Semeı qalasy búkil Qazaqstannyń mádenı-rýhanı ortalyǵy bolyp kelgeni barshaǵa málim. Abaı, Shákárim, Muhtar men Ámireni aıtpaǵanda, Semeı jerinde kórnekti jazýshy Fedor Dostaevskıı men qazaq halqynyń tuńǵysh ǵalymy Shoqan Ýálıhanov arasynda dostyq baılanys ornaǵan. Dál osy jerde «Alashorda» partııasynyń kóshbasshylary Álıhan Bókeıhanov, Ahmet Baıtursynov, Mirjaqyp Dýlatov, Júsipbek Aımaýytov bostandyq pen táýelsizdik týyn jelbiretti. Qazaqstan Ǵylym akademııasynyń tuńǵysh prezıdenti Qanysh Sátbaev, ǵulama ǵalym Álkeı Marǵulan, tanymal jazýshylar Vsevolod Ivanov, Nıkolaı Anov, Galına Serebrıakova, aqyndar Sábıt Dónentaev, Sultanmahmut Toraıǵyrov, zertteýshi-abaıtanýshy Qaıym Muhamedhanov, mádenıet qaıratkerleri Erkeǵalı Rahmadıev, Bıbigúl Tólegenova, Roza Rymbaeva jáne taǵy da basqa sańlaqtar Semeı jerinde ár jyldarda oqydy, ómir súrdi jáne shyǵarmashylyqpen aınalysty.
Semeı Qazaqstan fýtbolynyń otany bolyp tabylady. 1913 jyly jas Muhtar Áýezov «Iаrysh» fýtbol komandasyn qurdy jáne sol komandanyń múshesi boldy. 2013 jyly osy komandanyń 100 jyldyǵy atap ótilmek. Sonymen birge, dúnıe júzine áıgili qazaqtyń batyr balýany Qajymuqan Muńaıtpasov óner kórsetken tuńǵysh ulttyq sırk te osy jerde quryldy. Olımpıadaǵa qatysqan tuńǵysh qazaq Ǵusman Qosanov, Leonıd Nıkıtenko, Vasılıı Iаrkov, Dáýlet Turlyhanov jáne taǵy basqa kóptegen sportshylar álemdik jáne halyqaralyq jarystardaǵy jetistikterimen Qazaqstan týyn kókke kóterdi. Olardyń qatarynda Jaqsylyq Úshkempirov te bar, ol Semeı qalasynyń arqasynda Olımpıada jeńimpazy atandy.
О́kinishke qaraı, búgingi kúnde osy bir jaqsy dástúr bara-bara joıylyp barady. Bul talanttardyń joqtyǵynan emes, 350 myń turǵyny bar qalada tıisti sporttyq ınfraqurylym men materıaldyq-tehnıkalyq baza joq. Sondaı-aq, Semeı stýdentter qalasy bolyp tabylady, onda 50 myńnan astam stýdent jastar oqıdy. Semeı qalasynda mádenı-saýyqtyrý is-sharalaryn joǵary deńgeıde ótkizýge bolatyn birde-bir sporttyq ǵımarat joq. Ámbebap muz aıdyny qarastyrylǵan Sport saraıy joq Qazaqstandaǵy jalǵyz qala Semeı bolyp tur.
Turǵyndarynyń sany Semeıden áldeqaıda az Qostanaı, Oral, Atyraý, Kókshetaý, Rýdnyı sekildi qalalarda ámbebap muz aıdyny qarastyrylǵan Sport saraıy bar jáne osy qalalardyń halqy sporttyń alýan túrimen, onyń ishinde qysqy sport túrlerimen belsendi túrde aınalysýǵa múmkindigi bar. Semeı qalasynyń halqy, ásirese, jastary ámbebap muz aıdyny qarastyrylǵan Sport saraıyn, tıptik júzý basseınin, qazirgi zaman talabyna saı stadıondy armandaıdy.
Osy másele boıynsha jýyrda Premer-Mınıstr Kárim Másimov myrzanyń atyna depýtattyq saýal joldadym. Keltirgen málimetterimdi negizge ala otyryp, Semeıde ámbebap muz aıdyny qarastyrylǵan Sport saraıyn salý máselesin qaraýdy jáne onyń oń sheshimin tabýyna yqpal etýi jóninde ótinish jazdym. Aıta ketý kerek, bul 40 jyl ıadrolyq jarylystan zardap shekken Semeı qalasynyń halqy úshin Semeı synaq polıgonynyń jabylýynyń 20 jyldyǵyna memleket tarapynan úlken syılyq bolar edi. Qazaqstan Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń 1991 jylǵy 29 tamyzdaǵy №409 Jarlyǵymen Semeı synaq polıgony jabyldy. Bul jabylýdy 2011 jyly tamyz aıynda álemdik qoǵamdastyq keń aýqymda atap ótpek.
Erjan RAHMETOV, Májilis depýtaty.