«Han shatyrda» qyzyq kóp

Shahardyń jańa ortalyǵynyń dál kindiginde ornalasqan ásem ǵımarat kósh­peli qazaq halqynyń kóshpeli tirshiliginen habar berip qana qoımaı, sol halyqtyń óz qoly­men turǵyzǵan han shatyr­larynyń tutas bir jıyntyq kóri­nisi ispetti elesteıdi. Elordanyń sol jaǵalaýynan oryn tepken alyp nysannyń qurylysyn aǵylshyndyq Foster & Parthers fırmasy jobalasa, túriktiń «Sembol Inshaat» kompanııasy ony sońyna deıin jetkizgen. Byltyrǵy jyly qala kúninde paı­dala­nýǵa berilgen, aınalasy 4 jyldyń ishinde boı kótergen, berik monolıttik metall qondyrǵylarynan turatyn «Sha­tyrdyń» bıiktigi 150 metrdi, al jal­py aýmaǵy 133 sharshy metrdi qu­raıdy.

Arqanyń qubyl­maly aýa raıyna beıimdelip salynǵan «Han Shatyr» bir mezette 10 myń adamdy qabyldap, qyzmet kórsete ala­tyn múmkindikke ıe. Munda kelgen kez kelgen jan óziniń ýa­qytyn kóńildi ári qyzyqty ótkize alady. Birinshi qabattaǵy 700 avto­kólikke arnalǵan parkıng, ekinshi qabat­ta ornalas­qan saýda dúkenderi, úshinshi qabattaǵy 450 oryndyq kınozal, tór­tin­shi qabattaǵy fast-fýd, kishi-golf jáne balalarǵa arnalǵan oıyn alań­dary, ózge qabattarda ornalasqan túrik monshalary men sulý­lyq salondary, fıtnes ortaly­ǵy, álem­niń ár qıyry­nyń ózine tán til úıirer dáminen as mázirin daıyndap, kelýshilerge usyna­tyn ashanalar – elorda­lyqtardyń ǵa­na emes, shetelden kelgen týrısterdiń jaı­ly demalysyna kepil bolmaq.

Al «Han Shatyrdyń» shyrqaý bıigindegi palmalarmen qorshalǵan jabyq, qumdy jaǵajaı men haýyzdar tynyǵýshylardy álemniń beıne bir tropıkalyq mekenderinde, máselen, Jer­orta teńizinde demalyp júrgendeı áser qaldyrýy múm­kin. Mundaǵy haýyzdyń jaǵajaıyna tóse­letin qum alys araldardan jetkizilipti. «Shatyrdyń» ishindegi ádemi tabıǵı landshafttyń ózi kórgen jannyń kózin qýantpaı qoımasy anyq. Máselen, tabı­ǵattyń túrli klımat­tyq beldeýlerinde ósetin jasyl jelekti ekzotıkalyq ósim­dikter sheteldiń túkpir-túkpirinen ar­naıy ákelingen. Elordanyń tańǵajaıyp, qaıtalan­bas arhıtektýralyq ǵımarat-nysanda­rynyń kelisti kóshin jalǵastyrǵan «Han Shatyr» áıgili Dıskaverı tele­arna­synyń da naza­ryn ózine aýdardy. Bul telearna jaqynda «Álemniń tań­ǵajaıyp qurylysy»  serııa­sy bo­ıynsha «Álem­degi eń alyp shatyr» degen atpen derekti fılm túsiripti.

Onda «Shatyr» qury­lysynyń negizi qalanǵan sátten bastap, onyń eńseli ǵımaratqa aınalý kezeń­derinde kezdesken qıyn­shylyq­tar men qaıtalanbas sátter jan-jaqty sýrettelgen. Eger, jer ja­hannyń eń aı­shyqty degen ǵımarat­tarynyń ishinen dúnıejúzine tanymal telearnanyń na­zaryna ilikken nysan kemde-kem ekenin eskersek, bul rette Norman Fosterdiń ózgeshe ıdeıasynan týyndaǵan ozyq ǵı­marattyń ózindik bedel-bıigi men qaı­talanbas úlgisin aıryqsha atap ótke­nimiz jón. Búginde «Han Shatyrdy» salýdaǵy sony tehno­logııalyq sheshimder qazirgi zamanǵa saı «qurylys ǵyly­myndaǵy» qaıtalan­bas nysan retinde baǵalanýda. Demek, bul nysan uzaq jyldar boıy ozyq tehnologııalyq oıdyń sımvoly ári maqtanyshyna aınalatynyna senim mol.

Láıla EDILQYZY.