Júzik pen syrǵa týraly aıtar syr

– Farıza apa, kezinde sizdiń Almatyǵa qyzmetke kelýińizge Dinmuhammed Qonaev qamqorlyq jasapty degendi estımiz. Úlken kisiniń órisińizdiń keńeıýine qandaı yqpaly boldy? – Jurt solaı dep aıtady deıdi. Qazaq eliniń birinshi basshysynyń “Farıza Ońǵar­synovany Almatyǵa aldyryńdar” demegeni aıdan anyq, óıtkeni meni bilmeıdi. Qazaq­stan­nyń sonaý batysynda tıip-qashyp óleń, maqala jazyp júrgen qyz balany ol kisiniń bilýi de múmkin emes qoı. Biraq keıin ol aǵamyzdyń meniń aqyndyq taǵdyryma úlken qamqorlyǵy bolǵany ras. – Halyq qadirleıtin aıaýly tulǵa D.Qo­naev kezinde “Qandaı qalamy júırik jýrnalıst qyzdar bar?” dep suraǵanda, aǵy­nan jarylyp, ol kisige siz týraly aıtqan kim? Taza talantty tap basyp tanı bilgen týrabıdiń ónegesin ózderine úlgi tuta júrýi úshin keıingi urpaqtyń ondaı azamattar týraly da bile júrgeni jón sekildi… – Munyń ras. Ol kezde bir aýyldan belgisiz jas shyǵarmashylyǵymen kórine bastasa, astanadaǵy zııaly qaýym birden baıqap, kádimgideı kóńil bóletin, ol jasty qatarǵa qosyp jiberýge nıet, kómekterin aıamaıtyn. Jáne qazirgi kezdegideı júz, rý degennen jurt aýlaq bolatyn. Keıin estýimshe, Qazaqstan Ortalyq partııa komıtetiniń shaǵyn bir otyrysynda Dinmuhammed Ahmetuly “basqa respýblıkalarda balalar basylymdaryn qyz-kelinshek­ter basqarady, al bizde ylǵı jigitter otyr. Qazaqta nelikten jaqsy jýrnalıst qyzdar joq?” dese kerek. Sonda Ortalyq komıtettiń úgit-nasıhat bólimin basqaratyn Sapar Baıjanov pen sol bólimniń qyzmetkeri Kákimjan Qazybaev aǵalarymyz: “Qazaqstannyń batys oblystaryndaǵy “Lenınshil jas” gazetiniń tilshisi Ońǵarsynova degen qyz bar, gazet betin bermeıdi – jazady da jatady” depti. Dı­mekeń “endeshe, aldyryńdar, balalar gazetine redaktor bolsyn” degen usynys aıtypty. Men ol jyldary Atyraý qalasynda tura­tynmyn. “Lenınshil jas” qoldan-qolǵa tús­peı­tin gazet, oǵan menshikti tilshi etip alǵan Sher­han Murtaza aǵamyz edi, al keıin ol ga­zet­tiń redaktory Seıdahmet Berdiqulov degen kórnekti jýrnalıst, jazýshy azamat boldy. Joǵaryda attary atalǵan aǵalarymyzdyń báriniń de qamqorlyǵyn, shyǵarmashyly­ǵym­dy eshqandaı alys-berissiz qoldaǵan­daryn, ma­ǵan senim artqandaryn eshqashan umyt­paı­myn. Basqa adamdardyń senimin seziný – kúnniń shýaǵy sekildi adamǵa erekshe qýat beredi. Ol jyldardaǵy úlkenderdiń keıingi jastarǵa degen qadir-qurmeti, janashyrlyq kóńili erekshe edi. Mysaly, men “Qazaqstan pıoneri” gazetine redaktor bolyp keldim. Almatyda týǵan-týysqan joq. “Jetisý” qonaq úıinde jata­myn. Az-muz tanıtyndarym – “Lenınshil jas­tyń” qyzmetkerleri. Meni alǵash qonaqqa shaqyrǵan marqum Seıdahmet aǵa boldy. Odan