2011 jylǵy 26 sáýir № 446 Astana, Úkimet úıi
Avıasııalyq tehnıkaǵa tehnıkalyq qyzmet kórsetýdi jáne jóndeýdi júzege asyratyn uıymdarǵa qoıylatyn sertıfıkattaý talaptaryn bekitý týraly
«Qazaqstan Respýblıkasynyń áýe keńistigin paıdalaný jáne avıasııa qyzmeti týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jylǵy 15 shildedegi Zańynyń 13-babynyń 49) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qaýly etedi:
1. Qosa berilip otyrǵan avıasııalyq tehnıkaǵa tehnıkalyq qyzmet kórsetýdi jáne jóndeýdi júzege asyratyn uıymdarǵa qoıylatyn sertıfıkattaý talaptary bekitilsin.
2. Osy qaýly alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri K. Másimov.
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2011 jylǵy 26 sáýirdegi № 446 qaýlysymen bekitilgen
Avıasııalyq tehnıkaǵa tehnıkalyq qyzmet kórsetýdi jáne jóndeýdi júzege asyratyn uıymdarǵa qoıylatyn sertıfıkattaý talaptary
1. Jalpy erejeler
1. Osy avıasııalyq tehnıkaǵa tehnıkalyq qyzmet kórsetýdi jáne jóndeýdi júzege asyratyn uıymdarǵa qoıylatyn sertıfıkattaý talaptary (budan ári – sertıfıkattaý talaptary) «Qazaqstan Respýblıkasynyń áýe keńistigin paıdalaný jáne avıasııa qyzmeti týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jylǵy 15 shildedegi Zańynyń 13-babynyń 49) tarmaqshasyna sáıkes ázirlendi.
2. Sertıfıkattaý talaptary avıasııalyq tehnıkaǵa tehnıkalyq qyzmet kórsetýdi jáne jóndeýdi júzege asyratyn uıymdarǵa (budan ári – Uıym) qoıylatyn talaptardy belgileıdi.
3. Osy Sertıfıkattaý talaptarynda mynadaı termınder men anyqtamalar paıdalanylady:
1) avıasııalyq tehnıka – azamattyq áýe kemeleri (budan ári – ÁK), olardyń jabdyqtary, jıyntyqtaýshy buıymdary, qozǵaltqyshtary men trenajerler;
2) avıasııalyq tehnıkaǵa tehnıkalyq qyzmet kórsetý (budan ári – AT TQ) jónindegi syrtqy jelilik stansııa – azamattyq áýe kemelerin paıdalanýshy olarǵa tehnıkalyq qyzmet kórsetý úshin qurǵan jáne Qazaqstan Respýblıkasynan tysqary jerde áreket etetin jelilik stansııa;
3) ruqsat berýshi personal – áýe kemesiniń ushýǵa jaramdylyǵyn, onyń júıesin nemese komponentin olardy AT TQ jáne J oryndalǵannan keıin paıdalanýǵa ruqsat berý úshin kýálandyratyn avıasııalyq personal;
4) ınjenerlik-tehnıkalyq personal – ÁK jáne/nemese onyń komponentin AT TQ jáne J jónindegi jumysqa ruqsaty bar avıamamannyń jaramdy kýáligi bar avıasııalyq personal;
5) ushýǵa jaramdylyq – áýe kemesiniń qaýipsizdigi men ushý sapasyn qamtamasyz etetin ushý-tehnıkalyq sıpattamalarǵa saı keletin áýe kemesiniń tehnıkalyq jaı-kúıi;
6) AT TQ jelilik stansııasy – Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda AT TQ negizgi bazasy ornalasqan áýejaıdan tysqary keminde úsh aı merzimge qurylatyn AT TQ jónindegi uıymnyń bólimshesi;
7) ushýǵa jaramdylyqta ustaý – ÁK-niń ushýǵa jaramdylyq talaptaryna sáıkestigi jáne olardy jumys isteýiniń paıdalaný merzimi boıynda qaýipsiz paıdalaný úshin qajetti kúıde ustaý solar arqyly qamtamasyz etiletin sharalar kesheni;
8) jóndeý – ushýǵa jaramdylyq normalaryna sáıkes anyqtalatyn avıasııalyq tehnıkanyń ushýǵa jaramdylyǵyn qalpyna keltirý;
9) AT TQ jáne J jónindegi uıymnyń qyzmeti jónindegi nusqaý – AT TQ jáne J jónindegi uıymnyń basshysy bekitken jáne AT TQ jáne J jónindegi uıymnyń qyzmet salasy, onyń basshylyǵynyń fýnksııalary men mindetteri, ınjenerlik-tehnıkalyq personal, qurylymy, óndiristik bazasy, AT TQ jáne J rásimderi men sapany qamtamasyz etý júıesi týraly egjeı-tegjeıli aqparattan turatyn qujat;
10) sapa jónindegi nusqaý – AT TQ jáne J jónindegi uıymnyń sapa salasyndaǵy saıasatyn baıandaıtyn jáne sapa júıesin sıpattaıtyn qujat;
11) basshy personal – AT TQ jáne J jónindegi barlyq jumystardy ózderine júktelgen mindetterge sáıkes resýrstyq jáne uıymdastyrýshylyq qamtamasyz etýdi júzege asyrý úshin jetkilikti ókilettigi bar uıym personalynyń quramyndaǵy ýákiletti tulǵalar;
12) AT TQ jáne J týraly kýálik – AT TQ jáne J jónindegi uıymnyń qyzmeti týraly basshylyqta baıandalǵan bekitilgen derekter men rásimderge sáıkes onda kórsetilgen TQ jónindegi jumystardy qanaǵattanarlyq oryndaýdy rastaıtyn málimetter bar qujat;
13) sapa júıesi – sapa standarttaryna sáıkes sapany ákimshilik basqarýdy júzege asyrý úshin qajetti uıymdastyrýshylyq qurylymnyń, qujattamalyq ádistemelerdiń, prosester men resýrstardyń jıyntyǵy;
14) ushý qaýipsizdigin basqarý júıesi (budan ári – UQBJ) – qajetti uıymdastyrýshylyq qurylymdy, jaýapkershilik satylyǵyn, basshylyq etetin qaǵıdattar men rásimderdi qosa alǵanda, ushý qaýipsizdigin basqarýǵa júıeli kózqaras;
15) tehnıkalyq qyzmet kórsetý – baqylaý-qalpyna keltirý jumystaryn, tekserýdi, almastyrýdy qosa alǵanda, áýe kemesiniń ushýǵa jaramdylyǵyn saqtaýdy qamtamasyz etý úshin qajetti jumystardy júrgizý, jeke-jeke de, úılestirip te oryndalatyn aqaýlardy joıý, sondaı-aq túrlendirýdi nemese jóndeýdi is júzinde júzege asyrý;
16) adam faktory – AT ázirleýde jáne sertıfıkataýda, personaldy daıarlaýda, ushýlardy júrgizýde jáne TQ-da qoldanylatyn jáne adamnyń qasıetterin tıisinshe qarastyrý jáne esepke alý jolymen adam men júıeniń basqa da elementteri arasyndaǵy ózara qaýipsiz is-qımylǵa qol jetkizýge baǵyttalǵan qaǵıdattar;
17) paıdalaný qujattamasy – ÁK-ni jáne TQ-ny qosa alǵanda, komponentiniń ushýy men tehnıkalyq paıdalanýdy reglamentteıtin jáne paıdalaný shekteýleri, rásimder men usynymdar bar qujattama.
