Sapaly ónimge suranys mol

Mańǵystaý shyny-plastıkaly qubyrlar zaýyty paıdalanýǵa berilgennen bergi jeti jylda 1 mıllıon 900 myń metr qubyr shyǵardy. Sapaly ónimge suranys mol. Osydan jeti jyl buryn 2003 jyldyń sáýir aıynda Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti, Elbasy Nursultan Nazarbaev tusaýyn kesip, oń sapar tilegen bul kásiporyn búginge deıin elimizdegi biregeı óndiris bolyp keledi. Elbasynyń ózi munaı-gaz salasyna asa qajet kásiporynnyń óndirisi AQSh-tyń áıgili «Entec Compositec Mashcnes» kompanııasynyń sta­noktary men «HITEC» kom­pa­nııa­synyń tehnologııasymen jab­­­dyqtalyp, óndiristiń kompıýterlengendigin joǵary ba­ǵa­lap, naqty usynystar da ber­gen-di. О́ıtkeni, paıdalanylyp kelgen bolat qubyrlar 3-4 jyl­da eskiretin, al olardy qaıta qalpyna keltirýge ketetin shyǵyn bas­tap­qy qunynan da qymbat edi. Jańa zaýyt ónimi shyqqaly bári basqasha bolyp otyr. Kútý, paıdalaný shyǵyny azaıdy. Gıdravlıkalyq, korrozııalyq be­riktigi erekshelenip, salmaǵy­nyń ózi tórt esege jýyq jeńil­depti. Al paıdalaný ýaqyty 40-50 jylǵa jetetindigi belgili bolýda. Mundaı qorytyndy qubyr óndirý úshin zaýytqa sonaý Reseıdiń Gýs Hrýstanyı, Da­ǵystannyń Kzylıýrt jáne Ta­tarstannyń Qazan qalasynan áke­linetin barlyq shıkizattardy tekserip, shyǵarylǵan ónimniń 100 paıyz synaqtan ótkizilýi negizinde jasalypty. Sonyń nátı­je­sin­de zaýyt ónimin ARI-1S, BS álem standarty negizinde shyǵarýǵa qol jetip otyr. О́nerkásip orny jumys ja­sa­ǵaly Qazaqstan munaı alyptary atalatyn Jetibaı jáne Qalamqas ken oryndarynda 1800 kılometr­den astam shyny-plastıkaly qu­byrlar tóselipti. Sol ken oryn­dary mamandary pikirinshe qu­byr­dyń montajyna, paıdalanýǵa ketetin ýaqyt azaıyp, ekolo­gııalyq jaǵdaıǵa da oń áser etip keledi, – deıdi kásiporyn dı­rektory Sársen Qyrymqulov. Saıyp kelgende bul ujym­daǵy E.Kóshkinbaev, G.Iаkshıbaev, S.Seıtov, V.Melnık, B.Sısenov taǵy basqa da eńbekkerlerimizdiń eren eńbekteriniń jemisi, ıgi izdenisteriniń izi deýge bolar. Sondaı-aq, zaýyt ónimderine degen qyzyǵýshylyq kún sanap artyp «Mańǵystaýmunaıgaz» AQ bólimshelerimen qatar qazirdiń ózinde «QazMunaıGaz» Barlaý.О́n­dirý» AQ, «О́zenmunaıgaz» ón­di­ristik fılıalynan, «Jal­ǵyz­tó­be», «Burǵylaý» jáne basqa da seriktestikterden tap­syrys tús­ken, sondaı-aq reseılik eki munaı kompanııasynyń ókilderi arnaıy kelip, zaýyt ónimine degen qyzyǵýshylyq­ta­ryn tanytyp, ózara baıla­nystaryn bastapty. Osy jerde kásiporyn bas­shy­sy zaýytta shyǵarylyp sa­pasy men tózimdiligine oraı jo­ǵary baǵa ala bastaǵan ónim­derdi munaı óndirisine degen qa­jettilikti óteýmen birge tur­ǵyndar suranysyna saı aýyz sý qubyry retinde de paı­da­lanýǵa jaratý úshin jumys­ta­nýda ekendigin jetkizdi. Ol da Qazaqstan Respýblıkasy sanı­tarlyq epıdemologııalyq or­gan­dary salasynyń muqııat, zer­deli zertteýlerinen soń oń sheshilipti. Iаǵnı, endi mań­ǵys­taýlyq turǵyndardyń retine qaraı tez tattanatyn bolat qu­byrlardy emes, zamanaýı shy­ny-plastıkaly qubyrlardy paı­dalanýyna múmkindik týyp otyr. Jolaman BOShALAQ, Aqtaý.