Búgingi kúnniń aqıqatyn jáne tehnologııalyq jańalyqtardy eskere otyryp, habarsyz ketkenderdiń ornalasqan jerin ýákiletti organdarmen tez arada tabý tájirıbesine jáne jedel-izdestirý men prosessýaldyq sharalardy keshendi qoldanýǵa qaramastan, bul tetik turaqty jetildirýdi qajet etedi. Alaıda, jedel-izdestirý qyzmetiniń iske qosylǵan tetiginiń aǵynynda habarsyz ketkenderdiń jáne olardyń týystarynyń quqyqtary men zańdy múddelerin qorǵaý máselelerin umytpaýymyz qajet.
Qazirgi tańda adam joǵalǵan jaǵdaıda atalǵan fakt tirkeledi jáne jedel-izdestirý qyzmetiniń barlyq sharalary júrgiziledi. Biraq bul rette tirkeý nóldik pozısııa bo-
ıynsha júzege asyrylady, ıaǵnı Qylmystyq kodekstiń jeke tulǵaǵa qarsy naqty babyna silteme jasalmaıdy. Bizdiń oıymyzsha, osy sot talqylaýy aıasynda habarsyz ketken tulǵanyń asyra-
ýyndaǵylardy istiń mán-jaıy anyqtalǵanǵa deıin «jábirlenýshiler» dep taný týraly máseleni qaraý maqsatqa saı bolady. Osy adamdardyń atalǵan mártebesi qylmystyq-prosestik zańnamanyń aıasynda jábirlenýshilerge zııandy óteý qory arqyly olardyń zańdy quqyqtary men múddelerin qorǵaýǵa múmkindik beredi.
Atap ótetin jaıt, «Jábirlenýshilerge zııandy óteý qory týraly» Zańnyń jobasy Parlament Májilisiniń qara-
ýynda jatyr. Bizdiń oıymyzsha, tólemder bıýdjettik qarajattan júzege asyrylyp, asyraýshysyn jolǵaltý boıynsha áleýmettik járdemaqylarǵa teńestirilýi tıis. Odan basqa, habarsyz ketken ata-analardy izdestirý kúninen bastap kámelettik jasqa tolmaǵan balalarǵa ýaqytsha qamqorshylyq belgileý týraly másele sheshilmegen kúıinde qalmaýy kerek, sebebi, osy kezeń aralyǵynda olardyń múddelerin bildirý zańnamalyq deńgeıde rettelgen joq. Sondaı-aq, zańnamalyq aktilerde ata-analardy izdestirýge tek jaqyn týystarynyń ótinish bildirý quqyǵyn kózdeıtin normany ǵana emes, sonymen qatar, ata-analardyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar men jetim balalar mekemelerindegi balalardyń zańdy ókilderiniń ótinish bildirý quqyǵyn kózdeıtin normany engizýdi maqsatqa sáıkes bolady dep esepteımiz.
Búgingi kúni balalar úıine túsetin balalardyń kóbinese jaqyn týystary joq nemese olar balanyń odan arǵy taǵdyryna qyzyǵýshylyq bildirmeıdi, al ata-analardyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar men jetim balalar úshin bilim berý uıymdary basshylarynyń mundaı quqyqtary joq. Sondyqtan, Úkimet joǵaryda baıandalǵandardy jáne qozǵalǵan máseleniń mańyzdylyǵyn eskere otyryp, osy bastamany iske asyrý máselesin aǵymdaǵy zańnamalyq qyzmet aıasynda qarastyrsa jón bolar edi.
Serik AQYLBAI,
Senat depýtaty