«Ál-Kaıdaǵa» jańa jetekshi keldi

Ýsama ben Ladenniń qaı jaǵdaıda jáne qashan ól­ti­rilse de nemese óz ólimimen ólse de saıası arenaǵa qaı­typ shyqpaıtyny belgili jáıt. Sóıtip, atalǵan ter­ror­lyq uıym jetekshiligi túbi mysyrlyq Seıf ál-Ádelge ótti. Bolashaqta ál-Ádel basshylyqty «Ál-Kaıdadaǵy» ekinshi adam bolyp eseptelip kelgen Aıman ál-Zavahırıge berýi de yqtımal. Buǵan deıin ál-Zavahırı ben Ladenniń tolyqqandy murageri bolady dep boljanǵan edi. Ázirshe, joǵaryda aıtqanymyzdaı, jetekshilik ál-Ádeldiń qolyna kóshti. Jalpy, ol Ortalyq barlaý basqarmasy tizimindegi eń izdeý salynǵan terrorshy qataryna enedi. Patshaıymnyń saparyna qarsylar qýyldy Buǵan deıin habarlanǵanyndaı, Brıtanııa patshaıymy Elızaveta II-niń saparmen Irlandııada júrgeni belgili. Jergilikti polısııa burnaǵy kúni patshaıymnyń elge saparyna qarsy­lar uıymdastyrǵan birneshe manıfes­ta­sııany qýyp taratty. Elızaveta II-niń saparyn ırlandııalyqtardyń 80 paıy­zy hosh kórse, qalǵan  20 paıyzy múldem narazy. Al pat­shaıym Brıtanııanyń burynǵy otaryn sońǵy júz jylda alǵash «kelip qýantqan» monarh bolyp tabylady. Degenmen, Irlan­dııanyń soltústigi áli de Brıtanııanyń quramynda. Fılmge qatysqany úshin jazalandy Tashkentte jergilikti quqyq qorǵaýshy Tatıana Dovlatova jazalandy. Oǵan Reseı fılmine qatysyp, Ortalyq Azııada turatyn orystardyń hal-jaǵdaıy týraly  áńgimelegeni úshin aıyp taǵylyp otyr. «Reseıden tysqary» dep atalatyn fılm 24 sáýir kúni «Reseı-1» telearnasynan kórsetilgen bolatyn. Onda, atap aıt­qanda, orystardyń birtindep О́zbekstannan joǵalyp jat­qany kóldeneń tartylǵan-tyn. Atalǵan fılmniń kór­setilýi О́zbek­stan basshylyǵy tarapynan úlken narazylyq týǵyzdy. Onda shyndyq burmalanyp kórsetilgen degen ýáj alǵa tosylady. Zorlyq jasamaq boldy dep aıyptaldy Halyqaralyq valıýta qorynyń bas­­qarýshy dırektory Domınık Stross- Kanǵa áıel zorlamaq boldy já­ne zańsyz bas bostandyǵynan aıyr­dy degen aıyptar taǵyldy. Kúdiktiniń ad­vo­katy Bendjamın Brafmannyń má­lim­deýinshe, Kan ózin kinálimin dep tabýdan bas tartqan. Stross-Kan 14 mamyr kúni Kennedı atyndaǵy Nıý-Iork áýejaıynan Parıjge ushyp shyqpaq bolǵan kezinde ustalǵan edi. Ony ustaýǵa HVQ basshysy turǵan Sofitel qo­naq úıi qyzmetshisiniń aryzy negiz boldy. Aty atal­maıtyn 32 jastaǵy áıel nómirdi tártipke keltirý úshin kirgen kezinde oǵan Stross-Kan aram oımen bas salypty-mys. Armıandar men ázirbaıjandar tóbelesi Máskeý oblysynyń Lıýbersy aýda­nyn­daǵy Oktıabr kentinde armıandar men ázirbaıjandar arasynda jappaı tó­be­les oryn alsa, eki túıe súıkense, orta­synda shy­byn óledi degendeı, tóbeleske qatys­qan 1987 jyly týǵan Daǵystan aza­maty kóz jumǵan. Jeti adam qarý já­ne pyshaq jarasy saldarynan aýrýhanaǵa túsken. Aldyn ala derek  boıynsha, tóbeleske taraptardyń bir-birine degen jekkórýshiligi sebep bolǵan. Sol 17 mamyr kúni keshkisin Máskeý túbindegi Podolskide de О́zbek­stannan kelgen gastarbaıterler arasynda tóbeles oryn alǵan. Basynan jaraqat alǵan 23 jastaǵy ózbek aýrýhanada ajal taýypty. Tóbeles ózara talastan týyndasa kerek. Konstıtýsııaǵa arnalǵan eń bıik eskertkish Túrkimenstan astanasynda 185 metrlik konstıtýsııa monýmenti ashyl­dy. Ashylý saltanaty 18 ma­myr­da atap ótiletin eldiń konstı­týsııasy kúnine jáne túrkimen aqyny Maqtumqulynyń týǵan kúni­ne oraı­las­tyryldy. Bul monýment, sóıtip, Ashǵabadtaǵy eń bıik eskertkishke aınaldy. Buǵan deıingi eń  bıik eskertkish bıiktigi 91 metrlik  táýelsizdik monýmenti bolatyn. Konstıtýsııa monýmentin tur­ǵyzý úshin 45 mıllıon eýro jumsalsa, onymen túriktiń Polimeks kompanııasy aınalysqan. Keshe, sondaı-aq Túrkimenstan astana­synda jańa prezıdenttiń saraı kesheni paıdalanýǵa berildi. Ony salýǵa 250 mıllıon eýro shyǵyndalypty. ***

