Jeńis rýhyna taǵzym – keıingi urpaqtyń basty paryzdarynyń biri

– Qymbatty ardagerler, men sizderdi búgingi qasıetti de qas­terli mereke – Jeńis kúnimen quttyqtaý úshin Astanadan Alma­tyǵa arnaıy keldim. Su­ra­pyl soǵystyń bitkenine, mine, 66 jyl boldy, Uly Jeńistiń 70 jyldyǵy da jaqyndap keledi. «Keńes Odaǵy» degen úlken mem­lekettiń mıllıondaǵan halqymen birge, Qazaqstan da bul surapyl soǵystaǵy jeńiske óziniń úlken úlesin qosty. Qasıetti de qas­ter­li Otan úshin jan berip, janyn pıda etken sheıitterdi jyl saı­yn eske alyp, olardyń rýhyna taǵzym etý – bizdiń, keıingi ur­paq­tyń eń basty paryzy. Eger de oılap qarasaq, halqymyzdyń basyna túsken 30-shy jyl­dar­daǵy zulmattan keıingi qazaqtyń basyna túsken ekinshi bir sura­pyl qyrǵyn Uly Otan soǵysy bolǵandyǵy aqıqat. Bul soǵysta bizdiń azamattary­myz erlik pen qaharmandyqtyń eń joǵary deńgeıdegi úlgisin kór­setti, – dedi Memleket basshysy. 558 qazaqstandyq Keńes Oda­ǵy­nyń Batyry atandy, al onyń ishinde qazaq azamattar da az emes edi. Ýaqyt ótken saıyn aǵa tol­qyn – sizderdiń qol jetkizgen aýqymdy jetistikterińizdiń, iri tabystaryńyzdyń mańyzy artyp keledi. Soǵystan keıingi kúıre­gen ekonomıkany qalpyna keltirýde ardagerler qajyrlylyq tanytyp, atsalysty. Sizderdiń kórsetken erlikterińiz, otansúı­gish­tikterińiz, birlikterińiz, baý­yr­maldyq jáne yntymaqtastyq qasıetterińiz búgingi kúnge deıin urpaqtan urpaqqa jalǵasyp kele jatqan úlken qundylyq bolyp tabylady, dep jalǵady sózin Prezıdent. Sondyqtan da sizderge basymyzdy ıemiz. Munyń ózi, ásirese, bıylǵy jyly óz táýel­sizdiginiń jıyrma jyldyǵyn atap ótetin jas memleketimiz úshin óte mańyzdy. Bir quptar­ly­ǵy, aǵa urpaqtyń ulanǵaıyr je­ńisi men elimizdiń búgingi jeńisi bir-birimen tyǵyz baılanysty. Eger de jeńimpaz ákelerimizdiń erligi bolmaǵanda, biz mundaı mem­leketti qura almas edik. Uly Otan soǵysynyń ardagerlerine arnaǵan quttyqtaý só­zin odan ári sabaqtaǵan Memleket basshysy týǵan Otanynyń bos­tan­dyǵy men azattyǵy úshin aýyzben aıtyp jetkizgisiz qıyn­dyqqa tózip, Uly Jeńiske qol jetkizgen maıdangerlerden qa­lys­paı, tylda qajyrlylyqpen eńbek etken, sóıtip, Jeńisti jaqyndatýǵa óz úlesterin qosa bilgender tý­raly da sóz qozǵady. – Tek qan maıdanda ǵana emes, tylda jumys istep, asharshy­lyq­ty, aýyrtpalyqty bastan keship, tańnyń atysynan kúnniń baty­syna deıin tize búkpeı jumys istegen sol bir qaıratty da qaısar jandarǵa kópshiliktiń, anyǵyraq aıtqanda, búgingi urpaqtyń rıza­shylyǵy sheksiz, – dedi Elbasy. Taǵy bir aıta ketetin jáıt, kópshilikke jaqsy belgili, sol bir surapyl soǵys jyldary kópte­gen zaýyttar men fabrıkalar Qa­zaqstanǵa kóshirilip, onymen birge, kóptegen adamdar da