keıin Káribaı Ahmetbekov edi. Kári­baıdyń kelinshegi Orynkúlmen dos bolyp kettik. Bir kúni Jazýshylar odaǵynyń birinshi hatshysy Ádı Sháripov aǵamyz telefon sha­lyp: «Erteń bizdiń úıge kelip qonaq bol, qal­qam, jazýshy-aqyn aǵalaryń keledi, tanysa­syń», – demesi bar ma! Jazýshylar odaǵynda birer márte kórgenim bolmasa, ol kisimen tanys emespin. Tań-tamasha qaldym. Uıala-uıala bardym. Klara jeńgeı ózimniń zamandasym eken. Ylǵı yǵaı men syǵaı aǵalar otyr. Ǵabıden, Ǵabıt, Juban, Syrbaı aǵalarymyz. Olardyń ara­synda shúıkedeı bolyp men de jaıǵastym. Ádı aǵa meniń maqala-óleńderimdi oqyp júredi eken, shamasy surastyryp bilgen sekildi qaıdan kelgenimdi. Aǵalarǵa tanystyr­dy, “talantty bala” dep baǵa berdi. Qazir oılap otyrsam, ertegi sekildi. Ne degen keńdik, netken baýyrmaldyq deseńizshi... – Estýimizshe, 50 jasqa tolǵan toıy­ńyzǵa, ol kezde úıde otyrǵan Dımekeńdi shaqyra barǵanyńyzda, ol kisi: “Men barsam, saǵan kesirim tıer” dep, tartqyn­shaq­taǵan sııaqty. Sonda siz: “men esh­teńeden qoryqpaımyn” dep jaýap bergen kórinesiz. – Dımash aǵanyń úıin Balǵabek, Seıdahmet aǵalardan qaı jerde turatynyn surap alyp, izdegenim de, barǵanym da ras. Almaty­nyń ortalyǵynda turady eken, mashınany sharbaqtan alysyraqqa toqtattyq, bir jasań aryqsha jigit kim ekenimizdi, qaıda kele jatqanymyzdy surady. Meniń aty-jónim, jumys ornym, telefondarym jazyl­ǵan kishkene qaǵazym (vızıtka) bar edi – berdim, álgi jigit úıge kirip, keshikpeı qaıta shyqty da: – Júrińiz, – dedi ádeppen. Úıdiń kireberis bólmesindegi esiktiń oń jaq bosaǵasynda Dımash aǵaı, esiktiń sol jaǵynda Zýhra jeńgeı tur eken. Aǵaımen amandasyp, sosyn jeńgemizge buryla berip edim, ol kisi bas salyp qushaqtaǵan kúıi kózine jas alyp: – Amansyń ba, aınalaıyn! Baıaǵydan beri neǵyp kórinbeı júrsiń? – dep qushaǵynan bosatty da, eki qolymdy ustady. – Myna Dımash aǵań talaı qazaqqa, orysqa, tatarǵa jáne basqalarǵa kómektesti. Sol kezde sen kórinbediń ǵoı… Teledıdardan Dımashty arashalap sóılediń, “Jetisý” gazetindegi ıntervıýińde de jaqsy aıtypsyń, oqydyq. Dımash aǵań saǵan eshqashan jaq­sylyq jasamasa da, sen eshkimnen qoryqpaı, onyń aq, adal adam ekendigin halyqqa aıtyp, jarııa ettiń, qalqam! – dep kózine taǵy da jas aldy. – Jylaǵandy qoıý kerek… Qane, Farıza, mynaý meniń kabınetim, sonda otyraıyq, – dep Dımash aǵa jeńgemizdiń qolynan ustap, esigi ashyq turǵan bólmeni nusqap, maǵan jol berdi. Bólme shaǵyn eken. Shylym tutatatyn neshe túrli ottyq, kitaptar salynǵan shkaf, basqa ne bar ekenin táptishtep qarap turýǵa yńǵaısyzdandym da, kresloǵa otyrǵannan keıin: – Zýhra jeńeshe, álginde “Dımash aǵań saǵan jaqsylyq jasaǵan joq” dedińiz. Eger