Qysqa qaıyryp aıtqanda:

Mysyr soty eldiń burynǵy prezıdenti Hosnı Múbáraktiń zaıyby Sıýzannany kepildik arqyly bostandyqqa shyǵarýǵa kelisimin berdi. Ol 13 mamyr kúni jemqorlyqqa salyndy degen kúdikpen qamaýǵa alynǵan bolatyn. Máskeý oblysyna qarasty Odınsov jáne Serpýhov aýdandarynyń burynǵy prokýrorlary Roman Nıshemenko men Oleg Bazylıan tutqyn­daldy. Olarǵa da «oıyn isi» dep atalǵan qylmysqa qatysty aıyp taǵylyp otyr. Buǵan deıin osy is boıynsha Aleksandr Ignatenko, Dmıtrıı Ýrýmov, Edýard Kaplýn jáne Vladımır Glebov qamaýǵa alynǵan edi. Ýkraınanyń batysyndaǵy Beregovo qalasynyń soty elden qupııa túr­de eki aılyq egiz náresteni alyp shyqpaqshy bolǵan Fransııanyń qos aza­matyna qatysty úkim shyǵardy. 39 jastaǵy Patrıs Le Rok pen onyń 66 jastaǵy ákesi Bernar Le Roktyń materıaldarymen tanysqan sýdıa jazany jumsartyp, túrmege qamaýdy aıyppulmen almastyrdy. Sóıtip, ákeli-balaly urlyqshylar 1750 dollar aıyppul tóleıtin boldy. Tájikstan joǵarǵy sotynyń alqasy ótken jyldyń tamyzynda 25 tutqynnyń túrmeden qashýyna jol bergen túrmeniń úsh qyzmetkerine qatysty jazany jumsartty. 5 sáýirde shyǵarylǵan úkim boıynsha sottalǵan Saıdýllo Berdıevtiń jazasy 8,5 jyldan  6,5 jylǵa qysqarsa, Sýhrob Akbarov pen Saıdalı Saıdov jazasy 8,6 jáne 2 jyldyń ornyna shartty merzimge aýystyryldy. Reseıdiń Anapa qalasynyń meri Tatıana Evsıkova árbir demalys kúnderi qalany velosıpedpen aınalyp aralap shyǵý týraly nıeti bar ekenin málimdedi. Sondaı-aq, ol osyndaı «velosaıahatty» óziniń orynbasarlaryna da jasaýdy tapsyrdy. Merdiń pikirinshe, velosıpedpen qalanyń avtomobıl kire almaıtyn uńǵyl-shuńǵylyn kórýge múmkindik bar.

Internet materıaldary negizinde ázirlendi.