keldi. Qa­zaq halqy olardyń barlyǵyn qu­shaǵyn jaıyp qarsy alyp, baýy­ryna basty. Soǵys jyl­dary el­diń mereıi, bizdiń hal­qymyzdyń bedeli ústem boldy. Jasyratyny joq, qazirgi kezeń­de álemde qo­laısyz jaǵdaılar oryn alǵa­nyna qaramastan, bú­gingi kúnge deıin beıbit aspan astynda, beıbitshilikti kózimiz­diń qarashy­ǵyn­daı saqtap kelemiz. Eń bastysy, kóp ultty halqymyz­dyń arasyndaǵy dos­tyqtyń ná­tıjesinde tatý-tátti tirshilik jalǵasýda. Qazaq­stan­nyń bú­gingi jetistigi, álemdik deń­geı­degi abyroı-bedeli, sizderdi, ardagerlerdi qýantady dep oılaı­myz. Uly Jeńistiń 66 jyldyǵyna arnalǵan saltanatta ardagerlermen júzdesý kezinde Elbasy respýblıka halqynyń arasynda yntymaqtastyqty odan ári ny­ǵaı­tý baǵytyndaǵy aýqymdy is-sharalar men jas urpaqtyń boı­ynda otansúıgishtik qasıetti qa­lyptastyryp, olardy erlik rý­hynda tárbıeleý jumystarynyń jalǵasýy nátıjeli ekendigin de nazardan tys qaldyrmady. Igilikti is qashanda óz jemisin beretindigi sózsiz. Táýelsizdik alǵa­ny­na nebári jıyrma jyl ǵana tolatyn jas memlekettiń az ǵana merzim ishinde ekonomıkasynyń qa­ryshtap damyp, álemde tany­mal memleketke aınalýy osy ýa­qyt ishinde atqarylǵan orasan eńbektiń nátıjesi. Halyqtyń áleý­mettik ahýaly aıtarlyqtaı jaqsardy. Bul oraıda, Memleket bas­shy­sy elimizdegi soǵys jáne eńbek ardagerlerine memleket tarapy­nan júıeli túrde jasalyp otyr­ǵan qamqorlyq pen qoldaý baǵy­tyndaǵy jumystar jóninde de sóz qozǵady. – О́zderińiz bilesizder, sońǵy jyldary memleket zeınetaqy kólemin eki ret 25 paıyzǵa kóter­di. Al endi bıylǵy jyldyń qańtar aıynan bastap elimizdiń barlyq zeınetkerleriniń zeınet­aqysy 30 paıyzǵa kóbeıdi. Sóıtip, tek sońǵy úsh jyldyń ózinde zeınetaqy eki esege deıin ósip otyr. Árıne, týǵan eldiń ıgiligi, keleshegi jolynda eseli eńbek etip, onyń kórkeıip, kemeldenýine óz úlesin qosqan ardagerlerge qamqorlyq kórsetý tek merekelik qana emes, sondaı-aq júıeli túrde atqarylýǵa tıisti is ekendigi aıtpasa da túsinikti. Me­niń oıymsha, sizder muny aıqyn sezinesizder dep oılaımyn. Tur­ǵyn úımen, baspanamen qamta­ma­syz etý, turmys-tirshilikterińizdi jaqsartý – bizdiń paryzymyz, – deı otyryp, Elbasy qasıetti Otan­nyń bostandyǵy men táýel­sizdigi jolynda surapyl da joı­qyn soǵysta qyrshynynan qı­ylǵan jaýyngerler esimi el esinde máńgi saqtalatynyna ekpin túsirdi. Basqynshylardyń «fashıstik armııa jeńilmeıdi» degen ańyzy­nyń kúl-talqanyn shyǵaryp, joı­qyn shaıqasqa nemistiń 50 tankisi qosylǵanda tankter sha­býy­lyn qatarynan eki ret toq­tatqan 28 panfılovshy batyr­lar­dyń eren erligi men qahar­man­dyǵy eshqashan umytylmaq emes jáne umytylmaıdy da. Soǵys­tyń sońǵy núktesiniń Qostanaı ob­ly­synda  qurylǵan Kýtýzov