Jaýapkershilik tetigi nyǵaıtylýy tıis

Elordadaǵy L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde Parlament Májilisi depýtattarynyń, mınıstrlikter men vedomstvolardyń, ǵylymı ortalyqtar men ulttyq kompanııalar ókilderiniń qatysýymen Parlament Májilisiniń janyndaǵy Qoǵamdyq palatanyń otyrysy ótti. Jıyn ózegi «Qazaqstan Res­pýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine zańdy tulǵa­lardyń qylmystyq jaýapkershiligin engizý máselesi boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy boldy. Bir atap óterligi, atalǵan zań jobasy alǵash bıylǵy jyldyń 30 naýryzynda Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Quqyqtyq saıasat jó­nin­degi keńes jıynynda talqy­lan­ǵan-tuǵyn. Ol jıynda zańdy tulǵa­lardy jaýapkershilikke tartý júıe­sine oń kózqaras tanytýshylyq baı­qalǵan edi. Desek te, Qoǵamdyq pa­la­tanyń kezekti otyrysy bary­syn­da zań jobasynyń talasty tustary áli de bar ekendigi, sondyqtan, má­se­leni jan-jaqty, baıyppen qa­rastyrǵan jón ekendigi aıtyldy. Jıyndy ashqan Parlament Má­jilisiniń janyndaǵy Qoǵamdyq palatanyń tóraǵasy Vladımır Bob­rov atalǵan zań jobasy qabyl­dan­ǵannan keıin jumys tobynyń 20-dan astam otyrysy ótkendigine, olar­da qarama-qaıshy pikirler oryn alǵandyǵyna toqtalyp ótti. «Iаǵnı, bul zań jobasy elimizdegi árbir azamatqa qatysty bolǵandyqtan, ony qoǵamdyq palatanyń otyrysy aıasynda talqylaýdy durys dep shesh­tik», – dedi V. Bobrov. Budan keıin sóz alǵan Ekono­mı­kalyq jáne sybaılas jemqor­lyq­pen kúres agenttigi tóraǵasynyń orynbasary Andreı Lýkın óz baıan­damasynda atalǵan zań jobasy­nyń Memleket basshysynyń 2009 jyl­ǵy 3 jeltoqsandaǵy tapsyrmasyna sáıkes ázirlengenin tilge tıek ete kele, bul máseleni ishki áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıǵa sáıkes qa­rastyrý qajet ekendigin atap atap ótti. «Jalpy, zańdy tulǵalardyń ákim­shilik zań buzýshylyqtary olar­ǵa eskertpeler jasaýdan, sondaı-aq, zań buzýshylyqtyń ornyn toltyrý úshin jasalatyn qadamdardan ana­ǵur­lym kúrdeli. Sondyqtan, mun­daı jobanyń júzege asqany durys. Máselen, sheteldik aýqymdy kompanııa óz elinde úlken ákimshilik zań buzýshylyqtardyń oryn alýy­na jol bermeıdi. Bul úderisti zańdy tulǵalardy qylmystyq jaýapkershilikke tartý júıesimen myqtap bekitken. Iаǵnı, biz talqylap otyr­ǵan másele tek Qazaqstandy ǵana emes, kórshiles elderdi, onyń ishinde Reseıdi de alańdatyp otyr», – dedi Andreı Lýkın. Otyrys barysynda basqa da san qıly pikirler aıtyldy. Máselen, Qoǵamdyq palata múshesi Al­tyn­shash Jaǵanova: «Búginde kez kelgen zańǵa ózgeris engizý sánge aınalyp barady. Bul durys emes. Máselege túbegeıli, baıyppen, jan-jaqty qaraǵan durys. Árıne, men ózgeris­tiń engizilgenine tolyqtaı qosyla­myn. Desek te, elimizdegi bıznes-klımatqa zııan tıgizbeý jaǵyn da oılaýymyz qajet», – dese, Qoǵam­dyq palatanyń taǵy bir múshesi Marat Báshimov zań jobasy birinshi kezekte tutynýshylardyń quqyǵyn qorǵaýǵa baǵyttalǵanyn, sondyq­tan da onyń qoldaý tapqanyn qa­laı­tynyn jetkizdi. Jıyn sońynda oǵan qatysý­shy­lar zańdy tulǵalardyń qyl­mystyq jaýapkershiligin engizý álemdik tá­jirıbede ekonomı­ka­lyq, ekolo­gııa­lyq, sybaılas jem­qorlyq qylmys­taryna qarsy is-qımyldyń tıimdi tetikterin qurý qajettiliginen týyn­daǵanyn, demek, bul tájirıbeniń tıimdi tus­taryn elep-ekshep, óz elimizde de qoldaný qajet degen pikirlerin ortaǵa saldy. Láıla EDILQYZY.