Mańyzdy mindetter mejesi

Imandylyq –júrekte 

«Qudaıdy óz júrekterińiz­den izdeńizder, ony basqa esh jer­den tappaısyzdar!». Din týraly tujy­rymdamaǵa qatysty Úki­met basshysy B.Saǵyntaev keshe osylaı dedi. Iаǵnı, qoǵam bolyp ár adamnyń júregine osy túsinikti jetkizý kerektigin alǵa tartty.

Jıynda dinge qatysty tujy­rym­dama jaıynda Din jáne azamattyq qoǵam isteri mı­nıstri Nurlan Ermek­baev baıandaǵan bolatyn. Mınıstr­diń málim­deýinshe, qujat joba­syn­da atal­ǵan saladaǵy mem­l­eket saıa­saty­nyń basymdyq­tary naq­ty­lan­ǵan. Máselen, dinı bir­les­tik­terdiń qarjy-sharýa­shylyq jáne úgit-nasıhattyq qyzmetiniń ashyq­tyǵyn qamtamasyz etý boıynsha talaptar naqty belgilengen. Sonymen qatar, zaıyrly damý qaǵı­dattaryn nyǵaıtý jumystary jalǵastyrylýda. Atap aıtqanda, zaıyrly memleket dinı birlestikterdiń ishki isteri men erejeleri máselelerine ara­las­paıtyny, ar-ojdan bos­tan­dyǵy saqtalatyny aıtyl­ǵan. Áıtse de, memleket dinı birles­­­tikterdiń mazmundyq jáne qoǵamdyq qyzmetin rettep jáne baqylap otyrady, zańdar men memlekettiń múddelerin saq­taýyn talap etedi. Sonymen qatar, usynylǵan jobada dinı urandardy jamylǵan keıbir dinı aǵymdardyń ekstremıstik ıdeologııasyna qarsy turý jáne búlik salýynan saqtaý boıyn­sha jalpy memlekettik júıe qalyptastyrý týraly da aıtylǵan. Soǵan saı, barlyq salalarda – bilim, mádenıet, sport, BAQ, dens­aýlyq saqtaý, otbasy jáne neke ınstıtýttarynda keshendi jumystar júrgizý usynylady.

Tujyrymdamany talqylaý­dan soń Premer-Mınıstr B.Saǵyntaev Qazaqstannyń kóp konfessııaly memleket eke­nin jáne elimizde dinge qatys­ty má­selelerge basa nazar aýda­ry­la­tynyn atap ótti. 2017-2020 jyl­darǵa arnalǵan din sala­syn­daǵy memlekettik saıasat tu­jy­rymdamasy qoǵamdyq sana­nyń jáne jalpy qoǵamnyń turaqty ári úılesimdi damýyn qam­tamasyz etýi tıis. Osyǵan oraı Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstrligine óńirlermen birlesip, rýhanı-adamgershilik tárbıe men qoǵamda radıkaldy dinı ıdeıalardy taratýǵa jol bermeý jónindegi jumystardy jandandyrý qajet. Budan ózge, atalǵan salada durys tárbıelik ári aǵartýshylyq jumystardy birlesip atqaryp, konfessııalar arasyndaǵy kelisimdi nyǵaıtýǵa kúsh salý kerek.

Mádenıetke erekshe mán berilýde

Elimizde búgingi tańda 7853 mádenıet uıymy bar eken. Onyń ishinde 64 teatr, 4118 kitaphana, 238 mýzeı, 39 konsert uıymy, 94 kınoteatr, 3296 mádenı uıym men oıyn-saýyq saıabaǵy, 4 sırk bolsa, 38 uıym respýblıkalyq ma­ńyzy bar mártebege ıe. Keshegi otyrysta, mine, osyndaı máde­nıet nysandaryn damytý jáne jańǵyrtý boıynsha sharalar qarastyryldy. Bul rette Máde­nıet jáne sport mınıstri Arys­tanbek Muhamedıuly respýb­lıkalyq mádenıet mekemeleriniń qyzmetin júıelendirý boıynsha júrgizilgen jumystar týraly baıandady. Atap aıtqanda, memle­kettik mádenıet mekemeleriniń eń tómengi memlekettik normatıvteri men tıptik shtattary bekitilgen. Sonymen qatar, Úkimet belgili bir kúnderi azamattardyń barlyq sanattary úshin, al oqýshylar úshin – taqyryptyq sabaqtar men mektep kanıkýldary kúnderi teatr­lar men mýzeılerdiń tegin bolýyn uıymdastyrý boıyn­sha sharalar qabyldaýdy jospar­laýda.

Mınıstrdiń aıtýynsha, «Má­de­­nıet týraly» zańǵa Parla­ment Senaty deńgeıinde maqul­danǵan ózgerister men tolyqtyrýlar engizilgen. Túzetýlerge sáıkes, mádenıet uıymdaryn qurý, taratý men qaıta qurý máse­leleri tek mınıstrliktiń kelisimi arqyly ǵana sheshiledi. Qoǵamdyq mańyzy bar ádebıetterdi satyp alý tártibin retteıtin norma ázir­lenýde, mundaı ádebıet­ter Úki­met janyndaǵy vedomstvo­ara­lyq komıssııa deńgeıinde, qa­lamaqy tóleýdi eskerýmen júzege asyrylady. Mınıstr, son­­daı-aq, 2020 jylǵa deıin tý­rıs­tik salany damytýdyń jańa tujyrymdamasynyń jobasy ázirlenip jatqanyn da atap ótti.