aǵanyń qamqorlyǵy bolmasa, men Almatyda bir jýrnaldyń redaktory bolyp júrer me edim. Bul – bir. Ekinshiden, búkil elimizge basshy, halyqqa qamqor bolǵan adamǵa “maǵan jaqsylyq jasamady” dep árkimniń kiná taǵýy qylmys qoı, – dedim. – Jeńgeń azdap syrqattanyp júr, amanbyz, – dep aǵa Zýhra jeńgeıge qarady, – dastarqan jaıǵyz (atyn umyttym, álginde baǵana dalada meni qarsy alǵan aryqsha kelgen qaratory jigittiń atyn aıtty, esiminiń ekinshi bóligi ǵalı ekeni esimde qalypty, shamasy KGB-nyń ókili bolar dep oıladym), Farıza dám tatyp ketsin, – dedi. Men kelgen sharýamdy aıttym. – Jasymyz jer ortasyna jetip qalypty. О́zim keremet bolyp týǵan adammyn deýden aýlaqpyn. О́zińiz sekildi aǵalardyń qamqor­lyǵy arqasynda ádebıette, jýrnalıstıkada azdy-kópti eńbek etip júrmiz. Jeltoqsannyń 25-i – týǵan kúnim. 23 jeltoqsanda álim kelgenshe dastarqan jaıýǵa ázirlenip júrmin. Sizderdi sol dastarqannyń tórinde otyrsyn dep shaqyra keldim. Onda aqyn-jazýshy aǵalarym, zamandas, baýyrlarym bolady, – dep, shetine sýretimdi salǵan shaǵyn shaqyrý qaǵazymdy usyndym. Aǵaı qarap, sosyn ornynan turyp, kitap sóresine súıep qoıdy. – Durys, aınalaıyn, deniń saý bolsyn. Biraq osy kezde meni shaqyrǵannan ózińe zııan kelýi múmkin, qaraǵym, bizge renjı kórme, – dedi. – Aǵa, Sizdi shaqyrypty dep esi durys adam aıyptamas, kóp bolsa, balalar jýr­nalynyń bas redaktorlyǵynan alyp tastar, men odan qoryqpaımyn, – dedim. Zýhra jeńgeı bólmeden shyǵyp ketti de, keshikpeı qaıta oraldy. – Úlken rahmet, qalqam, jaqsylyq satyl­maıdy. Qolynan kelse, jaqsylyq jasaý – adamnyń boryshy. Biz dalaǵa kóp shyqpaımyz qazir, onyń ústine meniń densaýlyǵym onsha emes. Myna júzik pen syrǵany saǵan syı­laǵaly otyrmyn, taqpasań da, bizdiń kózi­mizdeı kórersiń, – dep jeńgemiz álgilerdi qolyma ustatyp, betimnen súıdi. As ishetin bólme de onsha úlken emes eken. Álgi jigit dastarqan jasap qoıypty. Sút quıǵan sháı de keldi. Rahmet aıtyp turaıyn dep jatqanda, Dımash aǵa: – Zýhra, qazaq qurmetti qonaq kelgende et asatyn edi, uıat boldy ǵoı Farızanyń sháı ǵana iship ketkeni, – dedi kúlimsirep. Meniń aýzyma ile-shala mynandaı sózder kele qalǵany: – Oı, aǵa, oqasy joq. Meniń sizdiń úıge ketkenimdi biletin bir top adam redaksııada kútip otyr. “Jeńgemiz et asa qoımady, biraq aǵa-jeńgemniń saýlyqtary jaqsy eken, bas-basyńa sálem aıtty” deımin olarǵa, – dedim. Ekeýi meniń ázilime kúlip, máz bolysty. – Sol júzikti únemi taǵyp júresiz be? – Taǵyp júrmeımin. Jalpy meniń saqına, syrǵa sekildi jaltyraqtardy taǵýǵa áýesti­gim joq. Biraq Zýhra jeńgemizdiń saqına, syr­ǵasy men Nursultan Ábishulynyń zaıyby Sara Alpysqyzy ıyǵyma japqan búrshikti jibek