4. AT TQ jáne J jónindegi kýálikti avıasııalyq personalǵa ýákiletti organ beredi.
2. Avıasııalyq tehnıkaǵa tehnıkalyq qyzmet kórsetýdi jáne jóndeýdi júzege asyratyn uıymdarǵa qoıylatyn talaptar
5. Avıasııalyq tehnıkaǵa tehnıkalyq qyzmet kórsetýdi jáne jóndeýdi (budan ári – AT TQ jáne J) júzege asyratyn uıymdar mynadaı talaptarǵa sáıkes kelýi qajet:
1) qyzmettiń málimdelgen salasynda jumystardy oryndaý úshin jetkilikti bekitilgen uıymdyq qurylymynyń jáne óz qyzmetin basqarý júıesiniń bolýy;
2) qyzmettiń málimdegen salasyna sáıkes jumystardy uıymdastyrýǵa jáne oryndaýǵa qoıylatyn talaptardy aıqyndaıtyn jaramdy jáne belgilengen tártippen eskerilgen paıdalaný qujattamasynyń bolýy;
3) ÁK tehnıkalyq qyzmet kórsetý baǵdarlamasy (reglamenti), ushýǵa jaramdylyq dırektıvalary, azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organnyń nusqaýlary men ókimderi, ushý qaýipsizdigin qamtamasyz etý jónindegi aqparat, ÁK ázirleýshiniń (jasaýshynyń) bıýlletenderi boıynsha ÁK jáne onyń quramdaýyshtaryna AT TQ jáne J boıynsha jumystardy oryndaýdy qamtamasyz etý;
4) AA-daǵy qyzmetin reglamentteıtin Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasynyń jáne uıymnyń ishki qujattamasynyń talaptary men erejelerin (onyń ishinde belgilengen tártippen bekitilgen jáne qoldanysqa engizilgen ózgerister men tolyqtyrýlardy eskere otyryp) olardy ýaqtyly zerdeleý jáne oryndaý maqsatynda personaldyń nazaryna ýaqtyly jetkizý nusqaýlyǵynyń bolýy;
5) jumystardy oryndaý jáne personal úshin talap etiletin jaǵdaı jasaý úshin ǵımarattardyń, qurylystardyń, qajetti energııa túrleriniń, óndiristik, qoıma, qyzmettik jáne turmystyq úı-jaılardyń bolýy;
6) qajetti quraldar men aspaptardyń, sondaı-aq olardy jaramdy kúıde ustaý júıesiniń bolýy;
7) jumystardy oryndaýǵa qajetti quramdas bólikterdiń, qosalqy bólshekter men shyǵys materıaldarynyń qajetti qorynyń bolýy;
8) uıymnyń shtatynda josparlanǵan jumystardy oryndaýdy qamtamasyz etetin mólsherde qajetti bilikti personaldyń bolýy;
9) personaldyń biliktiligin qoldaý (arttyrý), ony daıarlaý jáne qaıta daıarlaý júıesiniń bolýy;
10) AT TQ jáne J, modıfıkasııalaý, jóndeý jumystarynyń jáne AT-daǵy ózge de jumystardyń oryndalǵandyǵy týraly derekterdi jumystardyń tolyq kólemde jáne AT TQ jáne J (jóndeý, modıfıkasııalaý) baǵdarlamasyna (reglamentine) sáıkes oryndalǵandyǵyn rastaıtyn derekterdi tirkeýdi jáne saqtaýdy qamtamasyz etý;
11) AT TQ jáne J jónindegi barlyq jumystardyń tıisinshe oryndalýyna kepildik beretin sapany qamtamasyz etý júıesiniń bolýy;
12) AT TQ jáne J jónindegi uıymnyń qyzmeti týraly basshylyq pen AT TQ jáne J sapasy týraly basshylyqtyń bolýy;
13) ushý qaýipsizdigin basqarý júıesiniń (UQBJ) bolýy.
