Qanaty qataıǵan qus fabrıkasy

Osy aptanyń dúısenbisinde ótken «Qýatty Qazaqstandy birge quramyz» atty forým-kórmede Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Búgingi kúnnen bastap buqaralyq aqparat quraldaryn búkil el boıynsha ındýstrııalyq baǵdarlamalardy kórsetýge aýysýdy mindetteımin. ...Jurtshylyq birinshi kezekte táýelsiz, ósip-órkendep kele jatqan memleket eldi ındýstrııalandyrýsyz kúsheıte almaıtynyn túsinýleri kerek» dep Úkimet pen BAQ-tarǵa naqty tapsyrma bergen bolatyn. Osy tapsyrmany oryndaý maqsatynda gazetimizde «Indýstrııalandyrý ıgiligi» atty jańa aıdar ashyp, birinshi kezekte ótken jyly iske qosylǵan ınvestısııalyq 152 jobanyń arasynda qazirdiń ózinde jobalyq qýatyna jetken jıyrma jobanyń mán- mańyzyn ashyp kórsetýdi qolǵa alyp otyrmyz. Osy aıdar boıynsha birinshi maqalamyz Aqtóbe oblysyndaǵy «Ramazan» JShS qaıta jaraqtandyryp, qýatyn keńeıtken qus fabrıkasy týraly bolmaq. Aqtóbe oblysynyń ındýstrııalandyrý kar­tasyna engizilgen jobalardyń ishinde tez de sapaly júzege asyrylǵany «Ramazan» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigine qarasty qus fabrıkasyn qaıta jaraqtandyrý bolyp tabylady. О́tken jyly iske qosylýy tıis jıyrma tórt ındýstrııalyq-ınnovasııalyq jobalardyń alǵashqysy bolyp paıdalanýǵa berilgen fabrıkanyń bir jylǵa jeter-jetpes ýaqyttyń ishinde tolyq qýatynda jumys isteı bastaǵanyn ilkimdiliktiń nátıjesi deý oryndy. Árıne, oǵan seriktestik óndirisin uıymdastyrý men jumysty júıeli júrgi­zýdegi qalyptasqan dástúr men onyń tehno­lo­gııalyq qýatynyń myqtylyǵy da yqpal etkeni sózsiz. «Ramazan» JShS – kóp salaly óndiris orny. Sondyqtan da elimizdiń údemeli ın­dýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlama­syn júzege asyrý, oblys hal­qynyń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsa­tynda seriktestik bazasynda dándi daqyldar klasterlik-ónerkásiptik kesheni qurylǵan-dy. Seriktestiktiń 11 myń gektardan astam egistiginde ósirilgen dándi daqyldar ózde­rinde óńdeledi, qusqa jem retinde paıdala­nylady. Klasterlik-ónerkásiptik keshen qu­ra­myndaǵy táýliktik qýaty 190 tonna astyq tartýǵa múmkindik beretin Ýkraına men Chehııa fırmalarynyń dıirmenderinen shyǵary­latyn unnyń arasynan «Borodınskıı», «Stolıchnyı», «Dıabetıcheskıı» jáne «Prezıdentskıı» sorttary juǵymdylyǵymen, densaýlyqqa paıdalylyǵymen, sapalyly­ǵymen erekshelenedi. Keshende qýaty táý­ligine 20 túrli 10 tonna makaron ónimderin shyǵaratyn seh, 40-qa jýyq nan-bólke buıym­daryn óndiretin nan zaýyty men naýbaıhana, qosalqy sehtar men dúkender jelisi jumys isteıdi. Munda tátti nandar men pechenelerdiń 16 túri shyǵarylady. Osy azyq-túlik ónimderi aqtóbelikter ǵana emes, kórshiles Atyraý, Mańǵystaý jáne Batys Qazaqstan oblysta­ry­nyń tutynýshylarynyń joǵary surany­syna ıe bolyp keledi. Al, Batys óńirindegi birden-bir joǵary tehnologııaly kus fab-rıkasy retinde kásiporynda óndiriletin ju­myrtqa bul óńirlerde qolda-qolǵa turmaı­tyndaı ótimdi ónim. «Ramazan» saýda markisimen