• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qazaqstan 25 Sáýir, 2017

Aty-jónimiz de ulttyq kodtyń bir belgisi

291 ret
kórsetildi

Elbasymyz N.Á.Nazarbaevtyń taqaýda jaryq kórgen «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasy kóptiń kókeıindegini qozǵaǵan, kópten beri el kútken, namysymyzdy qaırap, jigerlendirip, rýhtandyrǵan, tipti tereń tolǵandyrǵan eleýli oqıǵa boldy. Sonyń mańyzdylarynyń biri – «ulttyq kod», «ulttyq kodty saqtaý», «ulttyq biregeılik» týraly máseleler desek qatelespeımiz. О́ıtkeni, sol memlekettiń máń­gi­liginiń máńgiligi sol memleketti qu­ryp otyrǵan negizgi ult másele­siniń she­shilýinde.

«Myń ólip, myń tiri­l­gen», talaı náýbetti bastan keship, bú­ginge aman-esen jetken halyqtyń joǵaltqandary da kóp. Tilimizdi umytýǵa shaq qaldyq. Qazaq bol­ǵa­nymyz úshin uıalatyn halge  tústik. Sodan bolsa kerek, shırek ǵa­­syr táýelsizdik jaǵdaıynda ómir súr­­sek te, óz qarakózderimizdiń ózi­n­iń ana tilinde saırap kete almaı otyr­ǵandyǵy.

Tarıhymyz burmalandy, tip­ti, túptamyrymyzdy bilmes úshin bir kezderde álipbıimizdi kúsh­­tep ózgertti. Mine, Elba­sy­myz­dyń aı­typ otyrǵany da osy jo­ǵal­t­qan­­darymyzdy, endi qaı­ta­raıyq, jaǵ­­daı túzeldi degenge saıady. О́ı­t­keni, ulttyq kod degenimiz, eń al­­dy­­men jahandaný zamanynda qa­zaq­tyń qulpyn ashatyn – kilt, onyń erekshelikteri – tili, dili, dástúri, tarıhy, mádenıeti, jazýy. Onsyz memlekettiń damýy múmkin emes, máńgilik el bolýymyz da ekitalaı.

Árıne, bul baǵytta qyrýar is­ter de tyndyrylar-aý, osy oraıda kókeıde júrgen bir oı keledi. Latyn álipbıine kóshkeli otyrǵan ýaqytta, ulttyq kodymyzdyń bas­ty bir belgisi – qazaqtyń aty-jó­nin jazýdy sozbalaqtaı bermeı birizdendirip, túzetip alsaq. Do­lıdze dese – grýzın, Sarkısıan dese – armıan dep biletinimiz sııaqty. Uly, qyzy nemese jalǵaýsyz jazý ar­qyly te­g­i­mizdiń ózinen ultymyz qa­zaq ekeni ańǵarylyp turýy kerek qoı. Áli kúnge deıin kóbimiz aty-jónimizdi orysshalap qate jazamyz, eń aldymen, týý týraly kýálikte, tólqujatta, jeke bas kýáliginde qazaqtardyń aty-jóni aldymen qazaqsha durys jazyla­tyn bir tártip aýadaı qajet.Uly isterdi júzege asyrýda usaq-túıek má­sele bolmaıdy. Osy bir ońtaıly tus­ta, ult máselesine Elba­sy­myz­­dyń ózi aıryqsha nazar aýdaryp, serpilis berip otyrǵanda osy jo­ǵal­tqandarymyzdy da izdep taýyp, tú­zetip alyp jatsaq nesi aıyp.

Bekádil SEMQUL, 

jýrnalıst

QARAǴANDY