Ekonomıkalyq tabys ońaılyqpen kelgen joq

Keshe Parlament Senatynyń Ekonomıkalyq jáne óńirlik saıasat komıtetiniń uıymdastyrýymen «Táýelsizdik jylda­ryn­daǵy Qazaqstannyń ekonomıkalyq tabystary» degen ta­qyrypta konferensııa bolyp ótti. Ony komıtet tóraıymy Nur­ly­ǵaıym Joldasbaeva ashyp, júrgizip otyrdy. Alǵashqy sózdi palata Tóraǵasynyń orynbasary Muhambet Kópeev alyp, kon­fe­rensııaǵa quttyqtaý sóz arnady. Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev 2011 jylǵy 8 sáýirde bolyp ótken ulyqtaý saltanatynda sóı­legen sózinde: «20 jyl ishinde biz elimizdi ózgerttik, qazaqstandyq­tar­dyń ómirin jaqsarttyq. Biraq álem de bir ornynda turyp qal­ǵan joq. Qazaqstannyń HHI ǵa­syr­daǵy tabysynyń ózegi tórt ma­ńyzdy da mándi uǵym bolyp ta­bylady. Bul – jańǵyrý, halyq­tyń ıgiligi, ınnovasııa, yqpal­da­sý», – dep atap kórsetti. Egemendikti nyǵaıtý jolynda bizdiń elimiz birqatar qıyndyqtarǵa tap boldy. Atap aıtqanda, ekonomı­ka­lyq daǵdarys, jumyssyzdyq, áleýmettik jáne ekologııalyq prob­lemalar, t.b. Degenmen, El­ba­sy­myz Nursultan Nazar­baev­tyń sarabdal, syndarly saıasa­ty­nyń, el ıgiligi jolyndaǵy ól­sheý­siz, qajyrly eńbeginiń ar­qa­­synda Qazaqstan ótpeli ke­zeń­niń qytymyr qıyndyqtaryn eńsere bilip, táýelsiz damýdyń 20 jyly ishinde áleýmettik-ekonomıkalyq damýdyń buryn-sońdy bolmaǵan bıik belesterine qol jetkizdi, dedi Tóraǵa orynbasary. Qazaqstanda ınvestısııalyq jobalardy iske asyrý jáne óner­kásipti jańǵyrtý maqsatynda ınvestısııa tartý úshin neǵurlym qolaıly klımat qalyptasty, dep jalǵady sózin M.Kópeev. О́tken 19 jyl ishinde 130 mlrd. dollardan astam ınvestısııa tartyldy. Eger 1995 jyly eksport kólemi 5,3 mıllıard dollardy qurasa, 2010 jyly ol 60 mıllıard dol­larǵa jýyqtady. Iаǵnı, ósim – 11 eseden astam. Qazaqstan halyq­ara­lyq rezerv deńgeıi boıynsha álemniń 50 memleketiniń qata­ryna kirdi, onyń kólemi Ulttyq qordy qosa alǵanda shamamen 73 mıllıard dollardy quraıdy. Tu­tastaı alǵanda, Qazaqstan sońǵy jyldary ekonomıkalyq ósýdiń aıtarlyqtaı joǵary qarqynyn ustaı bildi, bul kórsetkishter boı­ynsha ol Qytaı, Úndistan jáne ASEAN elderimen bir qa­tar­da tur.  Nátıjesinde Qazaq­stan Dúnıejúzilik banktiń sara­by boıynsha, kirisi ortasha deń­geıdegi elder tobyna kirip otyr. Memlekettiń iskerlik ahýaldy jaqsartý jónindegi sharalardy júzege asyrýy Qazaqstannyń ártúrli halyqaralyq reıtıngtegi jaǵdaıyn nyǵaıtýǵa múmkindik berdi. Máselen, Dúnıejúzilik bank júrgizgen 2010 jylǵy «Doing business» reıtınginde Qazaqstan 183 eldiń arasynan 63-shi pozısııaǵa kóterildi. 2007 jyly elimiz 80-shi oryndy, 2008 jyly 70-shi oryndy ıelengen bolatyn. Osy faktilerdi keltire oty­ryp M.Kópeev qol jetkizilgen tabystar Qazaqstannyń ekonomı­ka­lyq turǵydan ósýi, Elbasy alǵa qoıǵan álemniń básekege qabi­letti 50 eliniń qataryna kirý jónindegi maqsatqa qol jet­kizý­diń berik negizi bolyp tabyl­ǵa­nyn atap kórsetti. Odan ári sheshen osyndaı jetistikter bola tur­ǵanymen, eńbek ónimdiligin art­tyrý sııaqty máselelerde artta qalyp kele jatqanymyzǵa nazar aýdardy. Onyń keıbir sebepterin aıtatyn bolsaq, dedi ol, eńbekti uıymdastyrýdyń tıimdiligi, retteý móldirligi tómen, ká­si­bı sheberlik jetispeıdi.  Úde­meli ındýstrııalyq-ınnovasııa­lyq damý baǵdarlamasynda osyn­daı kemshilikterimizdi eńseretin tetikter qarasty­ryl­ǵan. Sóziniń sońynda Muhambet Jumanazaruly konferensııa ju­my­synyń jemisti bolaryna úmit bildirdi. Osydan keıin sóz kezegi EQYU-nyń Qazaqstandaǵy Or­ta­ly­ǵynyń basshysy Aleksandr Kelchevskıge berildi. Ol Qa­zaqstannyń ekonomıkalyq jetistikteri aıta qalarlyqtaı ekenin atap ótti. Sońǵy kezderi ókiletti organdardyń ekonomıkalyq saıa­sat­tyń talaptaryn qatań saqtaı bastaǵany  buǵan ıgilikti áser etip otyrǵanyna da nazar aý­dar­dy.  Barlyq elderdiń eń úlken baı­lyǵy adamdar, Qazaqstan da osyny jaqsy túsinip, halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartýǵa úlken kóńil bolyp otyr, dedi ol. Odan ári Ekonomıkalyq damý jáne saýda vıse-mınıstri Tımýr Súleımenov, Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar vıse-mınıstri Albert Raý sóıledi.  Al eko­no­mıkanyń damý perspek­tıva­lary týraly jasalǵan baıandama­lar­dyń arasynda «Atameken» odaǵy» Ulttyq Ekonomıkalyq pa­latasynyń tóraǵasy Azat Pe­rýashevtiń sózi problemany naqty qoıa bilgendigimen utymdy shyqty. Konferensııada sondaı-aq Se­nat­tyń Ekonomıkalyq jáne óńir­lik saıasat komıtetiniń múshesi A.Savchenko, Kólik jáne kommýnıkasııa vıse-mınıstri A.Bekturov, Munaı jáne gaz vıse-mınıstri B.Tolymbaev jáne basqalary sóı­ledi. Jaqsybaı SAMRAT.