oramal – bizdiń úıdegi qasıetti bu­ıymdar. Balalar, nemereler – bári de solaı qabyldaıdy. Al, meniń sol 50 jyldyǵymdy atap ótý úshin oryn izdegenimniń ózi bir hıkaıa. Jazýshylar odaǵy únsiz. Men týyp-ósken Gýrev /qazirgi Atyraý/ oblysy tipti jedelhat jiberýge de jaramady. Muqaǵalı aǵa­myzdyń: – Búgin meniń týǵan kúnim, oı, páli-aı, Myna halyq neǵyp jatyr toılamaı?! – degenindeı, ózim qazaq úshin taý qoparyp, qyzmet qylǵan adamǵa uqsap ishimnen dardaı bolyp júrmin. Meniń janymda kileń talant­ty jastar. Meıirhan Aqdáýletov, Dáýitáli Stam­bekov, О́tegen Oralbaev, Áshirbek Kó­pishev, Serik Tomanov. Dastarqandy basqarý úshin Zeınolla Qabdolov aǵam men Serik Ábdirahmanov baýyryma ótinish aıttym. Serik inim: – О́mirde toı basqaryp kórgen emespin, – dep biraz qashqaqtap, sosyn kóndi. Serikke qolqa salǵan sebebim, Kolbınniń tusynda ony respýblıka Jastar odaǵynyń birinshi hatshylyǵynan orynsyz alyp tastady. Jastar Serikti jaqsy kóredi. Men de jaqsy kórýshi edim. Ol qurylys mekemesinde jumys istep júrgen. Meniń dastar­qanyma keletin aqyn-jazýshylar, solardyń aldynda kórinsin, kóńili kóterilsin degen oıym ǵoı. Taý jaqtaǵy ishi kıiz úıge uqsaǵan, dóń­gelek meıramhananyń jańadan iske qosylǵan kezi. Kez-kelgen adam ol jerde jıyn-toı ótkize almaıdy, sebebi ruqsat beretin Mınıstrler Keńesiniń Is basqarmasy. Onyń bas­shysy, umytpasam, Krashennıkov degen kisi. Soǵan telefon soqtym. – Mınıstrler Keńesiniń tóraǵasy Más­keýde. Sol kisiniń ruqsatynsyz bere al­maımyn. Degenmen Máskeýge telefon shalyp kóreıin, – dedi. Ertesine úıge telefon sha­lyp, ruqsat berilgenin aıtty. – Dinmuhammed Ahmetuly ózińizdi Al­matyǵa aldyrǵan ýaqytta qabyldaýynda boldyńyz ba, kezdestińiz be? – Almatyǵa kelgennen keıin Dımekeń qabyldaǵan joq. Meni Almatyda aldymen qabyldaǵan Qazaqstan komsomoly Ortalyq komıtetiniń birinshi hatshysy О́zbekáli Jáni­bekov aǵamyz. Sattar Imashev degen Ortalyq komıtettiń ıdeologııalyq hatshysy, onyń aldynda úgit-nasıhat bóliminiń meńgerýshisi Plotnıkov qabyldady. Odan keıin Máskeýge jiberdi. Búkilodaqtyq Lenınshil Jastar oda­ǵy Ortalyq komıtetiniń úgit-nasıhat bóli­min­de qazirgi belgili aqyn, keıin “Iýnost” jýrnalynyń birneshe jyl bas redaktory bolǵan Andreı Dementev eken, áýeli sol tanysyp, jón surady. Men Almatyda oqyǵan adam emespin, sonaý Reseımen irgeles jatqan batys aımaqtan keldim. Jáne samoletten túse salyp, respýb­lıkalyq gazettiń bas redaktorynyń orynta­ǵy­na otyra kettim. Balalar gazeti bolsa da, respýblıkalyq gazet. Eki aıdan keıin eki ból­me úı berildi. Maralbaı, Ábishter pálen jyl jaldamaly páterde júrip, úı-jaıǵa sosyn baryp ıe bolǵan. Dımekeń qa­byl­daǵan joq. Biraq