6. AT TQ jáne J jónindegi sertıfıkatty alý úshin AT TQ jáne J jónindegi uıym mynadaı sharttardyń saqtalýyn qamtamasyz etedi:
1) qolaısyz aýa-raıy jaǵdaılarynan qorǵaýdy qamtamasyz etetin barlyq josparlanǵan jumystardy oryndaý úshin óndiris qýattarynyń, zerthanalardyń, ýchaskelerdiń bolýy. Tehnıkalyq qyzmet kórsetýdi oryndaǵan kezde qorshaǵan ortany lastaýdan jáne áserinen qorǵaýdy qamtamasyz etetin qajetti, ózara bólingen sehtar men angarlardyń bolýy;
2) barlyq josparlanǵan jumystardy basqarýdy qamtamasyz etý, sondaı-aq belgilengen AT TQ jáne J standarttaryna sáıkes óziniń mindetterin tabysty oryndaı alýy úshin ruqsat berilgen personaldy ornalastyrý úshin jumys (ofıstik) úı-jaılarynyń bolýy;
3) jabdyqtarmen jumys isteý úshin angarlardy, sehtardy (zerthanalardy, ýchaskelerdi) qosa alǵanda, óndiristik orta jaǵdaıynyń jáne ofıstik úı-jaılardyń onda oryndalatyn jumystarǵa sáıkes kelýi, bul rette:
úı-jaılardaǵy temperatýralyq rejım Selsıı boıynsha 16 – 22 gradýs aralyǵynda ustalýy tıis;
shań men aýanyń basqa da lastanýy barynsha azaıtylýy tıis, ÁK-niń/komponentteriniń betki qabatyna shań qonýy kózge túskende, jumys aýmaǵynyń lastanýynyń mundaı deńgeıine jol berilmeıdi. Shań nemese betki qabatyna shań qoný túrindegi ózge de lastaný paıda bolǵan jaǵdaıda qolaıly jumys jaǵdaılaryn qalpyna keltirgenge deıingi kezeńde lastanýǵa sezimtal barlyq júıeni tyǵyz jabý qajet;
jaryq AT TQ jáne J jónindegi tekserýlerdiń barlyq túrlerin, qaraýlar men basqa da jumystardy tıimdi júrgizýdi qamtamasyz etýge tıis;
shý personaldyń jumystardy oryndaýyna kedergi keltirmeýge tıis, shý kózin retteý orynsyz bolǵan jaǵdaıda atalǵan personal artyq shýdyń jumystardy oryndaýǵa keri áserin joıatyn qajetti derbes shýdan qorǵaý quraldarymen qamtamasyz etilýge tıis;
AT TQ jáne J jónindegi naqty jumys joǵaryda aıtylǵandardan erekshe óndiristik ortanyń aıryqsha jaǵdaılaryn jasaýdy talap etken jaǵdaıda, mundaı jaǵdaı jasalýǵa tıis, mundaı aıryqsha jaǵdaı AT TQ jáne J jónindegi qujattamada kórsetiledi;
jedel AT TQ jáne J oryndaý sharty Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbekti qorǵaý jáne qaýipsizdik tehnıkasy salasyndaǵy normatıvtik quqyqtyq aktileriniń talataryna sáıkes kelýge tıis, temperatýra, ylǵaldyq, tuman, muz, qar, jel, jaryq, shań nemese aýanyń osyndaı ózge de lastanýy bóliginde jol berilmeıtindeı deńgeıge deıin jumys jaǵdaıy nasharlaǵan jaǵdaıda, naqty jumys nemese AT TQ jáne J túri qalypty jumys jaǵdaıyn qalpyna keltirgenge deıingi kezeńge keıinge qaldyrylýǵa tıis;
komponentterdi, jabdyqtardy, aspaptar men materıaldardy ornalastyrý úshin qaýipsizdik quraldarymen jabdyqtalǵan qoıma úı-jaılarynyń bolýy. Saqtaý sharty kondısııalyq jáne kondısııalyq emes quramdastar men materıaldardy jáne basqa da ózge quramdastardy, materıaldardy, jabdyqtar men aspaptardy bólek saqtaýdy qamtamasyz etýge tıis. Saqtaý sharty AT ázirleýshilerdiń nusqaýlaryna jaýap berýge tıis, al bul úı-jaılarǵa shekteý qoıylyp, ruqsat tek ýákiletti personalǵa ǵana berilýge tıis.
3. Personalǵa qoıylatyn talaptar
7. AT TQ jáne J jónindegi sertıfıkatty alý úshin AT TQ jáne J jónindegi uıym jaýapty basshyny taǵaıyndaıdy, oǵan jumystarǵa tapsyrys berýshiniń talaptaryna sáıkes AT TQ jáne J jónindegi barlyq jumystardy qarjylandyrý jáne ýaqtyly oryndaý bóliginde jaýapkershilik júkteledi.
8. AT TQ jáne J jónindegi uıymda uıymnyń osy talaptarǵa turaqty túrde sáıkestigine qatysty jaýap beretin basshy personal bolady. Bul basshy personal tek uıymnyń jaýapty basshysyna ǵana baǵynady, bul rette:
1) basshy personal Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti bekitetin Azamattyq jáne eksperımentaldy avıasııanyń avıasııa personalyn attestattaý qaǵıdasyna sáıkes attestattalady;
2) árbir naqty adamnyń, olardyń uzaq ýaqyt bolmaı qalǵan jaǵdaıda ornyn aýystyrýdyń aıqyn rásimderi bolýǵa tıis.
9. Jaýapty basshy keri baılanys júıesin qosa alǵanda, sapa júıesine qatysy jaýapty bolatyn adamdy taǵaıyndaıdy. Bul taǵaıyndalǵan adam sapa jáne talaptarǵa sáıkestik máseleleri boıynsha jaýapty basshyǵa tıisinshe aqparat berýdi qamtamasyz etý úshin jaýapty basshyǵa tikeleı kire alýǵa tıis.
10. AT TQ jáne J jónindegi uıymda josparlaý, oryndaý, óndiristi basqarý jáne jumystardyń sapasyn baqylaý úshin ony bekitý salasyna sáıkes qyzmetkerlerdiń jetkilikti óz shtaty bar ekendigin rastaıtyn júkteme jospary bolýǵa tıis. Budan basqa, uıymda qyzmetkerlerdiń is júzindegi shtaty naqty jumys aýysymy nemese jumys kezeńi úshin josparlanǵannan az bolǵan jaǵdaıda oryndaýǵa qabyldanǵan jumystardy jedel qaıta josparlaý rásimi bolýǵa tıis.
11. AT TQ jáne J jónindegi uıym azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organmen kelisilgen rásimderge sáıkes TQ oryndaýǵa, basqarýǵa nemese jumys sapasyn baqylaýǵa qatysatyn personaldyń quzyret deńgeıin belgileıdi jáne baqylaıdy. Belgili bir eńbek fýnksııasyna qatysty qajetti jumys tájirıbesinen basqa, quzyrettilik deńgeıi adam faktory máseleleri men osy adamnyń uıymdaǵy tıisti fýnksııasyna baılanysty adamnyń qasıetterin túsinýdi qamtıdy.
12. AT TQ jáne J jónindegi uıym mysaly, ÁK jáne/nemese quramdastardy buzylmaıtyn baqylaý sııaqty ushýǵa jaramdy etip ustaýǵa baılanysty jumystardyń arnaıy túrlerin oryndaıtyn nemese baqylaıtyn personalda ÁK/komponent bólikterdi ázirleýshilerdiń normatıvtik talaptaryna sáıkes keletin biliktiliktiń bolýyn qamtamasyz etedi.
13. Sapa júıesine qatysty jaýap beretin adam, AT TQ jáne J jónindegi uıymnyń atynan ruqsat etiletin personalǵa ruqsattar berýge de jaýap beredi.