satylatyn ónimder ár túrli halyq­aralyq kórmelerde joǵary sapalylyǵy úshin birneshe ret altyn medaldardy ol­jalady. Seriktestik sońǵy bes jylda ǵana negizgi kapıtalǵa 1170 mıllıon teńge ınvestısııa saldy. Suranys bar jerde, usynysty molaıtý naryqtyń zańy. Osyny eskergen seriktestik­tiń qus fabrıkasyn qaıta jaraqtanlyrýy qaıtarymdy boldy. Kezinde kezdeskenimizde, «Ramazan» JShS-niń bas dırektory Oryn­basar Mýsın burynǵy fabrıkanyń qýaty oblys halqynyń taýyq jumyrtqasyna qa­jettiligin qamtamasyz ete almaǵan soń jáne ónim ótkizýdiń jańa múmkindikteri kóringen­nen keıin osyndaı qadamǵa barǵandaryn ángimelep bergen bolatyn. Qashanda ilgeri kúnderdiń kókjıekterine kóz salatyn basshynyń bul sheshimi kásiporynda kóp sharýalardy tyndyrýǵa ıtermeledi. Sóıtip qarjy daǵdarysy shaýjaıǵa jarmasqan 2008 jyly fabrıkany qaıta jaraqtandyrý jáne tehnıkalyq jaraqtandyrý bastalǵan-dy. Jobanyń quny 425 mıllıon teńgege tústi. Onyń 125 mıllıon teńgesi qurylys-montaj jumystaryna jumsaldy. Munyń teń jartysy seriktestiktiń óz qarjysy, qalǵany bankilik nesıe. Osy jo­bany júzese asyrý ba­rysyndaǵy jumys­tar­ǵa tartylǵan qury­lysshy­lardy bylaı qoı­ǵanda, osynda tu­raqty 15 jańa jumys orny ashyldy. – Jobaǵa jumsalǵan qarjyny óteýdiń tolyq múmkindigi bar, kásip­oryn qysqa merzimde ózin aqtaıdy, – deıdi óndiris basshysy. Qus qoralaryn ke­zeń-­kezeńmen qaıta ja­raq­tandyrý óndiristiń ki­dirissiz jumys isteýine alǵyshart jasady. Qaıta jaraqtandyrýdyń nátı­jesinde saǵatyna 10 ton­na qurama jem óndi­retin zaýyt, jumyrtqa qoımasy jáne negizgi toptardy tolyqtyra­tyn balapan ósiretin 160 myń oryndyq eki qus qorasy, óndiristik toptarǵa arnalǵan 130 myń oryndyq eki qus qorasy iske qosylyp, óndiristiń qýaty arta tústi. Tozyǵy jetken qondyrǵylar osy zamanǵy ozyq tehnolo­gııalyq jabdyqtarmen almastyryldy. Keńeı­tý, jańa ǵımarattar salý nátıjesinde buryn 40 myń balapan turatyn qoraǵa endi 80 myń balapan ornalastyrylady, 39 myń taýyq ketetin qorada 65 myń taýyq ustalady. О́tken jyly taǵy bir óndiristik topqa arnalǵan qus qorasy iske qosyldy. Bir ǵajaby, 80 myń balapandy baǵyp-kútýshi eki-aq adam. Osy­ǵan qarap-aq olardyń eńbek ónimdiligi qan­shalyqty óskendigin ózińiz paıymdaı berińiz. Tap-taza, jaryq qorada qusty azyqtan­dyrý, sańǵyryǵyn tazartý jumystary av­tomattandyrylǵan. Osy zamanǵy aýa rettegish­ter ornatylǵan. Sondyqtan da munda taýyq qoralaryna tán ádettegi ıister múl­dem joq. Qoraǵa qoıylǵan qondyrǵy qustyń ósýine qajetti temperatýrany qalypty ustap turady. О́ndiristik toptar ustalatyn qus qoralaryndaǵy jaǵdaı da osydan artyq bolmasa kem emes. Sondaı-aq, munda jumyrtqalardy sort­taý sehyndaǵy jumys ta anaǵurlym jeńildegen. Qus qoralary transporterlik jelige qosylǵan. Transportermen kelgen jumyrtqalardy jumysshylar suryptaıdy. Buryn bul jumysty kóp adam atqarap kelse, endi olar biraz qysqarǵan. Qazir barlyq qus qoralaryn osy jelige qosý qadamdary jasalýda. Jumyrtqa suryptaıtyn arnaıy qondyrǵy ornatý kózdelýde. Sonda bul