hat jazyp habarlas­qanym bar. Almatylyq zamandastarymyzdyń bir­qatary “bul kimniń perishtesi boldy eken” dep syrttaı kórsetpese de, ishteı jaqtyra qoı­maǵan syńaıly. Bireýleriniń “Almatyda jýrnalıst jetpegendeı…” dep kúńkilde­setin­derin de symsyz telefondar jetkizip júrdi. Bir kúni Ortalyq partııa komıtetiniń úgit-nasıhat bólimine shaqyrtyp, eki bet qaǵazǵa meni jamandap Dımekeńniń atyna jazylǵan hatty kórsetti. Aty-jóni joq. “Minezi jaman, qaraýyndaǵylarǵa qatal, eshkimdi mensinbeıdi jáne “baryńdar, kókelerińe aı­tyń­dar – men qoryqpaımyn” dep shirenedi…” Mine, sol hattaǵy osyndaı sózderdi estip, ne bolǵanymdy bilmedim. Redaksııada jep qoıa­tyndaı qarajat joq – býhgalterııa Ortalyq komıtettiń baspahanasyna qaraıdy. Men Ortalyq komsomol komıtetine baryp, Zakash Kamalıdenov aǵamyz birinshi hatshy bolatyn, sol kisige aryz jazyp berdim. Men Almatyǵa suranyp kelgenim joq. Mundaı sózderdi estigenshe, aýylǵa baryp muǵalim bolǵanym jaqsy… Aryzdyń maǵynasy osy. Ol kisi jyly qabyldap, bulaı bolmaıdy, siz jaýapty qyzmettegi adamsyz dep aryzym­dy qabyldamady. Shyǵyp kele jatsam, kóshede Ábdijámil Nurpeıisov aǵamyz bireýmen sóılesip tur eken. Sálem berdim. Qasyndaǵy kisi ketkesin Ábekeńe jaǵdaıymdy aıttym. – Endeshe, Dımekeńe qysqasha hat jaz. Men kómekshisine aparyp bereıin, – dedi aǵamyz. “Dımash aǵa, meniń astanaǵa kelip, balalar gazetiniń bas redaktory bolýym Sizdiń qam­qorlyǵyńyzdyń arqasy dep bilemin. Bi­reý­ler ústimnen meniń dymymdy qoımaı synap, aty-jónin aıtpaı hat jazypty. Men adal júretin adammyn. Astanaǵa shaqyrǵan soń kelip edim. Únsiz ketip qalýym durys emes degen oımen aldyńyzdan óteıin dep osy hatty jazdym” dep jazdym da, hatty Ábekeńe aparyp berdim. Bir kún ótkende “Qazaqstan pıoneri” gazetiniń redaksııasyna Dinmuhammed Ah­met­ulynyń kómekshisi, jazýshy Vladıslav Vladımırov telefon shaldy. – Farıza, mazasyzdanbańyz, Dımash Ah­metuly “jazyqsyz shabýyldy qysqartý kerek” degen pikir jazdy, – dedi. Osydan keıin meniń sońyma túskenderdiń aýyzdaryna qum quıyldy. Búgin oılap otyrsam, ol da óz aldyna bir hıkaıa eken. Al, Dımash Ahmetulynyń ózimen Al­matyǵa kelgesin birneshe jyldan keıin, anyq­tap aıtsam, 1981 jyly ózim ótinishpen kirip, kezdestim. Keńdeý páter suraý úshin. Maǵan redaktor bolyp kelgende eki bólmeli páter berilgen. Jalǵyz aǵam qaıtys bolǵanyn, sońynda shıetteı balalary qalǵanyn, menen basqa qamqorshy týǵan-týys joq ekenin aıttym. Olardy qanat­tandyrý úshin qolyma al­ǵym keletinin jetkizip, úlken páter sura­dym. Sol boıda Ortalyq komıtettiń Is bas­qar­masynyń bastyǵy Statenındi shaqy­ryp alyp, ortalyqtan tórt bólmeli páter berilsin dep