14. Uıym barlyq ınjener-tehnıkalyq personaldyń tizilimin júrgizedi. Personaldyń tizilimi mynalardan turady:
1) AT TQ jáne J jónindegi mamandardyń kýálikteri týraly málimetter;
2) personal ótken barlyq daıarlyq túrleri týraly málimetter;
3) berilgen ruqsattar salasynda;
4) shektelgen nemese birneshe ruqsaty bar personal jónindegi derekter.
15. AT TQ jáne J jónindegi uıym tizilimniń derekterin ınjener-tehnıkalyq personal quramyndaǵy adam osy uıymnan jumystan ketken kúninen ne ruqsatty joıǵan kúnnen bastap keminde eki jyl saqtaıdy. Budan basqa, ruqsat etilgen personaldyń quramyndaǵy jumystan ketetin adamnyń suraý salýy boıynsha AT TQ jáne J jónindegi uıym bes jumys kúni ishinde oǵan tizilimnen úzindi kóshirme beredi.
16. Injener-tehnıkalyq personaldyń quramyndaǵy adamnyń suraý salýy boıynsha oǵan bir jumys kúni ishinde joǵaryda atalǵan tizilimniń jeke derekterine ruqsat beriledi.
4. AT TQ jáne J jónindegi uıymnyń jabdyqtaryna, aspaptary men materıaldaryna qoıylatyn talaptar
17. AT TQ jáne J jónindegi jumystardy oryndaý úshin bekitilgen qyzmet salasyna sáıkes AT TQ jáne J jónindegi uıym qajetti jabdyqtarǵa, aspaptar men materıaldarǵa ıe bolady.
Eger AT ázirleýshi naqty quraldy nemese aspapty qoldanýdy kórsetse, onda AT TQ jáne J jónindegi uıym osy jabdyqty nemese aspapty AT TQ jáne J jónindegi uıymnyń qyzmeti týraly basshylyqta jabdyqtardyń nemese aspaptardyń ózge túrlerin qoldaný jóninde rásimder belgilengen jaǵdaılardy qospaǵanda, qoldanady.
Jabdyq nemese aspap ony is júzinde udaıy paıdalanýdyń múldem qajettigi bolmaıtyndaı sırek qajet bolatyn jaǵdaılardy qospaǵanda, jabdyq pen aspap AT TQ jáne J jónindegi uıymnyń udaıy bıliginde bolady. Mundaı jaǵdaılar AT TQ jáne J jónindegi uıymnyń qyzmeti týraly nusqaýda egjeı-tegjeıli sıpattalady.
Kezeńdi TQ oryndaýǵa bekitilgen AT TQ jáne J jónindegi uıym qol-jetimdi qajetti quraldarmen jabdyqtalady jáne onda ÁK muqııat tekserý úshin tekserý men qaraýdy júrgizý úshin tuǵyrnamasy (nemese balama jabdyǵy) bolady.
18. AT TQ jáne J jónindegi uıym jumys isteý qabiletin jáne dáldikti qamtamasyz etetin kezeńdilikpen baqylaý quraldaryn qosa alǵanda, barlyq jabdyqtar men aspaptardy esepke alýdy jáne metrologııalyq baqylaýdy qamtamasyz etedi. Uıym osyndaı metrologııalyq baqylaý jáne bul rette qoldanylatyn standarttar boıynsha eseptik qujattamany júrgizýdi qamtamasyz etedi.
5. AT TQ jáne J jónindegi qujattamaǵa qoıylatyn talaptar
19. AT TQ jáne J jónindegi sertıfıkatty alý úshin AT TQ jáne J jónindegi uıymnyń óz bıliginde AT TQ jáne J jóninde qoldanatyn qujattar bolady jáne ony túrlendirý men jóndeýdi qosa alǵanda, AT TQ jáne J oryndaý kezinde paıdalanady.
20. AT TQ jáne J jónindegi qoldanylatyn qujattar mynalardy bildiredi:
1) ázirleýshi shyǵarǵan kez kelgen qoldanylatyn talaptar, tehnologııalar, paıdalaný dırektıvalary nemese ózge de derekter;
2) ázirleýshi shyǵarǵan kez kelgen qoldanylatyn ushý jaramdylyǵynyń dırektıvalary;
3) AT tıpti sertıfıkatty jáne oǵan tolyqtyrýlardy ustaýshylar, sondaı-aq osyndaı nusqaýlardy shyǵaratyn basqa da uıymdar shyǵarǵan ushý jaramdylyǵyn ustaý jóninde qoldanylatyn nusqaýlar;
4) osy Sertıfıkattaý talaptarynyń 27-tarmaǵyna sáıkes shyǵarylǵan kez kelgen qoldanylatyn qujattar men derekter.
21. AT TQ jáne J jónindegi uıym óndiristik personal paıdalanatyn AT TQ jáne J jónindegi qujattamada dál emes, tolyq emes nemese durys emes rásimderdi nemese tehnologııalardy, málimetterdi nemese nusqaýlardy tapqan jaǵdaıda mundaı derekterdi tirkeýdi jáne AT TQ jáne J jónindegi qujattama avtoryn habardar etýdi qamtamasyz etetin rásimderdi belgileıdi.
22. Uıym AT TQ jáne J jónindegi nusqaýdy AT TQ jáne J jónindegi uıymnyń sapasy týraly basshylyqta aıqyndalǵan tártippen ǵana ózgertedi, bul rette jóndeý men túrlendirýge arnalǵan qujattamany ázirleý prosesterine jol berilmeıdi. Mundaı ózgeristerge qatysty uıym TQ balamaly nemese neǵurlym joǵary standarttaryn qamtamasyz etetindigin kórsetedi jáne ÁK tıpti sertıfıkatty ustaýshyny osyndaı ózgerister týraly habardar etedi.
23. Uıym óz qyzmetinde paıdalaný úshin tehnologııalyq jumys kartalaryn ázirleýdiń jalpy júıesin jasaıdy. Budan basqa, uıym osy tehnologııalyq jumys kartalaryna osy Sertıfıkattalǵan talaptarda kózdelgen AT TQ jáne J jónindegi qujattamadan aqparatty ne tolyq ne dálme-dál kóshiredi ne jumys kartalarynda AT TQ jáne J jónindegi jumystardy oryndaý boıynsha naqty nusqaýlarǵa dál siltemeler beredi. Tehnologııalyq jumys kartalaryn kompıýterdi paıdalanyp qalyptastyrýǵa jáne elektrondyq bazada saqtaýǵa ruqsat etiledi.