jumys burynǵydan góri de jeńildeıdi. Qazirgi kezde «Ramazan» JShS qus fab­rıkasynyń jumyrtqalary Qazaqstandaǵy eń arzany. Kásiporyndaǵy taýyqtardyń ónimdi­ligi ózgelerge qaraǵandy anaǵurlym joǵary. Elimiz boıynsha bir taýyq jylyna ortasha 280 jumyrtqa berse, «Ramazannyń» taýyq­tary 313 jumyrtqa beredi. О́nimdilik dep osyny aıt. Kásiporynda buǵan deıin 300 myń taýyq ustalyp kelse, endi onyń sanyn 500 myńǵa deıin kóbeıtý jumystary basta­lyp ketti. Ozyq tehnologııanyń aty – ozyq tehnologııa. Degenmen, kóp nárse taýyqtardy azyq­tandyrý rasıonyna da baılanysty. Fabrıkada taýyqtardy soıa, raps, arpa, basqa da qu­ram jemdermen birge mármár jańqalarymen qorektendiredi. Kásiporyn jumysshylary­nyń «biz taýyqtarǵa ýyldyryqtan basqanyń bárin beremiz» dep ázildeıtini de sondyqtan. Bul taýyqtardyń ónimdiligin artyryp, jumyrtqanyń sapasyn jaqsartady. Bastapqyda taýyq­tardy Sverdlov qala­sy­nan, Bashqurt­stan­nan ákelip júrgen seriktestik qazir Máskeý mańyndaǵy «Qus» AQ- pen kelisim-shartqa oty­rypty. Olar bir kúndik taýyq balapan­daryn ózderiniń ar­naý­ly avtokó­li­gimen jetkizip beretin kó­ri­nedi. Ýa­qy­ty kelgende taýyq­tar etke ótki­zilip, tórt-bes aı­lyq qus­­tar­men almasty­ry­­l­ady eken. Mu­nyń ózi fa­brı­kanyń ju­myrt­qa óndirý qýatyn anaǵurlym arttyrdy. Sóıtip, byltyrdyń ózinde fabrıka óziniń jylyna 110 mıllıon dana jumyrtqa óndi­retin joba­lyq qýatyn ıgerýge qol jetkizdi. Osynyń ózi oblystyń taýyq jumyrtqasyna degen suranysyn ótep qana qoımaı, artylǵan ónimdi Batys Qa­zaqstannyń ózge oblys­taryna shyǵarýǵa da múmkindik berýde. Seriktestik basshylary Kedendik odaq elderiniń rynogyna da kóz salyp qoıady. Nesi bar, básekelestikke qabiletti ónim qaı jerde de ótimdi. Qazir oblys ortalyǵyndaǵy saý­da oryndarynda «Ramazan» JShS qus fabrıkasynyń on dana jumyrtqasy nebári 99 teńgeden satylýda. Bul jumyrtqalar saýda oryndarynda bir apta saqtalady. О́nim sapasy kún saıyn baqylanady. Bul baǵany turaqtandyrýǵa yqpal etip, ónimdi kóp ótkizý arqyly seriktestiktiń ekonomıkalyq nyǵaıýyna da negiz qalaýda. Qaıta jaraqtandyrylǵannan keıin ju­mys úderisin jańasha qalyptastyryp úlger­gen jańa fobrıkanyń óndiristik qýatyn keńeı­týdegi sátti qadamy, mine, osylaısha qazirdiń ózinde qaıtarym bere bastady. Bul qus farı­kasy elimizdegi sala kásiporyndary arasynda básekege eń qabiletti kásiporynǵa aınalyp otyr. Sebebi, óndiretin óniminiń sapasy joǵa­ry, baǵasy arzan. Ári ol ekologııalyq taza ónim bolyp tabylady. Bul ónimderdi óndiretin qural-jabdyqtar da qýat shyǵyndaryn neǵurlym az jumsaıdy. Fabrıkanyń básekege qabiletti bolý syry da osynda. Satybaldy SÁÝIRBAI. Aqtóbe oblysy. ____________________ JOBANYŃ SIPATTAMASY Jaýapty oryndaýshy: Aqtóbe oblysynyń ákimi Jobanyń ataýy: Qus fabrıkasynyń qýatyn keńeıtý Jobaǵa tapsyrys berýshi: «Ramazan» JShS Jobanyń quny, mln. teńge: 425 Qurylǵan jumys oryndarynyń sany: 15 Paıdalanýǵa berilgen ýaqyty (ÚIIDJK-ne sáıkes): 2010 jyldyń birinshi jartyjyldyǵy. Joba turaqty jumys isteýde.