Eldegi ahýal aınasy

ZERTTEÝ PARAMETRLERI Jaqynda «Qazaqstan halqynyń áleýmettik-saıası jaǵdaıynyń dı­na­­mıkasy» atty sosıologııalyq zertteý qorytyndylary boıynsha «Info­Sys­tem» zertteý ortalyǵy» qoǵam­dyq qo­rynyń dırektory Saltanat Ahme­d­ova­nyń (Almaty qala­sy) jáne «Nur Otan» HDP Parlamentarızm ınstı­tý­ty qoǵamdyq-saıası jobalar bólimi­niń meńgerý­shisi Janar Boqan­ova­nyń (Astana qalasy) brıfıngi ótti. Saýaldama 2011 jyldyń 7-27 sáýiri aralyǵyn qamtydy. Bul úde­ris 14 oblys pen respýblıkalyq ma­ńy­zy bar 2 qalada, ıaǵnı Al­maty, As­tana qalalarynda 1623 respondent ara­syn­da júrgizildi. Statıs­tı­ka­lyq aýytqý 3,2 paıyzdan asqan joq. ELDEGI JAǴDAIDY BAǴALAÝ Qoǵamdyq pikirdi surastyrý kórsetkendeı, qoǵamda turaqty oń áleýmettik-saıası jaǵdaı baı­qalý­da. Qazaqstandyqtar arasyn­da eldegi jaǵdaıdy, sondaı-aq óz ómir jaǵdaıyn oń baǵalaý basym. Qazaqstandaǵy jalpy jaǵ­daıdy baǵalaý dınamıkasyn zertteı oty­ryp, bolashaǵyna optımızmmen qa­raı­tyn res­pondentter aıtarlyqtaı óskenin kó­rý­ge bo­lady. Zertteýdiń tórt to­lqy­ny­nyń nátıjesine sáı­kes eldegi jaǵ­daı­dy «jaıly, ty­nysh» dep baǵa­laı­tyndar úlesi 91,2 pa­ıyz­ǵa ósken. Eldegi jaǵdaı túsi­niksiz degen pikir­degi­ler­diń úlesi 3,6 paıyzǵa azaıǵan. Jaýap berýge qı­nalǵandar – 5,2 paıyz. О́ziniń jáne óz otbasynyń jaǵdaıy qa­na­ǵat­tan­dy­ratyndardyń deńgeıi aı­tar­lyq­taı bıik – 83,6 paıyz, bul na­ý­­ryz aıyndaǵy kórset­kishten joǵa­ry. Tıisinshe tolyǵy­men jáne jar­ty­laı qa­naǵattanbaı­tyn­dar úlesi aza­ıyp, 15,8 paıyzdy qura­dy, ıaǵnı aqpan aıyn­daǵy kórset­kishten 0,8 paıyz tómen. Saýaldama nátıjesi boıynsha respondentterdiń basym bóligi eldegi ekonomıkalyq jaǵdaıǵa oń­taı­ly baǵa berdi. Aǵymdaǵy ekono­mı­kalyq jaǵdaıdy turaqty damý ús­tinde dep baǵalaı­tyn­dar­dyń jal­py kórsetki­shi 89,2 pa­ıyzdy qurady. О́TKEN PREZIDENTTIK SAILAÝDYŃ QORYTYNDYLARYN BAǴALAÝ Júrgizilgen zertteýdiń basty maqsattarynyń biri – daýys berý qorytyndylaryna qanaǵattaný deń­ge­ıin  baǵalaý. Saýaldama nátıjesine sáıkes daýys berýge qatysqan qazaq­standyqtardyń basym bóligi, ıaǵnı 95,8 paıyzy el Prezıdentin saılaý­dyń qorytyndysyna qanaǵattanady. Saılaý qorytyndylaryn baǵa­laý barysynda respondentter jaýa­by kelesideı úleske ıe boldy. Saýal­damaǵa qatysqandardyń kóp­shiligi saılaý Elbasyn qoldaýdyń jo­ǵary deńgeıin dáleldep berdi (88,4 paıyz), saılaý ashyq ári ádil ótti (69,2 paıyz) jáne saılaý qazaq­standyqtardy biriktire tústi (48,6 paıyz) dep jaýap berdi. Sonymen qatar, respondentter saılaý eldegi demokratııa jańa deńgeıge ótkenin kórsetti (34,4 paıyz) dese, árbir besinshi respondent saılaý ádettegideı ótti dep kórsetken (20,6 paıyz). SAIаSI PARTIIаLAR REITINGI Saılaýdan keıin eń jıi tal­qylanǵan taqyryp parlamenttik saılaý boldy. Osyǵan oraı respondentterge úsh krıterıı bo­ıyn­sha partııalarǵa degen kózqaras­ta­ryn bildirý usynyldy: tanymal­dy­lyq, senim jáne daýys berýge daıyndyq. Saýaldamanyń nátıjesi bo­ıyn­sha belgili saıası partııalar­dyń reıtıngi jasaldy. Bul reıtıngide partııalardyń barlyǵyn shartty túrde úsh topqa bólýge bolady. Birinshi topta tany­mal­dylyq deńgeıi eń joǵary tek bir partııa – «Nur Otan», bul partııa týraly saýaldama júrgizilgen­der­diń 94,4 paıyzy estip-biledi. Ekinshi topqa «Aq jol», «Ádilet» QKHP, Patrıottar partııa­sy já­ne «Azat» JSDP engen. Bul par­tııalardyń barlyǵy 34-42 paı­yz tanymdylyq deńgeıine ıe. Úshin­shi topqa az tanylyǵan partııalar endi, saýaldama alynǵandardyń shamamen 20 paıyzy biledi, bul – «Aýyl» partııasy, QKP, «Rýhanııat». Senimge ıe bolý reıtınginde de «Nur Otan»  partııasy alda. Saýaldama júrgizilgenderdiń 78,8 paıyzy senim bildiredi. Basqa par­tııalarǵa degen senimdilik 5-20 pa­ıyz araly­ǵyndaǵy deńgeıdi kórsetti. Sóıtip, búgingi tańda partııa­lardyń barlyǵy ekinshi parlamenttik partııa bolý múmkindigine ıe. Alaıda, másele mynada: qalǵan bir jarym jylda olar ózderiniń elektoraldy reıtıngin arttyryp qana qoımaı, birinshi kezekte, qazaqstandyqtardyń senimin ıelene alar ma eken? «Egemen-aqparat».