Mundaı jaǵdaıda uıym derekqordy qordy ruqsatsyz ózgertýlerge qarsy qorǵaýdy jáne negizgi derekqorǵa kez kelgen ózgeristi engizgen sátten bastap 24 saǵattan aspaıtyn merzimde jańartylýǵa tıis rezervtik derekqordyń bolýyn qamtamasyz etedi. AT TQ jáne J jónindegi jumystardyń kúrdeli túrlerin oryndaýdy esepke alý úshin olardyń tehnologııasy jumystardyń aıqyn jáne túsinikti kezeńderine bólip, tehnologııalyq jumys kartalaryna kóshiriledi.
Eger uıym óziniń tehnologııalyq jumys kartalarynyń menshikti júıesin paıdalanýdy talap etetin ÁK paıdalanýshyǵa AT TQ jáne J qyzmetterin usynsa, onda paıdalanýshy kartalarynyń osyndaı júıesin paıdalanýǵa jol beriledi. Mundaı jaǵdaıda uıym ÁK paıdalanýshynyń tehnologııalyq jumys kartalaryn durys oryndaýdy qamtamasyz etetin rásimdi qabyldaıdy.
24. AT TQ jáne J jónindegi uıym AT TQ jáne J jónindegi qujattamany óz personalynyń kedergisiz paıdalaný múmkindigin qamtamasyz etedi.
25. AT TQ jáne J jónindegi uıym ýaqtyly jańartyp otyrýǵa kepildik beretin AT TQ jáne J jónindegi qujattamanyń jaı-kúıin baqylaý rásimin belgileıdi. Eger qujattamanyń jaı-kúıin osyndaı baqylaýdy ÁK paıdalanýshy/tapsyrys berýshi júzege asyratyn jáne ózi AT TQ jáne J jónindegi osy qujattamany usynatyn bolsa, onda AT TQ jáne J jónindegi uıym muny paıdalanýshydan/tapsyrys berýshiden AT TQ jáne J jónindegi qujattamaǵa barlyq mindetti ózgeristerdiń engizilgendigin kýálandyratyn hat ne AT TQ jáne J jónindegi qujattamany paıdalanýǵa jatatyn mártebeni aıqyndaıtyn shartty ne ÁK-ne paıdalanýshy/tapsyrys berýshi bergen AT TQ jáne J jónindegi qujattamaǵa ózgerister esepke alynǵan paraqty berý jolymen rastaıdy.
26. Uıymda jóndeý, tehnologııalyq jáne baqylaý qujattamalary bolýǵa tıis.
27. Uıymda belgilengen tártippen bekitilgen, quramy jáne sany boıynsha:
1) Uıymnyń barlyq qajetti tehnologııalyq qujattamany ázirleýin;
2) qajetti jóndeý quraldaryn ázirleýdi jáne daıarlaýdy;
3) buıymdy jóndeý prosesinde barlyq buzylýlardy (aqaýlardy) tabýdy jáne olardy baǵalaý men joıý jóninde sheshimder qabyldaýdy;
4) buıymdardy túrlendirýdi jáne qalpyna keltirý jumystaryn oryndaýdy;
5) bólshekterdi daıyndaýdy qamtamasyz etetin, esepke alynǵan konstrýktorlyq qujattama bolady.
28. Uıym:
1) konstrýktorlyq qujattamany basqarý jónindegi rásimderdi ázirleýdi;
2) jóndelinetin avıatehnıkanyń árbir túri boıynsha jóndeý úshin qujattar vedomosynyń bolýyn;
3) qoldanystaǵy konstrýktorlyq qujattamany esepke alý men saqtaýdy uıymdastyrýdy;
4) túsip jatqan ózgeristerdi durys jáne ýaqtyly engizý men olardy oryndaýshylar men tehnıkalyq baqylaý bóliminiń qyzmetkerlerine jetkizýdi;
5) jaramsyz konstrýktorlyq qujattamany qoldanystan alýdy qamtamasyz etedi.
29. Buıymdardy jóndeý (túrlendirý) avıatehnıkany jóndeý jónindegi normatıvtik-tehnıkalyq qujattamanyń talaptaryn saqtaı otyryp, Jasaýshy (Ázirleýshi) belgilengen tártippen ázirlegen jóndeý jónindegi qujattama (Jóndeý jónindegi nusqaý, Negizgi bólshekteý men jóndeý ruqsattarynyń albomy jáne basqalar) boıynsha júzege asyrylady. Tehnologııalyq qujattamada jumystardy oryndaý tásilderi, kezektiligi jáne sharttary, baqylanatyn parametrler men baqylaý tásilderi, tehnologııalyq qurylǵy, qural men materıaldar, buıymdardy zaqymdanýdan jáne lastanýdan qorǵaýǵa, óndiristik ortaǵa qoıylatyn talaptar, bólshekterdi sáıkestendirý tásilderi kórsetilýge tıis.
Jasaýshynyń (Ázirleýshiniń) konstrýktorlyq jáne tehnologııalyq qujattamasy, sondaı-aq qoldanystaǵy memlekettik, salalyq standarttar men ónerkásiptiń tehnologııalyq nusqaýlyqtary negizinde Uıym ázirlegen tehnologııalyq qujattama qoldanylýy múmkin. Mundaı qujattama Jasaýshymen (Ázirleýshimen) kelisilgen.
Uıym tehnologııalyq qujattamany paıdalanýdy, ózgerister engizýdi, oryndaýshylarǵa jetkizýdi, esepke alý men saqtaýdy júzege asyrady.
Áýe kemeleriniń (komponentterdiń) jekelegen danalaryn túrlendirý Ázirleýshiniń qujattamasy boıynsha nemese onymen kelisilip oryndalady.
30. Buıymdardy jóndeýdiń (túrlendirýdiń) barlyq satysynda:
1) buıymnyń ataýy men nómirinen;
2) túrlendirýdi jáne konstrýktorlyq qujattamanyń jáne tehnologııalyq qujattamanyń (tehnıkalyq sheshimder paraqtary, ruqsat kartalary jáne basqalary) talaptarynan jiberilgen aýytqýlardy qosa alǵanda, oryndalǵan jumystardyń kólemi men mazmunynan;
3) bólshekterdiń, buǵaýlardyń jáne buıymdardyń is júzindegi sıpattamalary men parametrlerinen;
4) jumystardy oryndaý men baqylaý kúninen;
5) oryndaýshylar men baqylaýshylardyń teginen jáne qolynan (mórtańbasynan, jeke tańbasynan) turatyn baqylaý qujattamasy resimdeledi.
