Forbes.kz: Qazaqstan astyǵy: ónim artty, al sapa tómendedi
Halyqaralyq astyq keńesiniń naýryz aıyndaǵy saraptamasyna saı, Qazaqstan 2017 jyly 16,7 mln tonna astyq jınamaq. Osynyń arqasynda eldiń eksporttyq áleýeti 7,4 mln tonnaǵa jetýi tıis. Alaıda, 2016 jyldyń qorytyndysy boıynsha, qazaqstandyq bıdaı sapasynyń tómendeýinen suranystyń azaıý qaýpi bar ekeni anyqtaldy.
Qazaqstannyń astyq sharýashylyǵy eksportqa baǵyttalǵan sala retinde sanalady. О́nimniń 30%-y syrtqa satylady. Sapanyń tómendeýi syrtqy naryqtaǵy básekege qabilettiligin de tómendetkendeı. Máselen, Azyq-túlik korporasııasynyń málimetinshe, 2011 jylǵa deıin Qazaqstandaǵy bıdaı egini tek joǵary sapaly astyqtan turdy. Al 2012-2014 jyldary elevatorlardaǵy úshinshi surypty bıdaıdyń úlesi 70%-ǵa tússe, 2015 jyly 65%, al 2016 jyly tek 45%-ǵa boldy.
Sarapshylar astyq sapasynyń tómendeýin sońǵy úsh jyldaǵy ylǵaldy aýa raıy men kúnniń sýyqtyǵynan kóredi. Alaıda, keı mamandardyń pikirinshe, máseleniń mánisi óndiris tıimdiliginiń tómendigine, ıaǵnı sharýalardyń tehnıkany jańarta almaýyna, sapaly tuqym ala almaýy men jer qunaryn arttyrý jumystaryn jasaýǵa múmkindikteriniń bolmaýyna baılanysty.
Vlast.kz: «Halyq kommýnısteri» tabıǵı apattardyń aldyn alý baǵdarlamasyn daıyndaýdy usyndy
«Halyq kommýnısteri» fraksııasynyń múshesi Vladıslav Kosarev Úkimet basshysynyń atyna depýtattyq saýal joldady. Ol kóktem kezinde sý tasqynyna baılanysty tabıǵı apattardyń aldyn alýǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlama qabyldap, oǵan qajetti deńgeıde qarajat bólýdi usynady.
Kosarevtiń pikirinshe, Úkimettiń jyl saıyn qaıtalanyp otyrǵan kóktemgi sý tasqyndary máselesine negizdi jáne keshendi túrde kirisip, durys sheshim qabyldaıtyn ýaqyty keldi.
«Osy maqsatta arnaıy memlekettik baǵdarlama qabyldanýy tıis. Onda kóktemgi sý tasqyndaryna baılanysty tabıǵı apattar kezinde eldi mekenderdi ınjenerlik qamtamasyz etý, joldar men qurylysty retteý men bógen jáne gıdroqurylǵylardy salý qarastyrylǵany jón» dedi depýtat.
Kapital.kz: Qurylys kompanııalarynyń tabysy rekordtyq kórsetkishke jetti
2016 jyl eldiń qurylys salasy úshin jaıly jyl boldy. Jyl qorytyndysy boıynsha, qurylys kompanııalary 1,5 trln teńge tabys tapty.
Bul 2005 jyldan bergi júrgizilip kele jatqan statıstıkada eń joǵary kórsetkish.
Jáne iri kompanııalar da, salanyń usaq kompanııalary da tabysty boldy. 2016 jyly salanyń iri jáne orta kásiporyndary salyq tólegenge deıin 1,3 trln teńge tabys tapty. Bul 2015 jylǵy kórsetkishten 4 esege artyq.
Shaǵyn sektor da kúrt kóterilgenin baıqatty. Bir jylda shaǵyn kompanııalardyń taza tabysy 275 mlrd teńge boldy. Al 2015 jyly bul kórsetkish mınýs 206,5 mlrd teńge bolǵan edi.
Qurylys sektorynyń keshendi tabysy 2016 jyly 16 paıyzǵa ósip, 7 trln teńgeden asty. Al iri jáne orta kásiporyndardiki 4,4 trln teńge bolsa, shaǵyn kásiporyndarda bul kórsetkish 2,7 trln teńgeni qurady.
Qurylystyń kúrt artýy saladaǵy óndiris kólemin 7,9 paıyzǵa arttyrsa, bul JIО́ ósiminiń tek 1,3 paıyzdyq ulǵaıýyn qamtamasyz etti. Esterińizge sala keteıik, 2016 jylǵy ekonomıka ósiminiń negizgi qozǵaýshy kúshteriniń biri osy qurylys salasy bolǵan edi.
Lsm.kz: Depýtat memleketten shaǵyn óndirýshilerdi qoldaýdy surady
QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty Danııa Espaeva memleketten artyqshylyqtar usynylatyn ınvestısııalyq jobalardyń tómengi shegin 2 mln AEK-ten 1 mln-ǵa túsirýdi surady.
Depýtattyń pikirinshe, Qazaqstan zańnamasy shaǵyn jáne orta bıznestiń ınvestısııalyq jobalaryn yntalandyrýdyń tetikterin qarastyrmaǵan.
"Máselen, Kásipkerlik kodekstiń 286-shy jáne 290-shy baptaryna saı, KTS-dan (korporatıvti tabys salyǵy), múlik salyǵynan, taýar ımportyna QQS-dan (qosymsha qun salyǵy), kedendik baj salyǵynan bosatý sekildi artyqshylyqtar tek qana ınvestısııa kólemi keminde 2 mln AEK (shamamen 4,5 mlrd teńge) kórsetkishindegi ınvestısııa kólemine ıe óńdeýshi ónerkásiptiń iri ınvestorlaryna qarastyrylǵan» dedi depýtat.
Onyń aıtýynsha, shaǵyn jáne orta bızneske tıisti ınvestısııa tartylmasa, Prezıdenttiń bul salany kóterý týraly tapsyrmasyn oryndaý múmkin emes.
"Sonymen qatar, kapıtal salymyn qamtamasyz etpeıinshe, shaǵyn jáne orta bıznes óndiriske kire almaı, qyzmet kórsetý jáne saýda salasymen shektelip qalady. Al óndiristegi shaǵyn bıznes ımportty almastyrýdyń joly ekeni anyq jáne ol teńge baǵamynyń ózgerýi men ınflıasııa sekildi ekonomıkadaǵy ózgeristerge tez beıimdeledi» dedi Espaeva.
Daıyndaǵan Baýyrjan Muqanov
"Egemen Qazaqstan"