Májilis, konsert zaldary qoǵamdyq birlestikter úshin únqatysý alańyna aınaldy. Odan bólek, «Dostyq úıinde» etnos ókilderiniń qazaqy mádenıetke jaqyndaı túsýi úshin bar jaǵdaı jasalǵan. Olar tatýlyq pen birlik úıiniń murajaıyndaǵy qazaq halqynyń kóne jádigerlerimen tanysa alady. Sonymen qatar, etnomádenı birlestikterdiń tarıhı qol eńbekteri, kıimderi men mýzykalyq aspaptary da sonda qoıylǵan. Murajaıda qazir 68 eksponat saqtaýly tur. Oblystaǵy etnomədenı birlestikterdiń mədenı kúnderi, ər etnostyń ulttyq merekeleri turaqty túrde keńinen atalyp ótedi. Bul aımaqtaǵy barlyq etnostardyń aýyzbirshilikte ómir súrýine, qoǵamdyq kelisimniń berik nyǵaıýyna úlken yqpal etetini sózsiz. Qazaqstanda turyp jatqan ár etnostyń ókili halyq arasyndaǵy dostyqtyń, konfessııaaralyq túsinistiktiń qaımaǵy buzylmaýyna eńbek etip, atsalysyp keledi.
Búgingi kúni oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qurylymdary óńirdegi berekeli birlik pen yntymaqty tirliktiń qalyptasýyna, qoǵamdyq kelisimniń nyǵaıýyna jumys isteıdi. Assambleıanyń 11 etnomádenı, 6 etnobaǵyttaǵy birlestikteri, 145 Analar keńesi, 155 Qoǵamdyq kelisim keńesi, 22 Dostyq klýby, 1 Ǵylymı-sarapshylyq toby, 1 Medıasııa kabıneti, oblystyq máslıhatta depýtattyq toby, mesenattar toby, Jýrnalıster men sarapshylar klýby, jastar qanaty, aqparattyq-nasıhattyq toby bar.
Assambleıa qyzmetiniń jańa baǵyttarynyń biri – medıasııa ınstıtýtyn damytý bolyp otyr. Byltyr «Dostyq úıinde» Medıasııa kabıneti ashyldy. Qazirgi tańda, oblys kóleminde 38 kásibı jáne 343 kásibı emes medıator jumys isteıdi. Oblystyq QHA-nyń aqparattyq-nasıhattyq toby «Din isterin zertteý» ortalyǵymen birge qala kólemindegi 16 oqý ornynda ekstremızmge, násilshildikke, etnostyq jáne dinı tózimsizdikke jol bermeý maqsatynda «Máńgilik El: negizgi ólshemder», «Úlken el – Úlken Otbasy» jalpyulttyq jobasynyń negizgi qundylyqtary, «Máńgilik El» Patrıottyq aktisin túsindirý, «QHA-nyń qyzmeti men basym baǵyttary», «Birtektilik pen birlik: Bolashaǵy birtutas ult», «Álem. XXI ǵasyr» manıfesi sekildi taqyryptarda jastar men maqsatty toptar arasynda kezdesýler ótkizdi. Osy kúnge deıin uıymdastyrylǵan dáristerge 17 myńǵa jýyq adam qatysty.
«Máńgilik El» ıdeıasyn ǵylymı turǵyda taldaý, túsindirý jáne halyq arasynda keńinen nasıhattaý maqsatynda oblystyq QHA janyndaǵy Ǵylymı-sarapshylyq top músheleri men ǵylymı qoǵamdastyq ókilderiniń bastamasymen 80-ge tarta ǵylymı jáne ǵylymı-kópshilik maqala jarııalandy. Sonymen qatar, 4 monografııa, 3 ádistemelik jáne 2 oqý quraly jaryq kórdi. Ǵylymı-tanymdyq baǵyt boıynsha da kóptegen jumystar kósh ilgeriledi. Ásirese, el Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyna arnalǵan «Máńgilik El» poıyzy jalpyrespýblıkalyq aksııasy, «Táýelsizdik poıyzy» oblys halqyn bir serpiltip tastady. Sondaı-aq, 2016 jyldyń qyrkúıek aıynda oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasy men Qyzylorda oblysynyń Azamattyq alıansy qaýymdastyǵy memorandýmǵa otyryp, ózara birlesken is-sharalar atqarýda.
«Dostyq úıinde» tilderdi oqytý kabıneti de júıeli jumys júrgizýde. Kabınette memlekettik jáne aǵylshyn tilderi oqytylady. Sonyń ishinde, qazaq tili ózge etnos balalary men jastary úshin 63 saǵattyq oqý baǵdarlamasy negizinde aptasyna 2 retten júredi. Sondaı-aq, etnomádenı birlestik ókilderi qazaq halqynyń salt-dástúrine arnalǵan túrli sharalarǵa qatysyp, óz tanymdaryn arttyryp keledi. Etnos ókilderiniń balalaryna memlekettik tildi úıretýge baǵyttalǵan «Myń bala» respýblıkalyq mádenı-aǵartý jobasy aıasynda 813 shara ótkizilip, jobaǵa 35 047 bala qatysty. Joba aıasynda 1 444 bala qazaq tilin meńgerdi.
Oblystyq Qoǵamdyq kelisim keńesiniń otyrystarynda jergilikti mekemelerdiń atqarǵan qyzmetteri týraly qoǵamdyq tyńdaý júıeli ótkizilýde. Búginde oblystyń Qoǵamdyq kelisim keńesteri jumystarynyń oń tájirıbesi respýblıka kóleminde nasıhattalyp júr. Máselen, 2016 jyldyń qarashasynda Mańǵystaý oblysynda Qazaqstan halqy Assambleıasynyń uıymdastyrýymen ótkizilgen semınarda Syrdarııa aýdanynyń N.Ilııasov aýyldyq Qoǵamdyq kelisim keńesiniń jumysy úlgi retinde tanystyryldy.
Oblystyq Analar keńesi qaıyrymdylyq aksııasyn júıeli túrde ótkizip turady. Aıtalyq, Shahan qalasynda oryn alǵan qaıǵyly oqıǵaǵa ushyraǵan azamattarǵa qolushyn sozyp, «Shahan – kómek», 1 naýryz – Alǵys aıtý kúni men Naýryz merekesine oraı qaıyrymdylyq aksııalary uıymdastyryldy. Sondaı-aq, keńes músheleri oblystyq Assambleıanyń aqparattyq-nasıhattyq tobynyń quramynda barlyq aýdandarda bolyp, Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Táýelsiz Qazaqstandy memleket retinde qalyptastyrý jolyndaǵy eńbegi, etnosaralyq tatýlyq pen qoǵamdyq kelisim saıasaty týraly dárister oqyp, kezdesýler ótkizdi.
«Dostyq úıi» yntymaqtyń uıasy ispetti. Sebebi, bekem birlik pen berekeli tirlikke baǵyt alǵan ár etnostyń óz tarıhy men mádenıetin nasıhattaýǵa múmkindik berip, jaǵdaı jasap otyr. Bul da bolsa ultaralyq kelisimdi odan ári damytý, túrli etnos ókilderiniń mádenıetine degen qurmetti qalyptastyrý, eldegi beıbitshilik pen dostyqty saqtaý baǵytynda memleket tarapynan atqarylǵan jumystardyń jemisi deýge tolyq negiz bar.
Erjan BAITILES,
«Egemen Qazaqstan»
QYZYLORDA