or­dendi 150-shi Idrıstik atqysh­tar dıvızııasynyń qatysýymen qoı­y­lýy da kóp nárseden habar berse kerek. Memleket basshysynyń pikirinshe, eldiń basyna úlken qaýip pen qater, alapat qaıǵy men qasiret tóngen sol bir aýyzben aıtyp jetkizgisiz aýyr ýaqytta ottan da ystyq Otan úshin ot keshken maıdangerlerdiń kór­setken óshpes erligin, qahar­man­dyq ónegesin jas urpaq boıynda qalyptastyrý eń basty maqsatqa aınalýǵa tıis. – Erlikke – máńgi taǵzym, biz muny árdaıym esimizde saqtaı­myz jáne ýaqyt ótken saıyn maı­dangerlerdiń, ıaǵnı sizderdiń jaýyngerlik qaharmandyq erlik­terińizdi jıi eske alatyn bola­myz. Maıdangerlerdiń soǵystan keıingi qıraǵan qalalardy, memleketti qalpyna keltirýge qosqan úlesteri de súbeli. Biz búgin Qa­zaqstanda maqtanysh etip otyr­ǵan ekonomıka da sizderdiń kó­mekterińizben, tikeleı yqpal­da­ry­ńyzben júzege asyryldy. Kezinde men kúsh-jigerlerińizdiń bar kezeńinde sizdermen birge eń­bek etken adammyn, endi búginde jańa tolqynmen eńbek etýdemin. Jas qazaqstandyqtardyń aǵa ur­paqqa degen qurmeti men tereń tú­sinistigi, týystyq rýhy qansha­lyqty kúshti ekendigin kórip te júrmin. Osy qıynshylyqtyń bá­rin kórgen, basynan keshken elimiz beıbit, ıadrolyq qarýsyz ómir úshin kúrestiń, sondaı-aq kórshi eldermen týystyqtyń, yntymaq­tas­tyqtyń qoldaýshysy bolyp keledi. Bir quptarlyǵy, bizdiń elimizde beıbitshilik, tynyshtyq, turaqtylyq saltanat qurǵan, árı­ne, onda sizderdiń – soǵys ardagerleriniń de úlesi zor. Sizderge taǵzym etemiz, qurmetti ardagerler. Myqty densaýlyq tileı otyryp, óz eńbekterińizben, óz sózderińizben jas urpaqqa bú­gingi táýelsiz Qazaqstan úshin qa­jetti patrıottyq rýhta tárbıe­leý­diń, baýlý men ózara qurmettiń úlgi-ónegesin kórsete berińizder, óıtkeni bul kúlli álemge qajet qundylyq,– dep túıindedi óz sózin Memleket basshysy. Elbasy, Qarýly Kúshterdiń Joǵarǵy Bas qolbasshysy Nur­sul­tan Nazarbaevtyń aldynan Respýblıkalyq ulannyń Qurmet­ti qaraýyl rotasy sap túzep ótti. Resmı rásimnen keıin Prezıdent ardagerlermen júzdesip, oı bó­listi. Uly Jeńistiń 66 jyldy­ǵyna arnalǵan saltanatqa táýel­siz memlekettiń alǵashqy Qorǵa­nys mınıstri, armııa generaly, Keńes Odaǵynyń Batyry, Halyq Qaharmany Saǵadat Nurmaǵan­betov qatysty. Uly Jeńistiń eń alǵashqy kúnin Berlınde qarsy alǵan maıdanger búgingi jas ur­paq mıllıondaǵan jaýyngerdiń qanymen kelgen Uly Jeńisti qadirlep, qasterleı bilýi qajet­tigin atap kórsetti. Jáne de  aqıqatty soǵysty kózimen kórgen jandar ǵana aıta alatyndyǵyn kópshilik bilýi tıis ekendigin málimdedi. Baqyt BALǴARINA. Almaty. ----------------------------------------- Sýretterdi túsirgender S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.