Armandary áskerı bolý edi Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Shymkent qalasynda dúnıege kelgen egiz jigitter áskerı qyzmet atqarýǵa bala kezinen qushtar bolypty. «Áke kórgen oq jonar, sheshe kórgen ton pisher» degendeı, qos sarbazdyń qyzyǵynan qıyndyǵy mol áskerı salany tańdaýyna atasy men ákesiniń de áser etkeni anyq. Atalary Jumadilda Uly Otan soǵysyna qatysyp, qaharman Baýyrjan Momyshulynyń dıvızııasynda bolyp, 1945 jyly elge aman-esen oralypty. Ákeleri Eraly teńiz flotynda áskerı boryshyn ótepti. Kóńili áskerı ómirdi qalaǵanymen, segiz qyzdyń arasyndaǵy jalǵyz ul bolǵan soń qazaqy ádepten attamaı, ata-ana qasynda qalýdy jón kóredi. «Biz bala kezimizden áskerı qyzmetti armandadyq. Eki týǵan aǵam da osy joldy tańdaǵysy kelgenimen, oılaǵandary bolmady. Biriniń densaýlyǵy jaramady, ekinshisi syrqat aǵasyna qaraılasyp, alysqa uzaı almady. Qudaıǵa shúkir, ákemiz ben aǵalarymyz arman etken áskerı qyzmetti búginde baýyrym ekeýmiz atqaryp júrmiz», – deıdi egizdiń syńary Asan Jumadildaev. Sherýdiń sheberleri «Shyǵys» óńirlik qolbasshylyǵynda qyzmet atqaryp júrgen ofıserler Astanaǵa Qazaqstan Qarýly Kúshteriniń qurylǵanynyń 25 jyldyǵyna oraı ótetin paradqa qatysady. Sherý demekshi, bul – olardyń alǵashqy sherýi emes. Egiz jigitter 2015 jyly Uly Jeńistiń 70 jyldyǵyna oraı Máskeýde, Qyzyl alańda ótken úlken paradqa qatysypty. Osy jerde myna bir sáıkestikke nazar aýdarmaı ketýge bolmas. Osydan tup-týra 72 jyl buryn, ıaǵnı 1945 jyly osy alańdaǵy sherýge atalary Jumadilda qatysqan eken. Asan men Úsen bul sátti árkez maqtanyshpen eske alady. «Máskeýdegi sherýge qatysamyz degen oı úsh uıyqtasaq túsimizge kirmegen edi. Astanada ótetin sherýge barǵan kezde daıyndyǵymyzdy kórip, tekserip shyqqannan keıin Reseı astanasyna baratynymyzdy aıtty. Qyzyl alańda biz Qazaq eliniń atynan óner kórsetip, jaýyngerlik, saptyq daıarlyǵymyzdyń joǵary deńgeıde ekendigin pash ettik. Reseılikter bizdiń sarbazdardyń júris-turysyna, ózderin qalaı ustaýyna tańdanystaryn bildirdi. Rasynda, mundaı sherýlerge qatysý úlken jaýapkershilikti talap etedi. Basty qalaı ustaý, aıaqty qalaı basý kerek? Qarý-jaraqty qalaı qoldaný qajet? Munyń bári ońaı sharýa emes», – deıdi Úsen Jumadildaev. Máskeýdegi sherýge qatysyp, mol tájirıbe jınaqtap qaıtqan qos sarbaz qazirgi ýaqytta kórgen-bilgenderin ózderine qarasty áskerı bólimderdiń jaýyngerlerine úıretip júr. Sherýde sap túzep júrýdiń sheberine aınalǵan jigitter ózderiniń osyndaı deńgeıge jetýine ınsıtýtta dáris bergen ustazy, kapıtan Igor Iаrıgınniń eńbegi kóp ekendigin aıtady.
«Qara maıordyń» qaısarlyǵyn úlgi tutady О́skemende qyzmet etip jatqandaryna bir jylǵa jýyqtaǵan ofıserler shyǵystyń qysy qytymyr bolmasa, adamdary adal, jaıdary, áriptesteri óz isterine myq shegedeı myǵym ekendigin tilge tıek etti. «Shyǵys» óńirlik qolbasshylyǵy tarapynan qoıylatyn joǵary talap ózderin shyńdap, jaýyngerlik daıyndyqtaryn, kásibı biliktilikterin odan ári arttyrǵanyn aıtty. «Máskeý kórgen» jigitterden búgingi áskerı ómir, qyzmet barysy, ózderi úlgi tutatyn tulǵalar týraly da suradyq. Uly Otan soǵysynyń qaharmany Baýyrjan Momyshulynyń minezi men Aýǵan soǵysynyń kózi tiri batyry «qara maıor» Borıs Kerimbaevtyń qaısarlyǵyn úlgi tutatyn Asan Jumadildaev elimizdiń Qarýly Kúshteri 25 jyl ishinde bıik belesterdi baǵyndyryp, búginde álemdegi qýatty armııalardyń qataryna qosylǵanyn maqtanyshpen jetkizdi. «Qazaqstan armııasy osyndaı dárejege ońaılyqpen jetken joq. Qıyn kúnderdi de bastan ótkerdi. Memleket basshysynyń tikeleı qoldaýymen, qamqorlyǵymen búginde qýatty armııaǵa aınaldy. Eldiń shebin kúzetip júrgen áskerı sala qyzmetkerlerine memleket tarapynan tolyq jaǵdaı jasalyp otyr», – degen Asan qazaqtyń jigitterin áskerden qashpaýǵa, kerisinshe, áskerı ómirdi kórýge shaqyrdy. Onyń aıtýynsha, naǵyz elim degen er minezdi jigitter áskerde tárbıelenedi.
Túıin Qaıda barsa da jubyn jazbaı júretin egizderdiń bir-birine ábden baýyr basyp, birinsiz biri júre almaıtynyn ańǵarǵandaı boldyq áńgime barysynda. «Únemi birge júremiz. Úsen meni aǵasy retinde qabyldaıdy. Aıtqanymdy buljytpaı oryndaıdy. Onyń minezi menen góri qataldaý, tuıyqtaý. Meniń minezim ashyq», – degen Asan inisi ekeýi keleshekte general bolýdy armandaıtyndaryn aıtty. Tilekterin Táńir qabyl etsin deımiz.
Azamat QASYM, «Egemen Qazaqstan»
Shyǵys Qazaqstan oblysy