Basym baǵyttar belgilendi

Keshe Ekonomıkalyq qyl­mys­qa jáne sybaılas jemqor­lyqqa qarsy kúres agenttigi aǵymdaǵy birinshi jarty­jyl­dyqtyń ju­my­syn qory­tyn­dy­lady. Olar­dyń málimeti boıyn­sha osy kezeń ishinde 4,5 myńǵa jýyq qyl­mystar anyqtalyp, 4 myńnan astam is sotqa joldan­dy. Memleketke keltirilgen 160 mlrd.teńge zalaldyń 133,5 mlrd. teńgesi qaı­taryldy. Myńnan asa sybaılas jemqorlyq qyl­mys anyqtaldy, 700-ge jýyq qylmystyq is sotqa jiberildi. Sybaılas jemqorlyq fakti­leriniń jartysynan kóbin para­qorlyq pen bıýdjet qara­jatyn talan-tarajǵa salý quraǵan. Osy jarty jyl ishinde ǵana 3 myńnan astam ekonomıkalyq qyl­mystyń joly kesilip, olar­dyń úshten biri salyq tóleýden jaltarý men jalǵan kásipkerlik bolǵan. Jalǵan kásiporyn­dar­dyń esep-shottary arqyly qa­ra­­jatty qolma-qol aqshaǵa zańsyz aýystyrýmen aınaly­satyn 23 qylmystyq top qolǵa tústi. «Qorǵas» jáne «Qaljat» kedendik beketteri arqyly taýar­lardy kontrabandalyq jolmen ótkizýmen uzaq ýaqyt aınalys­qan uıymdasqan qylmystyq top mú­shelerine qatysty qyl­mystyq iste jańa mán-jaılar ashylypty. Materıaldyq syı­aqy úshin uıym­dasqan qylmys­tyq toptyń qyzmetine qamqor­lyq jasaǵan quqyq qorǵaý jáne kedendik organdardyń keıbir laýazymdy túlǵalary da qamaý­ǵa alynǵan. Árbir kólikten aly­natyn zańsyz tólemniń mólsheri 25-30 myń AQSh dollaryn qu­raǵan, onyń tek 5 myń dollary ǵana bıýdjetke túsip, qalǵany qylmystyq top músheleri men olardyń qamqor­shylaryna beriletin paraǵa jiberilgen. Bir jyldyń ishinde ǵana qyl­mystyq top músheleri men quqyq­ qorǵaý organdarynyń jeke laýazymdy tulǵalarynyń kon­tra­bandalyq taýardy kedergisiz alyp kirýi úshin alǵan mate­rıal­dyq syıaqysy 100 mln. dollarǵa deıin jetken. Al budan buryn Joǵarǵy Sot­tyń azamattyq jáne ákim­shi­lik ister jónindegi sot alqa­sy­nyń tóraıymy Tashenova men Joǵarǵy Sot sýdıasy Jákishev­ke qatysty memleketke 495 mln.teńge zalal keltirý jáne qyz­met ókilettigin teris paıdalaný faktisi boıynsha qylmystyq is qoz­ǵalǵan bolatyn. Endi Ta­shenovaǵa qatysty asa iri mól­sherde 70 myń AQSh dollary somasynda para alý faktisi boıynsha, al Jáki­shevke qatys­ty – atalǵan somada para berý faktisi boıynsha qyl­mystyq ister qosymsha qozǵaldy. Buǵan qosa taǵy da Tashenovaǵa qatys­ty bıýdjetke 386,6 mln.teńge kóleminde salyqty túsir­meýge sebep bolǵan qadaǵalaý óndiri­sin qozǵaýdan bas tartý qaýly­syn shyǵarý faktisi bo­ıynsha qo­symsha qylmystyq is qozǵalǵan. Jalpy atalǵan merzim ishin­de sybaılas jemqorlyq qyl­­mystar úshin 14 ortalyq memlekettik or­gandardyń basshy­lary men 200-den astam jergilikti organ­dar­dyń laýazymdy tulǵa­lary jaýap­qa tartylǵan kóri­nedi.  Alqa oty­rysynda Eko­no­­mı­­kalyq qyl­mys­qa jáne sy­baılas jem­qor­lyqqa qarsy kú­res agenttiginiń tóraǵasy Qaı­­rat Qojamjarov Elbasy­nyń tapsyrmasy boıyn­sha sy­baılas jemqorlyqqa jáne «kóleńkeli ekonomıkaǵa» jú­ıe­li túrde qar­sy turý,  azamattar men memle­kettiń quqyq­taryn qorǵaý, kishi jáne orta bıznes sýbek­ti­lerin olardyń qyzmetine zańsyz aralasýdan qorǵaý qarjy polı­sııasy or­gan­darynyń qyzmetin­degi ba­symdyqtar bolyp taby­la­tyn­dyǵyn atap ótti. AleksandrTASBOLATOV.