tapsyrdy. Sóıtip, Mınıstrler Keńesiniń salynyp bitip jatqan ádemi kirpish úıinen páter berildi. Sol kisiniń meıirimdi júzinen, janashyr jaqyn aǵadaı jyly qabyldaýynan keıin “Meıirim” degen óleń jazyp edim. Ol kezde Mınıstrler Keńesiniń tóraǵasy Báıken Áshimov aǵamyz. Maǵan Is basqarmasy úıdiń eń sońǵy besinshi qabatynan páter bólgen eken, Báıken aǵaı: – Qyz balany nege sońǵy qabatqa qýa­syń­dar, úshinshi qabattan berilsin! – depti. Keıin Báıken aǵanyń qolynan Eńbek Qyzyl tý ordenin aldym. Sońǵy jyldary Baqyt apamyz, Báıken aǵamyzben jıi aralasyp kettik. Ekeýi de qazaqtyń sırek týatyn perzentteri edi ǵoı. Al, Dımekeńmen taǵy bir kezdeskenim esimde. Bul 1987 jyl bolatyn. Lenın atyndaǵy saraıda (qazir Respýblıka saraıy) ótetin Uly Oktıabr revolıýsııasynyń 70 jyldy­ǵy­na arnalǵan saltanatty jıynǵa meni de shaqyr­ǵan eken. Men aldyńǵy kúnniń keshinde Amerıkadan kelgen edim. Komsomoldyń týrıstik joldamasymen Qazaqstannan bir top adam Máskeý arqyly Nıý-Iork, Boston, Vashıngton qalalarynda bolyp kelgenimiz sol edi. Bardym. On jetinshi qatardaǵy ylǵı kempir-shaldarmen qatar maǵan da oryn tıipti. О́zim joldan jáne ýaqyt ólsheminiń alshaq­tyǵynan sharshap áreń otyrmyn. Prezıdıýmda kileń yǵaı men syǵaı. Bir kezde saltanat­ty jıynnyń negizgi bólimi aıaq­talyp, úzilis jarııalandy. Jurt jóńkilip zal­dan shyǵa bastady. Men de aldym­daǵylardyń sońynan erip kelemin. Aldyńǵy jaqqa qarasam, taýdaı bolyp Dımash aǵa kele jatyr. Adamdar onyń janynan olaı da, bylaı da ótip jatyr. Men óz qatarymnyń shetine jetip, tura qaldym. Sońymdaǵylar maǵan keıistik bildirip, “nege júrmeısiz!” dep jatyr. Men tura berdim. Pendelerdiń zerdesizdigine, buryn Dıme­keńniń eteginen ustaýǵa, tipti anandaı jerden kórýge zar bolyp júrgenderdiń búgin onyń jan-jaǵynan ıtermelep ótip jatqandaryna yzalanyp, kózime jas keldi. Dımekeń jaqyndap qaldy. Men adamdarǵa jol bermeı turyp aldym. Aǵa meni kórip kele jatyr eken. Jaqyn kelip sál kidirdi de, sol qolymen ıyǵymnan qushaqtap: – Amansyń ba, aınalaıyn! Nege júrmeı tursyń? – dedi. Men de qatarlasyp júre berdim. – Sizdi kútip turmyn, Dımash aǵa! – dedim kózimdi súrtip. – Men konsertke qaramaı ketip baramyn, jeńgeń aýyryp jatyr, – dedi foıege shyqqasyn. Sosyn ózim de úıge qaraı aıańdadym. Zýhra jeńgeı qaıtys bolǵanda, bardym, árıne. Dımash aǵamyzdy sońǵy ret sol oqıǵanyń ústinde kórdim. Aǵamyz dúnıe salǵanda Qazaqstannyń kóp ultty halqynyń qalaı qaıǵyrǵanyn kórseńiz ǵoı! Úıinen shyǵarylǵan máıit Keńsaıǵa jetkenshe kósheniń eki jaǵynda turyp qoshtasqan jurttyń tastaǵan gúl shoqtarynan asfalt kórinbeı qaldy. Bul – halyqtyń ol kisige degen shynaıy mahabbatynyń bir kórinisi edi. 1993 