• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
28 Sáýir, 2017

Jol salsań, mol sal

343 ret
kórsetildi

Sanaýly kúnderden keıin álemdik deńgeıdegi aıtýly sharalardyń biri – EKSPO-2017 Halyqaralyq kór­me­siniń de jalaýy jelbiremek. Iаǵ­nı, bas qala el aınasy bolsa, jol-kó­lik ınfraqurylymy onyń bedelin art­tyratyn brendi bolyp tabylady. Memleket basshysynyń elordany odan ári órkendetý máselesinde qa­la­nyń bazalyq ınfraqurylymyn, onyń ishinde qala joldary men jol aı­ryqtaryn barynsha damytýǵa únemi ba­symdyq berip kele jatqandyǵy da son­dyqtan.

Bul rette bas qalamyzda sońǵy jyldary kóshe joldaryn kúrdeli jóndeýden ótkizý jáne jańa avtokólik joldaryn salý máselesi birshama ońtaıly sheshim taýyp kele jatqanyn atap aıtqan jón. Sońǵy bes-alty jyl kóleminde qala aýmaǵynda jol qurylysyn jetildirý boıynsha asa iri jumystar atqaryldy. Astana qalasynyń avtokólik joldary basqarmasynyń habarlaýynsha, búgingi kúni qalanyń kóshe jáne jol-kólik júıesi 953 kósheden turady, onyń jalpy uzyndyǵy 1049 shaqyrymdy quraıdy. Onyń ishinde, asfalt-beton jabýy bar joldar – 803 shaqyrym (76,5 paıyz), qatty jabýy joq joldar 246 shaqyrym (23,5 paıyz). Injenerlik ınfraqurylym nysandaryna 8 jolaıryq, 17 avtokólik kópiri, 4 jaıaý júrginshi kópiri, 9 jol ótkeli kiredi. 

Qalanyń shetki aýdandaryn damytý aıasynda tek 2011-2017 jyldar aralyǵynda ǵana 101 shaqyrym jol jáne 275 shaqyrym ınjenerlik jeli salynyp, paıdalanýǵa berildi. Kúıgenjar, Qazaqaýyl, Prıgorodnyı, Qaraótkel, Zarechnyı jáne Promyshlennyı turǵyn alaptarynda jol salý jumystary aıaqtaldy. О́tken jyly uzyndyǵy 41 shaqyrymdy quraıtyn 57 kóshede ortasha jóndeý jumystary júrgizildi. Al 275 kóshede aǵymdaǵy jóndeý ju­mys­tary, atap aıtqanda, 68 kóshede ba­ǵ­dar­lyq ádispen jóndeý, 207 kóshede shu­ń­qyr­lardy jóndeý jumystary júrgizildi. Ús­timizdegi jyly 6 shaqyrym jańa jol qurylysyn, 32 shaqyrym ınjenerlik jelilerdiń qurylysyn salý jumysy aıaqtalmaq.

Sońǵy ýaqytta elordamyzdyń jol-kó­lik ınfraqurylymyn jańǵyrtý maq­satynda birqatar mańyzdy jobalar is­ke asyryldy. Atap aıtqanda, «Astana LRT» JShS 2014 jyly ITS jobasyn paıdalanýǵa usyndy. ITS jobasy birneshe kishi jobalyq júıeden turady. Olar: baǵdarsham nysandaryn beıimdep basqarý; júrgizýshilerdi habardar etý júıesi; qoǵamdyq kólikti dıspetcherlik qyzmetpen qamtamasyz etý júıesi; jol júrý aqysyn tóleýdiń elektrondy júıesi; qalanyń avtoturaq keńistigin ba­qylaý jobasy; jol qıylystaryn beınebaqylaý júıesi. ITS jobasy bas qalamyzdaǵy 6 kóshedegi 42 retteletin jol qıylysyn avtomatty basqarýdy júzege asyrdy. Osy jobany paıdalaný nátıjesinde bul kósheler qıylysynyń ót­kizý qabileti men kólik aǵymdarynyń qoz­ǵalys jyldamdyǵyn orta eseppen 21 paı­yzǵa deıin arttyrýǵa qol jetkizildi.

«Astana qalasynyń avtoturaq keńis­ti­gin baqylaý» jobasynyń basty maqsaty qalamyzda kólikterdi turaqqa qoıýdyń óskeleń mádenıetin qalyptastyrý bolyp tabylady. Jasyratyny joq, qala kóshelerinde qalaı bolsa, solaı turaqqa qoıylǵan avtokólikterden aıaq alyp júre almaısyz. Bul keleńsizdikter kó­shede avtokólikterdiń júrip-turýyn qı­yn­datyp, jol qaýipsizdigi erejesiniń óres­kel buzylýyna ákelip soǵady. «As­tana qalasynyń avtoturaq keńistigin ba­qylaý» jobasy eki kezeńmen júzege asy­rylýda. Birinshi, kezeńde Nurly jol býlvarynda 910 avtoturaq orny qal­yp­tastyrylsa, ótken jyldyń sońyna deı­in qalamyzda 9 myń aqyly avtoturaq orny iske qosyldy. Túıindeı aıtsaq, bul zamanaýı jobalardyń basty maqsaty – kóshelerdegi kólik keptelisterin joıyp, qala aýmaǵynda kedergisiz kólik qa­tynasyn qalyptastyryp, jol-kó­lik qyz­metiniń sapasyn arttyrýda asta­na­lyq­tardyń joǵary mádenıetin qalyp­tas­tyrý bolyp otyr.

Qazirgi tańda A. Baıtursynov atyn­da­ǵy jáne J. Nájimedenov atyndaǵy kó­shelerde Táýelsizdik dańǵylynan jańa vokzalǵa deıin uzyndyǵy 4,7 shaqyrymǵa sozylǵan 6 jolaqty jol salynyp jatyr. Bul jańa joldyń eseptik ótkizý qabileti 5,5 myń avtokólikti quraıdy. Jańa vokzaldyń aldyndaǵy A82 kóshesinde jáne vokzaldyń artyndaǵy A62 kóshesinde jolaýshylarǵa barynsha yńǵaıly abattan­dyrý jumystary júrgizilýde. Kólik strategııasynyń tıimdiligi tek jol-kólik ınfraqurylymyn damytýmen ǵana shektelmese kerek. Bul oraıda, qala kóshelerindegi qoǵamdyq kólik qatynasynyń jáne jolaýshylarǵa kór­setiletin qyzmet sapasynyń da aıryqsha mańyzy bar ekendigi daýsyz. Osyǵan oraı, qalamyzdaǵy qoǵamdyq kólik qatynasyn jaqsartý jáne jolaýshylarǵa barynsha tıimdi de sapaly qyzmet kórsetý jaıy barǵan saıyn júıeli túrde jetildirilip keledi. EKSPO-2017 Halyqaralyq ma­man­­dandyrylǵan kórmesin ótkizý kezinde eli­mizdiń barlyq óńirlerinen keletin jo­laýshylar avtobýsynyń tasqyny arta­dy dep kútilýde. Aldyn ala jasalǵan ke­s­te boıynsha, bul kezeńde qalamyzǵa kún saıyn 118 jolaýshylar avtobýsy kelmek. Jolaýshylarǵa qolaıly ja­ǵdaı jasaý jáne olardyń qaýipsizdigin qam­tamasyz etý úshin qalaaralyq tasymal júıesine tórt kóliktik hab arqyly qyz­met kórsetiletin bolady. Bul habtarda (sa­par­jaılarda) jolaýshylarǵa joǵary dá­rejedegi qyzmet kórsetilip, barynsha qo­laıly jaǵdaı jasalmaq.