A.Muhamedıuly sonymen qatar, 2015 jyly barlyq res­pýb­lıkalyq mýzeıler men qo­ryq mýzeıleri respýblıkalyq memlekettik mekeme mártebesinen memlekettik qazynalyq kásip­oryn­ǵa aýysqanyn jetkizdi. Mı­nıstrdiń paıymdaýynsha, bul olarǵa aqyly qyzmetter kór­setýge, sonyń esebinen jeke ǵylymı-ádistemelik bazalaryn damytýǵa múmkindik bergen. Al mádenıet jáne ónerdiń bilim berý mekemeleri mınıstrliktiń basqarýyna berilgen bolatyn. Sonyń nátıjesinde búginde shy­ǵar­mashylyq kadrlardy úzdik­siz dýaldy oqytý qaǵıdasy qam­tamasyz etilgen.

Otyrysta sondaı-aq, bilim salasyn­daǵy mádenıet nysan­daryn damytý jáne jańǵyrtý máseleleri týraly Bilim jáne ǵylym mınıstri E.Saǵadıev baıandady. О́z kezeginde mınıstr sońǵy kezde mýzeılerge jumys isteýge baratyn bilim alýshylar sany artqanyn aıtty. 2016-2017 oqý jylynda óner mamandyqtary boıynsha bilim alýshylar quramy 19 myńnan asady eken. Al, ótken jyly nebári 2 jarym myń ǵana adam bitirip shyqqan. О́ner jáne mádenıet mamandyqtary boıynsha kolledjder men tehnı­kým­darda 13 myńǵa jýyq adam bilim alýda.

Qoljetimdilik qajet

Taqyrypty talqylaý qory­tyn­dysynda Premer-Mınıstr Memleket basshysynyń «Bola­shaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasynda belgilengen mindetter turǵysy­nan mádenıet salasyn damytý jáne halyqqa mádenıet nysan­dary­nyń qoljetimdiligin artty­rý boıynsha birqatar shara­lar ázirleý kerektigin aıtty. Máse­len, Astananyń qoǵam­dyq oryndarynda, mádenıet uıym­darynda ótip jatqan bar­lyq oqıǵalar týraly azamat­tar­dy qulaqtandyratyn aqpa­rat­tyq baǵandar ornatý ıdeıa­syn qoldady. Premer-Mınıstr osyndaı jumysty elimizdiń barlyq óńirlerinde júrgizý qa­­jet­­tigin aıtty. Sondaı-aq, Ba­qyt­jan Saǵyntaev qazaqstan­dyq­tar elimizdiń mádenı já­ne tarıhı eskertkishterin te­gin aralaý múmkindigine ıe bolýy qajet ekenin basa aıtty. Osyǵan baılanysty Mádenıet jáne sport mınıstrligine óńir­ler­diń ákimdikterimen birge elimiz boıynsha tanymdyq jáne etno­gra­fııa­lyq saıahattardy tegin uıym­­dastyrý úshin jaǵdaı ja­saý tapsyryldy. Sondaı-aq, Qazaq­stan turǵyndary men qonaqtarynyń mádenıet nysandary men qyzmetterine barynsha qol­jetimdiligin qamtamasyz etý tapsyryldy.

EKSPO sharalary oıdaǵydaı ótýi tıis

Úkimet nazaryna EKSPO-2017 kórmesi aıasynda ótetin mádenı jáne sporttyq sharalardyń ke­shen­di baǵdarlamasy usynyl­dy. Mádenıet jáne sport mı­nıstri A.Muhamedıuly baıanda­ǵan­daı, EKSPO-2017 mádenı baǵdarlamasy kóp ultty  Qazaq­stan halqynyń mádenıet jáne sport salasyndaǵy jetistik­terin keńinen pash etýdi qarastyrady. Qazaqstannyń dástúrli máde­nıeti­niń ekspozısııasynyń negizi «Etnoaýyl» ulttyq máde­nı keshen bolady. Sonymen qatar, «Qazanat» ıppodromynda ulttyq sport túrleri boıyn­sha respýblıkalyq jáne halyq­­ara­lyq jarystar ótedi. Ha­lyq­aralyq kórmeni ótkizý kezinde Memleket­tik opera jáne balet teatrynyń sahnasynda 50-den astam shara ótedi dep kózdel­gen. Ulttyq mýzeı EKSPO-2017 kór­mesi kezin­de respýblıka­lyq jáne halyq­aralyq deńgeı­degi kórme­ler ótkizedi. Mádenı baǵdar­lama­da ashyqaspan astyn­daǵy spektaklder men konsert­ter qoıylymdaryna erekshe kóńil bólingen.

EKSPO-2017 kezeńinde 14 iri sporttyq shara ótkizý kózdel­gen, onyń ishinde 6 álem chem­pıo­naty, 2 Azııa chempıonaty, 3 ha­lyq­aralyq shara, 2 Qazaqstan Pre­zıdenti Kýbogy, Dúnıejúzilik boks keńesiniń jyl saıynǵy mereıtoılyq 55-shi konvensııasy bar. Elimizdiń aýmaǵymen avtomo­tos­port boıynsha «Jibek joly-2017» halyqaralyq rallı marshrýty ótedi.

Qorytyndy sózinde B.Saǵyn­taev halyqaralyq kór­meni ótkizý úshin aýqymdy uıym­dastyrý­shy­lyq jumystar júrgizilgenin aıtty, endi jospar­lanǵan shara­lar keshenin sapaly túrde júzege asyrý mindeti qaldy. Mádenıet jáne sport mınıstrine osy ju­mys­ty jalpy úılestirýdi qam­ta­masyz etý tapsyryldy.

Dınara BITIKOVA, 

«Egemen Qazaqstan»