Erekshe mańyzy bar

Chapaev – Jalpaqtal – Kaztalov – Jánibek avtojoly qurylysynda kidiris joq

Keshegi kúni Oral óńiriniń gazet aıdaryna shyǵarylyp otyr­ǵan eń shalǵaıdaǵy aýdandaryn oblys ortalyǵymen jalǵastyra­tyn avtojol qurylysy jobasy jasalǵan kezde munda oǵan deıin kim bar, kim joq deýshiler az bolǵan joq. Kaztalov aýdanynda turatyn eldiń qadirli aqsaqaly Ihsan Qutqojınniń jasym seksenge keldi, endigi jerde men bul joldyń ıgiligin kóre alamyn ba, joq pa dep Batys Qazaqstan ob­lysynyń ákimi Baqtyqoja Iz­mu­hambetovke saýal tastaǵany da kúni keshe bolatyn. Qysqasy, strategııalyq jáne ekonomı­ka­lyq turǵydan aıta qalarlyqtaı qaıtarym bere almaıtyn, tek shalǵaı aýdandardyń qarapaıym turǵyndary úshin jasalatyn áleý­mettik avtojol qurylysy qarqyn alyp ketedi degenge kú­mán keltirýshiler kóp boldy. Degenmen “Kóz qorqaq, qol batyr” degendeı, búgingi kúni atalmysh avtojoldyń elý jetinshi kılometriniń kópirmen qosa alǵandaǵy qurylysy aıaqtalyp kele jatqany kóńilge úlken senim týǵyzady. “Aqjaıyq qarjy-ónerkásip kompanııasy” AAQ-qa qarasty “Oral jol qurylysy” AQ-tyń maman jumysshylary men ınjener-tehnıkter toby ony aldaǵy tamyz aıynda aıaq­taý­dy kózdep otyr. Avtojol qu­ry­lysynda mol tájirıbe jınaq­taǵan, ony sapaly túrde atqara biletin óndiristik ujymǵa el rızashylyǵy sheksiz. Oraldyq jol qurylysy mamandarynyń s­a­ladaǵy ózge áriptesterinen shoq­tyǵy bıik turatyn taǵy bir sebebi – sapa menedjmenti júıe­si boıynsha jumys isteıtindigi. Sonymen birge taǵy bir ar­tyq­shylyǵy, oblysta balamasy joq jol-qurylys laboratorııasynyń turaqty jumys isteıtindigi. Úshinshiden, olarǵa kásibı she­berlik, tártip pen jına­qy­lyq, tereń jaýapkershilik sezim, búgin tapsyrylǵan isti erteńge qaldyrmaý daǵdysy tán ekenin aıta ketýge tıispiz. Mysal kerek pe, sóz joq tabylady. Qys boıy qarap jatpaı shıkizatty ázirlep, tasymaldap, erte kóktemde isti bastap ketkeni mysal emeı nemene? Oıdan oı týady. Buǵan deıin batysqazaqstandyqtardyń osy avtojol qurylysyn júrgizýden talaı ret taqyrǵa otyryp qal­ǵany  jasyryn emes. Qalaısha demeksiz ǵoı. Tenderde mate­rı­al­dyq baza degenniń on ekide bir nusqasy joq, kásibı deńgeıleri tómen, jol-kópir qurylysymen aınalyspaǵan kelimsek bireýler utady da, topyraqty tegistegen, úıgen keıip tanytyp, kúnderdiń bir kúninde aıaq astynan taıyp turady. Is bitti, qý ketti degen osy da. Sodan soń jergilikti óki­let­ti organdar olardyń ústinen sotqa aryz bergen jaǵdaılar da kezdesti. Odan báribir eshteńe ózgergen joq. Jol ústi sol baıa­ǵysha topyraqtyń úıindisi kúı­inde qala berdi. Memlekettiń qy­rýar qarajaty jelge ushyp kete bardy. Budan birneshe jyl buryn shal­ǵaıdaǵy Jańaqala aýdanyn oblys ortalyǵymen jalǵaıtyn jol qurylysy kezinde osyndaı kórinis oryn alǵany áli de este. “Bonýs-Servıs” dep atalatyn kelimsek kompanııa el-jurtty osylaısha sazǵa otyrǵyzyp ketkeni bar. Shalqar kóline tar­ty­latyn jol qurylysy kezinde de bastapqyda osyndaı jaǵdaılar kezdesti. Bul turǵydan da jergilikti kásibı merdiger “Oral­jol­­qurylysy” ujymynyń el al­dyn­daǵy eńsesi bıik, júzi jarqyn. Osy materıaldy jazý bary­synda biz Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrligi,  Avtomobıl joldary komıteti, Batys Qazaq­stan oblystyq departamentiniń bastyǵy Temirhan Meńdiǵalı­ev­ke habarlasyp, odan úlken áleý­met­tik mańyzy bar jol quryly­sy­nyń aldaǵy ýaqytta qalaı jal­ǵasatyny jóninde aıtyp berýin suraǵan edik. Sala basshysy irkilgen joq. – Kelesi kezektegi 57-97 kıllometr aralyǵyndaǵy jobalaý-izdestirý jumystarynyń quja­ty ázirlendi. Bul irgeli qujat  Kólik jáne kommýnıkasııa mı­nıs­tr­li­gine qarasty Avtomobıl jol­dary komıtetine tapsyryldy. Qazirgi kúni qyrkúıektiń basyn­da joǵaryda atalǵan qyryq kılometrlik jol qurylysyna tender ótkiziledi dep kútilýde. Onyń tilshige qaıtarǵan ja­ýa­byn sál tereńdete tússek – bul áleýmettik jol qurylysyndaǵy asa aýqymdy, asa kólemdi is degen sóz. Tipti óńirdiń arǵy-bergi jol qurylysy tarıhynda dál os­yn­­daı kólemdegi iri jol jo­basy bir jyldyń ishinde atqa­ryla qoıdy ma eken deseńizshi. Áı, sirá, at­qaryla qoımaǵan shy­ǵar. Toqsan jetinshi kılometrden úsh sha­qy­­rym jerde Kaztalov aýdanyna qa­rasty Sary­qudyq aýyly orna­las­qan. Onyń “baýyrmal” saz bal­shyǵy avto­kó­lik ıelerin jaý­yn­dy-shashyndy kezeńderde qona ja­­­tý­ǵa májbúr­leıtinin qaıda qoıarsyz. Bir sózben aıtqanda, saz bal­­shyǵy tilersekten soǵatyn mań dalaǵa asfalt joldyń tumsyq tireýi órkenıet pen áleýmettik-turmystyq damý satysyna jetýdegi irgeli qadam bolmaq. Iаǵnı joǵaryda aıtylǵandaı, shalǵaı aýdanda turatyn aqsaqal Ihsan Qutqojın buıyrtsa aldaǵy tórt-bes jyl ishinde áleýmettik jol­dyń ıgiligi men paıdasyn kórgeli tur. Buǵan deıingi esepterde jol­­­dyń tolyqtaı paıda­lanýǵa berilý merzimi kem degende on-on bes jyl dep belgilengen bolatyn. Túıip aıtqanda Aqjaıyq aı­maǵynda iske asyp jatqan iri áleý­mettik jol qurylysy jo­ba­sy El­basy men respýblıka Úki­metiniń áleý­mettik saıasat pen osy sala­­da­ǵy is-qımyl baǵdar­la­masynyń jar­­­­­qyn kórinisindeı áser qaldyrady. Temir QUSAIYN, Batys Qazaqstan oblysy.