Qapshaǵaı qalasynan 40 shaqyrym jerde ornalasqan Sheńgeldi aýylynan tarıhı jádigerler tabyldy.
Uly Jibek jolynyń bir tarmaǵy Sheńgeldi ekendigin kóne tarıh dáleldeı tústi. Bir kezderi osy mekendi zerttegen ǵalym Karl Baıbaqov «bul jerde tarıhtaǵy joǵalǵan jyldarǵa jamaý bolarlyq qundy derekter joq» dep jazyp ketipti. Alaıda, Jalaıyr atyndaǵy orta mektepte mamandyǵy tarıhshy, óz jeriniń patrıoty Aqylbek Isabaev bul pikirdi teriske shyǵardy.
Oǵan jaqynda Sheńgeldidegi Aıymbetov kóshesiniń shetinen aýlasyna sý kirgizip, jer qazyp jatqan aýyl turǵyndarynyń qyshtan jasalǵan qumyra men sý júıesine qajetti qysh qubyr synyqtaryn taýyp alýy dálel. Mektep tarıhshysy qundy derekter osyndaı jádigerlerden bastalatyndyǵyn, zertteý júrgizilse degen oıyn aıtady.
Tabylǵan muraǵattar 10-12 ǵasyrdyń enshisindegi dúnıeler degen boljam aıtylýda. Bir anyǵy talaı ǵasyrdy artqa tastaǵan shejireli Sheńgeldi óńiri talaı tylsym syrdy boıyna jasyryp jatqandyǵy.