31. О́ndiristik-baqylaý qujattamasynyń (etalondyq Jóndeý isi) quramy men nysanyn qoldanystaǵy normatıvtik qujattama negizinde buıymnyń tıpine jáne jóndeýdi uıymdastyrýǵa qoldanylatyndaı etip Uıym ázirleıdi, bekitedi jáne túzetedi.
Buıymda resimdelgen óndiristik-baqylaý qujattamasy «Buıymdy jóndeý isiniń» quramynda jınaqtalady.
32. Buıymnyń árbir danasyna resimdelgen «Jóndeý isi» etalondyq «Buıymdy jóndeý isine» sáıkes kelýge tıis.
«Buıymdy jóndeý isi» buıymdy esepten shyǵarǵanǵa deıin uıymda saqtalady.
Uıym taratylǵan jaǵdaıda «Jóndeý isi» azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organ anyqtaǵan uıymǵa beriledi.
33. Paıdalaný qujattamasynyń nomenklatýrasy men ony júrgizý tártibi ýákiletti organ bekitken standarttar men avıasııalyq tehnıkany paıdalaný qaǵıdalarynyń talaptaryna jaýap berýge tıis.
6. О́ndiristi josparlaýǵa qoıylatyn talaptar
34. AT TQ jáne J jónindegi sertıfıkatty alý úshin AT TQ jáne J jónindegi uıymda oryndalatyn jumystardyń kólemi men kúrdeliligine jaýap beretin jáne barlyq resýrstardy: personaldy, jabdyqtardy, aspapty, materıaldardy, AT TQ jáne J jónindegi qujattamany jáne AT TQ jáne J jónindegi jumystardy qaýipsiz oryndaý úshin qajetti óndiristi úı-jaılardy josparlaý úshin paıdalanatyn óndiristi josparlaý júıesi bolady.
35. AT TQ jáne J jónindegi jumystardy josparlaý men jumys aýysymyn uıymdastyrý adamnyń psıhofızıologııalyq shekteýlerin eskere otyryp, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbekti qorǵaý jáne qaýipsizdik tehnıkasy salasyndaǵy normatıvtik quqyqtyq aktileriniń talaptaryn eskere otyryp júrgiziledi.
36. Aýysymǵa nemese oryndaýshylar quramynyń ózgerýine baılanysty AT TQ jáne J jónindegi jumystardy jalǵastyrý nemese aıaqtaý qajet bolǵan jaǵdaıda tıisti aqparat aýysatynnan jańadan kelgen personalǵa dálme-dál beriledi.
7. AT TQ jáne J jónindegi jumystar týraly málimetterdi esepke alýǵa qoıylatyn talaptar
37. AT TQ jáne J jónindegi sertıfıkatty alý úshin AT TQ jáne J jónindegi uıym oryndalǵan jumystar týraly búkil aqparatty tirkeıdi. AT TQ jáne J jónindegi uıym jumystardyń qosalqy medigerleri (tarapty uıymdar) resimdeıtin, AT-ny paıdalanýǵa ruqsat berý týraly qujattardy qosa alǵanda, TQ týraly kýálikterdi resimdeýge qatysty barlyq talaptardy saqtaýdy rastaý úshin qajetti eseptik málimetterdi saqtaıdy.
38. AT TQ jáne J jónindegi uıym ÁK paıdalanýshynyń bıligine ol resimdegen árbir AT TQ jáne J týraly kýáliktiń kóshirmesin, sondaı-aq osy jóndeýdi nemese túrlendirýdi oryndaǵan kezde paıdalanylǵan jóndeýge nemese túrlendirýge arnalǵan kez kelgen bekitilgen qujattamanyń kóshirmesin beredi.
39. AT TQ jáne J jónindegi uıym AT TQ jáne J jónindegi jumystar týraly eseptik málimetterdi jáne AT TQ jáne J jónindegi jumystarǵa baılanysty kez kelgen qujattamany osy jumystar oryndalǵan naqty ÁK nemese ÁK quramdas bóligin osy uıymnan shyǵarǵan kúnnen eki jyl ishinde mynadaı tásilmen saqtaıdy:
1) osy tarmaqta kózdelgen málimetter olardy búliný jáne joıýdan qorǵaýdy qamtamasyz etedi;
2) derekterdi muraǵattaý men rezervtik saqtaý úshin paıdalanatyn barlyq kompıýterlik jabdyqtar derekterdiń jumys kóshirmelerinen turatyn jabdyqtardan bólek jáne osy jabdyqtar men muraǵat derekterdin jaqsy kúıde ustaýdy qamtamasyz etetin jaǵdaıda ornalasady;
3) uıym óz qyzmetin toqtatqan jaǵdaıda sońǵy eki jylda AT TQ jáne J jumystary týraly barlyq saqtalǵan eseptik málimetter sońǵy tapsyrys berýshige nemese tıisti ÁK nemese komponentininiń ıesine beriledi ne olardy azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organnyń nusqaýlaryna sáıkes saqtaý qamtamasyz etiledi.
8. Ushýǵa jaramdyqtyń buzylýy týraly eseptilikke qoıylatyn talaptar
40. AT TQ jáne J jónindegi uıym azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organǵa, ÁK tirkeý memleketi men ÁK nemese komponentiniń úlgilik konstrýksııasy nemese úlgilik konstrýksııasyn túrlendirý úshin jaýapty uıymǵa jáne qajet bolǵan jaǵdaıda paıdalanýshynyń memleketine osy uıym kez kelgen anyqtaǵan ushý qaýipsizdigine aıtarlyqtaı áser etetin nemese osyndaı áser etýi múmkin ÁK-niń nemese quramdas bóliginiń ushý jaramdylyǵynyń buzylýy týraly esepti jiberedi.