jyly 23 tamyz kúni tańerteń Nur­lan inim (Orazalın) telefon shaldy. Kóńil­sizdeý. – Ápke, Dımekeńnen aıyrylyp qaldyq, estidińiz be? – dedi. Júregim toqtap qalǵandaı kúıdemin. Estigen joq edim. – Aǵańyzǵa arnap kóńilińizdi bildirem deseńiz, biz basýǵa ázirmiz, – degeni. Ol jyldary Nurlan “Egemen Qazaqstan” gazetiniń bas redaktory bolatyn. Men sonda Dımash aǵamyzǵa arnap “Dúnıeden ótti bir alyp” degen myna óleńimdi jazdym: Dúnıeden ótti bir alyp, dúnıeden ótti dara aǵa, kósem bop, sosyn synalyp, jaısańdyqtan taımaı sonda da, keshirimdi bizge mura ǵyp, máńgige ketip bara ma? Qaramaı ma endi ol sonda ózin terbetken dalaǵa, ózi shyrqatqan qalaǵa – syımaı tur meniń sanama. Alataý, Altaı, Atyraý, Qarataý, Kókshe, Qazyǵurt qaıǵyda búgin jatyr-aý, jyraqtaǵandaı jaz úmit. Kemseńder búgin qarttarym, jylasa da olar joq aıyp. Balalar tastap doptaryn, sybyrlasady muńaıyp: “Qaıtys bopty, – dep, – Qonaev”… Barlasań búgin, sanaly el, meıirimnen odan kim asty? Artyqtaý bolsa “dana” deý, kemeńger ekeni ras-ty. Jalpyldap ushqan kóp qarǵa jany men táni nege saý? Tótep bergenmen oqtarǵa, júrek te temir emes-aý, qınamaı, qımaı toqtaldy, á?.. Aınalam áli qarańǵy, ómirim – synyǵy jasynnyń. Jazyqsyzdar men adaldy jazalaý – máni ǵasyrdyń. Úmitpen shashym aǵardy, aǵymnan jarylyp shashyldym, О́kpem men yzany jasyrdym, aramzalarǵa ashyndym… “Qosh, – deıdi eliń, – ardaǵym”, asyldyń ornyn kim basar? Túlekterdi talaı jalǵadyń – dalańnan áli-aq tún qashar, qarańǵylyqty kún basar, jasylǵa oranar baǵymyz, danaǵa buıyrar taǵyńyz. Jánnatta bolǵaı janyńyz! Rýhyń, áppaq armanyń halqyńmen máńgi bir jasar…   Bizdiń ádebıetke kelýimiz op-ońaı bola qoıǵan joq. О́ner joly áıtpese qıyn jol ǵoı áıel zatyna. Adam qanshama danyshpan, da­ryn­­dy bolǵanmen, ony halqy, ortasy baǵalamasa, tarıh qumynyń astynda qalady ǵoı. Qazaqtyń talaı daryndylary osylaı joǵalǵan. Meniń ómirlik, shyǵarmashylyq jolym­nyń bolýy ardaqty aǵalarymyz ben asyl zaman­das­tarymyzdyń, qalyń oqyrman baýyr­larymnyń qamqorlyqtarynyń arqasy dep bilemin. Áńgime seniń júzik pen syrǵa týraly su­raqtaryńnan bastalyp ketti. Kóńil bólgen­derińe rahmet. – О́leńińizde aıtqan arman-bol­jamyńyz keldi: Jasylǵa oranar baǵymyz, Danaǵa buıyrar taǵyńyz, – degen jyr joldaryńyz shynynda da perishteniń qu­la­ǵyna shalynǵan eken. Bir zaman­dasym: «Aqyn degen – kóripkel» dep edi, sol sóz sha­masy ras bolar. Osy aıtqanda­ry­ńyz­dyń bári tarıh qoı – urpaqtar bilip júr­sin degen oımen sizge el aý­zy­nan estigen áńgime­lerdiń anyq-qa­ny­ǵyn bilý maqsatymen birer suraq qoıyp edim, oǵan aǵynan jary­lyp jaýap berdińiz. Ol úshin sizge kóp rahmet. Áńgimelesken Zámza QOŃYROVA.