahmet Baı­tur­synovtyń «Bilimdi bolýǵa oqý kerek. Baı bolýǵa kásip ke­rek. Kúshti bolýǵa birlik kerek. Osy kerekterdiń jolynda ju­mys isteý kerek» degen jaq­sy sózi bar, – dedi qala ákiminiń oryn­basary.

Sondaı-aq, mańyzdy sharada Astana qalalyq arda­ger­ler keńesiniń tóraǵasy San­syz­baı Esilov, «S.Seıfýl­lın atyn­daǵy Qazaq agro­teh­nı­kalyq ýnıversıteti» AQ bas­qar­ma­sy­nyń tóraǵasy, qala­lyq máslıhattyń depý­taty Aqylbek Kúrishbaev, «Sesna-Astyq» Kon­-

se­rni» AQ dı­rek­tory Ilıa Mesherıakov, d-jıý-djıtsý sport túrinen álem chempıony Móldir Me­ken­­­baeva, «Jas Otan» JQ As­tana qalalyq fılıalynyń tó­ra­­ǵasy Muhammed Bolys­bek sóz alyp, Memleket basshy­sy­­­nyń maqalasy jaıynda óz pi­­kirlerin bildirip, ony to­ly­ǵy­­men qoldaıtyndyqtaryn jet­kiz­di.

Jıyndy Astana ákimi Áset Isekeshev qorytyndylady.

– Bú­gin Elbasy belgilegen negizgi min­detter boıynsha jaqsy oı­lar, mańyzdy usynystar aı­tyl­dy. Endi, bizdiń mindet osy aı­tylǵan jaıttardy jú­ze­ge asy­rý qajet, – dep naqty dáı­ek­ter­men keltirdi.

Azamat ESENJOL

Sońǵy jańalyqtar