41. AT TQ jónindegi uıym osy sertıfıkattaý talaptarynyń 41-tarmaǵynyń erejelerine sáıkes eseptilikke jatatyn oqıǵalardy baǵalaý nátıjeleri boıynsha irikteý rásimderin qosa alǵanda, osyndaı eseptilik derekterin jınaý men baǵalaýdy qamtamasyz etetin ushý jaramdylyǵynyń buzýshylyqtary týraly eseptiliktiń ishki júıesin qurady jáne AT TQ jáne J jónindegi uıymnyń qyzmeti týraly basshylyqta baıandaıdy. Atalǵan rásimder kemshilikterdi joıýǵa qabyldanǵan túzetýshi is-áreketterdiń teris úrdisterin anyqtaıdy, sondaı-aq qaralatyn oqıǵalar boıynsha barlyq qolda bar aqparatty taldaý tártibi men osy aqparatty qajet bolǵan jaǵdaıda taratý ádisterin qamtıdy.
42. AT TQ jáne J jónindegi uıym azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organ belgilegen jaǵdaılarda jáne nysan boıynsha eseptilikti jiberedi jáne uıym aıqyndaǵan buzýshylyqtar, olardyń anyqtaý sharttary jáne olardy taldaý nátıjeleri týraly barlyq qajetti aqparatty qamtıdy.
43. Eger AT TQ jáne J jónindegi uıym ÁK ushý jaramdylyǵyn onyń kommersııalyq paıdalanýshysymen shart boıynsha qoldaýdy júzege asyratyn bolsa, onda osy uıym, sondaı-aq ÁK paıdalanýshyǵa da atalǵan paıdalanýshyǵa tıesili ÁK-niń nemese quramdas bóliktiń ushý jaramdylyǵyna áser etetin kez kelgen osyndaı oqıǵa týraly aqparat úshin esep jiberedi.
44. Uıym eseptilikti múmkindiginshe qysqa merzim ishinde, biraq kez kelgen jaǵdaıda mindetti eseptilikke jatatyn oqıǵany AT TQ jáne J jónindegi uıym tapqan sátten bastap 72 saǵattan keshiktirmeı ázirleıdi jáne jiberedi.
9. AT TQ jáne J jónindegi uıymnyń qyzmeti týraly nusqaýǵa qoıylatyn talaptar
45. AT TQ jáne J jónindegi uıym azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organǵa mynadaı aqparatty qamtıtyn AT TQ jáne J jónindegi uıymnyń qyzmeti týraly nusqaýdy tabys etýge tıis:
1) qyzmetin AT TQ jáne J jónindegi uıymnyń qyzmeti týraly nusqaýdyń erejelerine jáne onda kórsetilgen barlyq nusqaýlarǵa sáıkes júzege asyrǵan kezde jaýapty basshy qol qoıǵan uıym qyzmetiniń osy sertıfıkattaý talaptarynyń sharttaryna sáıkestigi týraly deklarasııa, sondaı-aq osy sáıkestikti únemi qoldaý mindettemesi. Eger jaýapty basshy uıymdaǵy birinshi tulǵa bolyp tabylmasa, onda bul tulǵa osy deklarasııaǵa qol qoıýǵa tıis;
2) sertıfıkattaý talaptaryna sáıkes qaýipsizdik jáne sapa salasyndaǵy uıym saıasaty;
3) olar boıynsha azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organǵa AT TQ jáne J jónindegi uıym atynan tikeleı júginýge quqyly bolatyn máselelerdi qosa alǵanda, osy Sertıfıkattaý talaptarynyń 7-tarmaǵyna sáıkes taǵaıyndalǵan tulǵalardyń teń baǵynystylyǵyn kórsete otyryp, tekteri men laýazymdarynyń, olardyń quqyqtary men mindetteriniń tizbesi, uıymdy basqarý qurylymy;
4) ınjenerlik-tehnıkalyq personaldyń tizilimi;
5) uıym qyzmetkerleri quramynyń jalpy sıpattamasy;
6) ótinimde kórsetilgen uıym meken-jaılarynyń árqaısysy boıynsha ornalasqan óndiristik qýattardyń jalpy sıpattamasy;
7) suraý salynǵan bekitý salasyna sáıkes uıym qyzmeti salasynyń sıpattamasy;
8) qyzmet týraly basshylyqqa ózgerister engizý rásimderi;
9) osy talaptarǵa sáıkes uıymda belgilengen jáne sapa boıynsha basshylyqta jazylǵan rásimder men sapa júıesi;
10) olar úshin uıym AT TQ jáne J qyzmetterin kórsetetin ÁK paıdalanýshymen jáne/nemese AT TQ jáne J jónindegi uıymmen ózara is-qımyl tártibi, eger mundaılar bolsa;
11) AT TQ jáne J oryndaýǵa tartylatyn qosalqy merdiger (tarapty) uıymdarmen ózara is-qımyl tártibi, eger mundaılar bolsa;
12) TQ jelilik/syrtqy jelilik stansııalarymen ózara is-qımyl tártibi, eger mundaılar bolsa.
46. AT TQ jáne J jónindegi uıymnyń qyzmeti týraly nusqaýǵa uıymnyń aǵymdaǵy jaı-kúıin kórsetetin ózgerister ýaqtyly engizilip turady. Qyzmet týraly nusqaý jáne oǵan ózgerister azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organmen kelisýge jatady.
10. Metrologııalyq qamtamasyz etýge qoıylatyn talaptar
47. Uıym jóndeý óndirisin metrologııalyq qamtamasyz etýdiń barlyq baǵyttary boıynsha qyzmet tártibin aıqyndaıtyn normatıvtik qujattardy ázirleýdi qamtamasyz etedi. Jumystardy metrologııalyq qamtamasyz etý О́lshem birlikteriniń qamtamasyz etý júıesi standarttaryn saqtaı otyryp júzege asyrylady jáne ózine:
1) metrologııalyq zerthanalar mamandaryn oqytý men attestattaýdy;
2) ólsheý quraldaryn tekserýdi;
3) ólsheý quraldaryn pasporttaý men metrologııalyq attestattaýdy;
4) ólsheý quraldarynyń tirkelimin júrgizýdi;
5) tehnologııalyq jáne konstrýktorlyq qujattamalarǵa metrologııalyq saraptamany qamtıdy.
48. Uıym avıasııalyq tehnıka buıymdarynyń belgilengen talaptarǵa sáıkestigin qamtamasyz etý úshin qajetti monıtorıng jáne ólsheý úshin qurylǵyny ornatady.
