Qaýipsiz ǵalamtor – qaýipsiz qoǵam

Baılanys jáne aqparat mınıstrliginiń qoldaýymen Almaty qalasynda «Qazaqstan Internet assosıasııasy» zańdy tulǵalar birlestigi «Terrorızm, nashaqorlyq, pornografııa, zorlyq-zombylyqty nasıhattaıtyn kontent» taqyrybynda dóńgelek ústel ótkizdi. Internet – búginde aqparat­tyń qaınaǵan kózi bolyp taby­la­dy. Alaıda, ınternet aǵymynda tek paıdaly ári jaǵymdy aqparat qana kezdesedi dep qatelesýge bolmaıdy, óıtkeni, búgingi tańda osy aqparat kózi arqyly dinı jáne ultaralyq dúrdarazdyqty qozdyrý, ekstremızm, terrorızm, nashaqorlyq pen zorlyq-zomby­lyqty, pornografııany nasıhat­taı­tyn zańsyz qoldanýshylar da kóptep tabylýda. Dóńgelek ús­teldi ótkizgendegi maqsat, qazaq­stan­dyq tutynýshylarǵa, onyń ishinde, ásirese, balalar men jas­óspirimderge qaýipsiz aqparattyq orta qalyptastyrýdy qamtamasyz etý jáne zańsyz aqparat taratý kózderine jol bermeý qaǵıdasyn qalyptastyrý bolyp otyr. Atalǵan basqosýǵa qoǵamdyq birlestikterdiń basshylary, ta­ny­mal ınternet-resýrstardyń ókil­deri, baılanys operatorlary jáne QR Parlamenti májilisiniń depýtattary men memlekettik or­gandardyń ókilderi qatysyp, óz oı­laryn ortaǵa saldy. Osy jyl­dyń maýsym aıynda qazaqstan­dyq 15 baılanys operatorlary men hostıng-provaıderleri «Qaýip­siz ın­ternet týraly» deklarasııaǵa qol qoıǵan edi. Soǵan sáıkes Qa­zaq­stan Respýblıkasy zańdaryn aqpa­ratty-kommýnıkasııalyq tehnologııalar baǵytyndaǵy qarym-qaty­nasta nátıjeli paıdalaný kózdel­gen. Qol qoıýshy taraptar­dyń aı­týynsha, zańǵa qaıshy keletin aq­parattyq-nasıhat kózderi­niń qys­qar­tylýy naqty málimet pen paı­daly qyzmet usynatyn sapaly re­sýrstardyń damýyna yqpal etedi. Naqty málimetke súıensek, Ishki ister mınıstrliginiń Qyl­mystyq polısııa komıteti keltirgen aqparat boıynsha, 2010 jyly aqparattyq tehnologııa salasynda 1800 quqyq buzýshylyq oryn alǵan. Sonyń ishinde, eki júzge jýyq qylmystyq is qozǵalyp, kontrafaktylyq ónim óndirýge qatysty 81 oqıǵa, arnaıy tehnı­kalyq quraldardy zańsyz paıda­lanǵan 6 oqıǵa, basqa bireýdiń esebinen ınternetti paıdalanǵan 21 oqıǵa tirkelip, pornografııany taratýmen aınalysqany úshin 61 qylmystyq is, zorlyq-zomby­lyq­ty nasıhattaǵany úshin 4 qyl­mystyq is qozǵalǵan. Qoǵamda ǵalamtor arqyly qyl­mystyń etek almaýy úshin bas­tamashylar ınternet jáne telefon baılanysy arqyly tolas­syz jumys isteıtin «qyzý baılanys jelisin» iske qosýdy kózdep otyr. Osy oraıda www.safekaznet.kz saı­tyn qoldanysqa engizbek. Uıym­dastyrýshylar osy taqy­rypty tereńirek qozǵaıtyn dóń­ge­lek ústel ótkizý sharasyn dás­túrge aınaldyryp, atalmysh saıt (www.safekaznet.kz) keleshekte mem­leket, bıznes jáne qoǵam ókilderi­niń «qaýipti aqparat usynýshy­lar» tarapynan arandatýǵa ushy­ra­maı, tıisinshe qoǵamdyq qarym-qatynastyń nátıjeli tásilderin talqylaý alańyna aınalady dep senim artyp otyr. Qanat ESKENDIR, Almaty.