Mindetti saqtandyrý máselesi qaraldy

Densaýlyq saqtaý mınıstri Eljan Birtanov tanystyrǵan zań jobasy Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qoryna jarnalar men aýdarymdardyń mólsherin qaıta qaraý, sondaı-aq, jarna tóleýshilerdiń tizbesin anyqtaý maqsatynda ázirlengen. Osyǵan baı­lanysty atalǵan zań joba­synda Qazaqstan aýmaǵynda turaq­ty turatyn sheteldikter men aza­mat­tyǵy joq adamdarǵa tegin medı­sınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi sheńberinde jáne mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý (MÁMS) júıesinde el azamattarymen birdeı medı­sı­nalyq kómek alý quqyǵyn usynýǵa qatysty norma kózdelgen. Al aýdarymdar men jarnalar tólen­begen jaǵdaıda, MÁMS júıe­sindegi medısınalyq kómekke azamattardyń quqyǵy boıynsha norma naqtylanady.

«Mindetti áleýmettik medısı­na­lyq saqtandyrý jónindegi zań jobasy boıynsha mólsherlemelerdi jáne aýdarymdar men jarna­lar­dy esepteý nysandaryn ózgertý, tóleýshilerdiń jańa sanattaryn, olar úshin jarnalardy memleket júzege asyratyn adamdardyń sa­nat­taryn engizý, Áleýmettik medı­sınalyq saqtandyrý qorynyń jumysyn uıymdastyrý jáne mindetti áleýmettik saqtandyrý men tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi júıesinde dári-dármekpen qamtamasyz etý máseleleri turǵysynda túzetýler qarastyrylyp otyr», – dedi mınıstr E.Birtanov.

Eldegi makroekonomıkalyq jaǵdaıǵa baılanysty, jumys berýshilerge túsetin júktemeni tómendetý maqsatynda olardyń aýdarymdarynyń deńgeıin tómendetý men jeke kásipker jarnalarynyń mólsherin bekitý usynystary engizilgendigine toqtalǵan baıandamashy bıyldan bastap tólenetin jarna kólemi men merzimderin atap ótti.

«Memlekettiń qorǵa tóleýge jatatyn mindetti áleýmettik medı­sınalyq saqtandyrý jarnalar mólsheri 2018 jyldyń 1 qań­tarynan 3,75 paıyz deńgeıinde usy­ny­lady. Jumys berýshilerdiń saq­tan­dyrý aýdarymdary 2017 jyl­­ǵy 1 shildeden bastap 1 paıyz, al 2018 jylǵy 1 qańtardan 1,5 paıyz bolýy eskerilgen. О́zin ózi jumyspen qamtyǵan halyq­tyń jarnalary eń tómengi eki jalaqy­dan 5 paıyzdy quraıdy», – dedi mınıstr.

Aıta keteıik, medısına­lyq kómektiń qoljetimdiligin qam­tamasyz etý maqsatynda jar­na­laryn memleket tóleıtin adam­dar sanatyna 4 jańasyn qosý usynylady. Osy oraıda jumys istemeıtin 18 jasqa deıin múgedek balaǵa kútimdi júzege asyra­tyn azamattar, jumys istemeıtin oral­mandar, Qazaqstan aýmaǵynda turaqty turatyn sheteldikter men azamattyǵy joq adamdar, úsh aıdyń ishinde orta tehnıkalyq jáne kásiptik orta bilimnen keıingi joǵary bilim berý, sondaı-aq, joǵary bilimnen keıin bilim berý uıymdarynda oqýyn aıaqtaǵan adamdar qamtylady.

Otyrysta depýtattar «Jol júrisi týraly» Zańǵa ózgerister engizý týraly» zań jobasyn tal­qylady. Májilistegi Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komı­­tetiniń múshesi Qanat Mýsın tanys­tyrǵan qujatta jolaý­shy­lardyń polısııa qyzmetkeriniń ruqsatynsyz kólikten shyǵýyna ruqsat beretin ózgeris engizý kózdeledi.

«Kólikti toqtatqannan keıin polıseıdiń mindeti zań júzinde bekitiledi: kólikke birden kelip, ózin tanystyryp, qyzmettik kýáligin kórsetip, toqtatý sebebin túsindirip, tehnıkalyq qural qoldanylsa, ol týraly málimet berýi tıis. Osy ýaqytqa deıin bul mindetter Ishki ister mınıstriniń buıryǵynda ǵana bolǵan edi jáne ol árdaıym oryndala bergen joq», – dedi Q.Mýsın.

Sonymen qatar, kólik toqta­tylǵan kezde júrgizýshiniń polıseı­diń is-áreketin vıdeoǵa túsirý quqyǵy zań júzinde bekitiledi  jáne polıseıdiń qyzmettik ókilettiligin asyra paıdalanýǵa jol beretin normalardy alyp tastaý maqsatynda arnaıy shara­lar tizimi qabyldanady. Son­daı-aq, taǵy bir ózgeristiń biri – merzimi ótken júrgizýshi kýáligin aýystyrý kezinde mindetti túr­de emtıhandy qaıta tapsyrý min­dettelmeıtin boldy. Sol sııaqty, jolaýshylar tasymalymen uda­ıy aınalyspaıtyn kólikterge túngi ýaqytta jolaýshylar tasy­mal­daýǵa salynǵan tyıym men kólikterge aerografııalyq sýret­terge salynǵan tyıym alyp tas­talady. Baǵdarsham aldynda toqtaý kerek syzyqtan asyp ketkeni úshin aıyppul kólemi 5 AEK-ten 3 AEK-ke deıin tómendetiledi dep kútilýde.

«Bul jerde Ádilet mınıstr­ligi ózge de múddeli memleket­tik or­gan­dar men qarapaıym adam­dar­dy qatystyra otyryp, «Qa­zaq­stan Respýblıkasy­nyń Ákim­shilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn daıyndap jatyr. Bul arqyly jol qozǵalysy ere­jelerin buzýǵa salynatyn bir­qatar aıyppuldar mólsheri tómendep, eskertý sııaqty shara­lardyń qoldanylý múmkindigi arta­dy. Al zań jobasy Májiliske bıyl jazda qaraýǵa beriledi dep josparlanýda», – dedi depýtat.

Jalpy otyrys aıasynda depý­tattar Qarjy mınıstri Baqyt Sultanovtyń tanystyrýy­men «2015 jylǵy 8 qyrkúıektegi «Ta­bıǵı teriden jasalǵan kıim zattary, kıimge kerek-jaraqtar jáne ózge de buıymdar» taýar pozısııasy boıynsha taýarlar­dy baqylaý (sáıkestendirý) belgi­­lerimen tańbalaýdy engizý jónin­degi qanatqaqty jobany 2015-2016 jyldary iske asyrý týraly kelisimniń qoldanylý mer­zimin uzartý jónindegi hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyn talqylady. Oǵan qosa, «Qazaq­stan Respýblıkasynyń keı­bir zańnamalyq aktilerine olar­dy Qazaqstan Respýblıkasy Kons­tıtýsııasynyń norma­laryna sáıkes keltirý máseleleri boıyn­sha ózgerister men tolyqtyrý­lar engizý týraly» zań jobasy men «Eýrazııalyq ekonomıka­lyq odaqqa múshe memleketter ara­syndaǵy qyzmettik jáne azamat­tyq qarýdy ótkizý týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyna qorytyndy ázirleý jóninde qaýly qabyldandy.

Nurlybek DOSYBAI,

«Egemen Qazaqstan»