49. Jabdyq:
1) belgilengen kezeńde nemese ony halyqaralyq nemese ulttyq etalondarmen salystyrǵanda birlik mólsherlerin beretin úlgi etalondary boıynsha qoldanýdan buryn kalıbrlengen nemese tekserilgen bolýǵa tıis. Ondaı etalondar bolmaǵan jaǵdaıda, kalıbrlený nemese tekseris úshin paıdalanylatyn baza tirkelgen bolýy tıis;
2) rettelgen;
3) kalıbrovka mártebesin belgileý maqsatynda sáıkestendirilgen;
4) ólsheý nátıjelerin jaramsyz etýi múmkin rettelýlerden qorǵalǵan;
5) paıdalaný, tehnıkalyq qyzmet kórsetý jáne saqtaý barysynda zaqymdanýdan jáne jaı-kúıiniń nasharlanýynan qorǵalǵan bolýǵa tıis.
50. Eger jabdyqtyń talaptarǵa sáıkes emestigi anyqtalǵan jaǵdaıda, Uıym ólsheýdiń aldyńǵy nátıjelerine baǵalaýdy jáne tirkeýdi júrgizedi.
51. Uıym buzylǵan jáne tekserilmegen ólsheý quraldarynyń tehnologııalyq prosesterden ýaqtyly alýdy qamtamasyz etedi, sondaı-aq tehnıkalyq ólsheý quraldaryn salystyryp tekserý kesteleriniń jaı-kúıi men saqtalýyn baqylaý úshin jaýapty adamdardy taǵaıyndaıdy.
11. Avıasııalyq tehnıkany jóndeýdiń tehnologııalyq prosesterine qoıylatyn talaptar
52. Uıym bólimshelerde normatıvtik, uıymdastyrýshylyq-tártiptik, tehnıkalyq jáne óndiristik-baqylaý qujattamalaryn basqarý boıynsha rásimderdi josparlaýy jáne ázirleýi qajet.
Buıymdardy jóndeýdiń tehnologııalyq prosesin uıymdastyrý qoldanystaǵy standarttardyń jáne normatıvtik qujattamanyń talaptaryna sáıkes júzege asyrylady.
53. Uıymda josparlanǵan jumystardy oryndaý úshin, onyń ishinde angarlardy, sehtardy, qoımalardy, qyzmettik jáne turmystyq bólimshelerdi, jóndeletin buıymdardy, jóndeý quraldaryn ornalastyrý úshin, sondaı-aq personaldy ornalastyrý úshin jetkilikti óndiristik alańdar bolýy qajet.
Bul rette óndiristik alańdar:
1) kólemi, josparlanýy, jaryqpen qamtamasyz etilýi, temperatýrasy, ylǵaldylyǵy, tazalyǵy jáne basqa da parametrleri boıynsha normatıvtik qujattama men tehnologııalyq qujattamanyń talaptaryna sáıkes keledi;
2) jumystardy oryndaý úshin qajetti energııa kózderimen jáne kommýnıkasııalarmen (elektr energııasymen, syǵylǵan aýamen, jylýmen, sýmen, jeldetkishpen jáne basqalarmen) jaraqtandyrylady;
3) jumys isteý aımaqtarynyń qaýipsizdigin (baqylaý júıeleriniń jáne órtten, jarylystan, ýytty áserden jáne basqalardan qorǵaýdyń bolýy) qamtamasyz etedi.
Buıymdardy jınaý ýchaskeleri qıqym, metall jáne abrazıvtik shańdar men basqa da kirlerdi jasaıtyn kez kelgen mehanıkalyq óńdeý túrleri oryndalatyn jerlerden oqshaýlandyrylady. Buıymdardy tazalaý, jýý, boıaý ýchaskeleri de basqa jumys oryndarynan oqshaýlandyrylady.
Jóndeý jumystaryn óndiristik úı-jaılardan tysqary jerlerde oryndaý tehnologııalyq qujattamada aıtylǵan, biraq bul rette jumystardy temperatýra, ylǵaldylyq, shańdaný jáne atmosferalyq jaýyn-shashyn boıynsha qolaıly aýa-raıy jaǵdaıynda ǵana oryndaýǵa jol beriledi.
54. Materıaldardy, buıymdardy, qural-saımandar men jabdyqtardy saqtaý úshin qoıma úı-jaılaryn qarastyrý qajet. Saqtaý jaǵdaıy normatıvtik qujattamanyń talaptaryna jaýap beredi.
55. Uıym qorshaǵan ortany qorǵaý jónindegi barlyq talaptardyń oryndalýyn qamtamasyz etedi. Personal jumys isteıtin qyzmettik úı-jaılardy josparlaýdy júzege asyrý men óndiriske basshylyq etý, sapany basqarý, personaldy qolaısyz aýa-raıynan jáne óndiristik faktorlardan qorǵaý úshin, sondaı-aq qujattamany resimdeý men zerdeleý úshin jobalaý jáne jabdyqtaý qajet.
56. Uıymda tehnologııalyq qujattamanyń talaptaryna sáıkes keletin (uqsas nemese birdeı) josparlanǵan jumystardy oryndaý úshin jóndeý quraldary bolýy qajet.
Qoldanylatyn jóndeý quraldary sáıkestendirilgen (tańbalaý, pasport berý) jáne Uıymnyń tıisti bólimshesi attestattaǵan.
Jóndeý quraldaryn merzimdik tekserýdi, kalıbrovkalaýdy, olarǵa qyzmet kórsetýdi, jóndeý men saqtaýdy normatıvtik qujattamanyń talaptaryna sáıkes júzege asyrý, sondaı-aq qoıylǵan talaptarǵa sáıkes kelmeıtinderin oqshaýlaý qajet.
12. Buzylmaıtyn baqylaý
57. AT TQ jáne J jónindegi sertıfıkatty alý úshin AT TQ jáne J jónindegi uıym:
1) buzylmaıtyn baqylaý bólimsheleriniń qyzmetin baqylaý rásimderin;
2) buzylmaıtyn baqylaýdyń barlyq qoldanylatyn ádisteri úshin normatıvtik qujattardy;
3) quıyn tárizdi tok, ýltradybystyq, magnıtti, kapıllıarlyq baqylaý úshin salalyq baqylaý jáne jumys úlgilerin qoldanýdy reglamentteıtin rásimderdi;
4) buzylmaıtyn baqylaýdyń tehnologııalyq prosesterine tehnologııalyq nusqaýlyqtardy;
5) jóndelip jatqan avıasııalyq tehnıkanyń buǵaýlary men bólshekteriniń buzylmaıtyn baqylaý nátıjelerin resimdeý jáne sheshimin qabyldaý jónindegi, óndiristik-baqylaý qujattamasyna baqylaý nátıje