Táýelsiz Qazaqstan jetinshi ret raqymshylyq jasaý týraly zań qabyldaǵaly tur. Bul jóninde Májiliste ótken jumys tobynyń otyrysynda aıtyldy. Májilistiń Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń uıymdastyrýymen «Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna baılanysty raqymshylyq jasaý týraly» zań jobasynyń tanystyrylymy ótti.
Otyrysty zań jobasy boıynsha qurylǵan jumys tobynyń jetekshisi, Májilistiń Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń múshesi Serik Temirbolatov júrgizdi. Zań jobasynyń maqsaty jóninde Ádilet mınıstriniń orynbasary Ámirhan Amanbaev baıandama jasady. Bul zań jobasy Qaýipsizdik Keńesiniń 2011 jylǵy 15 naýryzdaǵy hattamalyq sheshimin oryndaý maqsatynda ázirlengen. Ataýly oqıǵalarǵa baılanysty raqymshylyq jasaý álemniń kóptegen elderinde qoldanylady.
Baıandamashy atalǵan zań jobasynda raqymshylyq jasaý, tutastaı alǵanda, áleýmettik turǵydan az qamtylǵan sanattaǵy azamattarǵa, aýyrlyǵy ortasha, onsha aýyr emes qylmys jasap sottalǵan adamdarǵa, onyń ishinde kámeletke tolmaǵandarǵa, júkti áıelderge jáne kámeletke tolmaǵan balalary bar áıelderge, I, II jáne III toptaǵy múgedekterge qatysty júrgizý usynylyp otyrǵanyn jetkizdi. Bul zań aktisi qabyldanǵannan keıin alty aı merzimge qoldanylatynyn aıtty. Sondaı-aq osy zań qoldanysqa engizilgenge deıin onsha aýyr emes jáne aýyrlyǵy ortasha qylmys jasaǵany úshin qylmystyq jaýapkershilikke tartylatyn barlyq qylmystyq isterdi jáne qylmystar týraly sotta qaralmaǵan isterdi toqtatý kózdeledi.
Serik Temirbolatov Qazaqstan egemendigin jarııalaǵannan beri túrli merekelik datalarǵa oraı raqymshylyq jasaý týraly 6 ret zań qabyldanǵanyn málim etti. Atap aıtqanda, 1994 jyly 5 qazanda, 1996 jyly 15 maýsymda, 1999 jyly 13 shildede, 2000 jyly 29 jeltoqsanda, 2002 jyly 19 aqpanda jáne 2006 jyly 9 qańtarda raqymshylyq jasaý týraly zańdar qabyldandy.
Zań jobasy qabyldanǵan jaǵdaıda ony iske asyrý qosymsha qarajatty talap etpeıdi, sebebi, qarjylyq shyǵyndar bólingen qarajat sheginde júzege asyrylady.
Aıbatyr SEITAQ, jýrnalıst.