Ideologııalyq júıe qurý qajet

Keshe Astanada «Nur Otan» HDP Ortalyq ap­paratynda partııanyń Áskerı-sport klýbtary fe­derasııasy men Qazaqstannyń jaýyngerlik óner respýblıkalyq odaǵy birlesip, el Táý­el­­sizdiginiń 20 jyldyǵyna arnalǵan «Terrorızm: qarsy turý máseleleri» taqyryby boıynsha ha­lyq­aralyq tájirıbelik konferensııa ótkizdi. Kúrdeli máseleni ózek etken konferensııa jumysyna 300-den astam adam qatysty. Olardyń arasynda Reseı, Ýkraına, Izraıl, Aýǵanstan elderiniń ǵalym­da­ry men dıplomatııalyq korpýs ókilderi, jetekshi halyqaralyq sa­rapshylar, memlekettik organ­dar­dyń, qoǵamdyq jáne dinı uı­ymdardyń, bıznes qaýym­das­tyq­tyń ókilderi, joǵary oqý or­yn­darynyń oqytýshylary bar. Sha­ranyń basy-qasynda júrgen aza­mattardyń aıtýynsha, búgingideı jahandaný kezeńinde eń aldymen, terrorızmge qarsy turýdyń ıdeo­logııalyq júıesin qurý qajet. Al ol úshin memleket pen azamattyq qoǵam ınstıtýttarynyń jumy­syn úılestirý, kez kelgen eldiń geografııalyq ornalasý jaǵdaıy­na qaramastan, ulttyq qaýip­siz­digin saqtaý aıryqsha mańyzǵa ıe. Keleli jıyn barysynda al­ǵash­qy bolyp sóz alǵan «Nur Otan» HDP hatshysy Qaırat Sa­tybaldyuly osy oıdy sabaqtaı kele, osyndaı konferensııa­lar­dyń qoǵamdaǵy kóleńkeli quby­ly­s­tyń aldyn alý men qarsy turý­daǵy róline, shıelenisti jaǵdaı­lar­dy sheshýdegi mańyzdylyǵyna toqtalyp ótti. «Bul konferensııa terrorızmge qarsy turýdyń tıimdi tetikterin jasaý men osy sa­ladaǵy halyqaralyq baılanysty kúsheıtýge múddeli Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymy, Shanhaı yntymaqtastyq uıymy, Islam yntymaqtastyq uıymy jáne basqa da memle­ket­aralyq organdardyń sheshimderin iske asyrýdyń logıkalyq jalǵa­sy bolyp tabylady. Osy oraıda, aýǵandyq, reseılik, ızraıldik jáne qyrǵyz sarapshylaryna, son­daı-aq jıyn jumysyna qaty­syp otyrǵan barlyq azamattarǵa alǵysymyzdy bildiremiz, – dedi Q.Satybaldy. «Sońǵy jyldary ıslam jáne batys qoǵamy ara­synda túsinispeýshilik pen shıelenis odan ári kúsheıip keledi. 10 jyldyń bederinde terrorızmniń keıpi túbegeıli ózgerdi, ıaǵnı, ol jahandyq ózgeriske ushyrady, ter­rorıstik qaýip-qaterlerdiń deń­­geıi anaǵurlym ósti. Sol arqyly ol halyqaralyq qaýipsizdikke nuq­san keltiretin basty faktorǵa aınaldy». Qaırat Satybaldyulynyń aı­týynsha, terrorızmniń qaýip-qa­te­rimen búginde kez kelgen el betpe-bet kelip otyrǵan jaıy bar. Eń soraqysy, bul keleńsiz quby­lys­tyń ıdeologııasy turǵyndardyń dinı saýatsyzdyǵyna ulasýda. Aq­parattyq júıeniń ózi de radı­kal­dy aǵymdardyń kúsheıýine yqpal etetin qural retinde paıdala­ny­lýda. Bulardyń barlyǵy azamat­tar­dyń, ásirese, jastardyń dú­nıe­tanýshylyq kózqarasyna keri áserin tıgizýde. Sondyqtan terrorızmge qarsy turýdyń quqyqtyq aspektileri jan-jaqty jetildirilýi qajet. Ol úshin tereń ǵylymı zertteýler júrgizilýi tıis. Budan keıin sóz alǵan Qazaq­stannyń Bas áskerı prokýrory Erǵalı Merzadınov terrorızm men ekstremızmnen týyndaıtyn qaýip-qaterler ýaqyt ótken saıyn kúrdelenip kele jatqanyn, álem­niń kez kelgen eli osy bir ja­handyq qubylyspen tikeleı bet­pe-bet kelip otyrǵanyn tilge tıek etti. Sonymen qatar, ol eks­tre­mıstik is-qımyldardy nasıhat­taý­shy jáne olardy júzege asy­rýshy azamattar jaıynda arnaıy aqparattyq málimetterdi shoǵyr­landyratyn halyqaralyq júıe qurý qajet degen usynysyn jetkizdi. «Mundaı júıe ekstremıstik ıdeologııanyń taralýynyń aldyn alý úshin mańyzdy bolmaq», dedi. Konferensııada belgili reseılik ǵalym, ıslamtanýshy, qasıetti Quran-Kárimdi aýdarýdaǵy eńbegi joǵary baǵalanǵan Valerııa Po­rohovanyń aıtqan oı-paıymdary aıryqsha mazmundy shyqty. «Biz terrorızm týraly sóz qozǵaǵan kezde, eń aldymen onyń túpki­lik­ti maqsaty jóninde oılanýymyz kerek. Bul rette terrorızmniń túp­ki maqsatyn aıqyndap alyp, sodan keıin sol maqsatty jasap shyǵarǵan, ony tájirıbe júzinde qoldanyp júrgen adamdardy anyqtaýymyz qajet. Iаǵnı, biz bul kimge tıimdi ári paıdaly ekenin bilýimiz kerek. Bizdiń negizgi maqsatymyz osy. Al odan keıin quqyqtyq, qarýly kúshter óziniń jumysyn atqaratyn bolady», dedi V. Porohova. Ǵalymnyń aıtý­yn­sha, terrorshynyń basty kózde­geni – óziniń aýdıtorııasyn, ıaǵnı tyńdaýshylaryn jınaý. Sondyq­tan qoǵam sol aýdıtorııanyń bol­maýy jolynda kúresýi qajet. «Al ol úshin ne qajet? Ol úshin aǵar­týshylyq jumystaryn júıeli júr­gizgenimiz jón», dedi ǵalym. Aýqymdy konferensııa kezinde, sondaı-aq Reseı Federasııasy Prezıdenti janyndaǵy Qoǵamdyq keńestiń múshesi V. Kıselev, Reseı Federasııasynyń dıploma­tııa­­lyq qyzmetkeri V. Chamov, Izraıl memleketiniń rezervtik qyz­metiniń generaly E. Sason, t. b. baıan­­dama jasady. Olar halyq­ara­lyq sarapshylarmen ekstremızm men terrorızmge qarsy kúresti nasıhattaý jóninde strategııa qa­byl­daý, antıterrorlyq daıyn­dyq­qa qatysty arnaıy oqý or­ta­lyq­ta­ryn ashý jóninde óz usy­nys­ta­ryn jetkizdi. Konferensııa jumysynyń qo­ry­tyndysynda arnaıy qarar qa­byldandy. Láıla EDILQYZY.