Strategııalyq áriptestiktiń aıqyn kórinisi

Gazetimizdiń ótken nómirinde Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstri Erjan Qazyhanovtyń Túrkııaǵa jasaǵan resmı sapary barysynda Túrik Respýblıkasynyń Prezıdenti Abdýlla Gúlmen kezdeskendigin habarlaǵan bola­tyn­byz. Endi sol kezdesýde qozǵalǵan máselelerge toqtalaıyq. Qazaqstan syrtqy saıasat ve­domstvosynyń basshysy Túrkııa Prezıdentine Elbasynyń sálemin jetkize kelip, ótken parlamenttik saılaýdaǵy jeńisimen shyn jú­­­rekten quttyqtady. Bıyl qazan aıynda Almaty qalasynda Túr­ki­tildes memleketter ynty­maq­tas­ty­ǵy keńesiniń sammıti ótedi. Osy­ǵan baılanysty mınıstr Mem­­leket basshysy N.Nazar­ba­ev­tyń sam­mıtke shaqyrýyn tabys etti. Túrkııa Prezıdenti sha­­­­qyr­­ýdy qa­byl alyp, óziniń sammıtke qaty­sa­tyndyǵyn bildirdi. So­ny­­­men bir­ge, A.Gúl eki­­jaqty qarym-qa­ty­nastardyń jo­­ǵa­ry deń­geıde da­myp otyrǵandyǵyn atap ótti. О́tken jyly Qazaqstan men Túr­kııa prezıdentteri tórt ret kezdesipti. 2003 jylǵy Prezıdent N.Nazarbaevtyń Túrkııaǵa ja­saǵan saparynan bastap jo­ǵa­ry deńgeıdegi kezdesýler únemi jalǵasyn taýyp keledi. Eki el arasyndaǵy qatynastardyń da­mýy­na 2009 jyly 21-23 qazanda Prezıdent N.Nazarbaevtyń Túr­kııaǵa resmı sapary erekshe serpin bergen. Osy sapar barysynda Qazaqstan men Túrkııa arasynda strategııalyq áriptestik týraly kelisimge qol qoıyldy. Qazaqstan Prezıdentiniń Túr­kııa parlamentinde alǵash ret sóz sóıleýi elimizge kórsetilgen qur­met dep baǵalaýǵa bolady. Tıisinshe 2010 jyldyń 23-26 mamy­ryn­da Túrkııa Respýblıkasynyń Prezıdenti A.Gúl Astanada Parlament palatalarynyń tóraǵala­ry­men jáne Premer-Mınıstrmen kezdesýler ótkizdi, sondaı-aq Shym­kent jáne Túrkistan qalalaryna baryp qaıtty. Sapar barysynda ulttyq kompanııalar men memlekettik organdar ókilderi, 400-ge tarta qazaqstandyq jáne 100-ge jýyq túrik kásipkerleriniń qaty­sýymen ótken qazaq-túrik bıznes-forýmynda jalpy kólemi 300 mıllıon dollar bolatyn 30 kelisimge qol qoıyldy. Túrkııa Qazaqstannyń Eýra­zııadaǵy eń mańyzdy ári senimdi áriptesi bolyp tabylady. Ási­rese, bul úderis ekonomıka sala­synda kórinis tabýy tıis. Kólik jáne energetıka basty ekono­mı­kalyq baǵyttar bolyp tabylady. Endi osy baǵyttaǵy jumystardy keńeıtý qajet, dedi mınıstr E.Qazyhanov. Aldaǵy jyldarda ózara taýar aınalymyn 10 mıllıard dollarǵa jetkizý kózdelip otyr. Sondaı-aq Túrkııa Qazaq­stan ekonomıkasyna qomaqty ınvestısııa salyp otyrǵan memle­ketterdiń biri sanalady. Bul ınvestısııalar ındýstrııalyq sek­tor­ǵa baǵyttalǵan. Mysaly, on jyl ishinde osy eldiń Qazaq­stanǵa quıǵan qarjysy 13 mıllıard dollardy quraǵan. Osy rette mınıstr elimizdiń ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵdarlamasyna Túr­kııanyń kásipkerlerin jumyl­dyrý jaıyn da sóz etti. Kezdesýde bulardan basqa bir­qatar máseleler de kóterildi. AО́SShK-ke tóraǵalyq máselesi de nazardan tys qalmady. О́ıtkeni, Túrkııanyń AО́SShK-ke tóraǵa­lyq etkenine de bir jyl ótti. Negizinen bul Prezıdent N.Nazar­baevtyń bastamasy ekendigin atap ótken jón. Endigi másele – atal­ǵan Uıymdy ári qaraı damyta berý qajettigi. Astana men Anka­ra­nyń kóptegen halyqaralyq jáne óńirlik problemalar jónindegi múddeleri uqsas keledi. Sondyq­tan da energetıkalyq qaýipsizdik jáne ekonomıkalyq yqpaldastyq máselelerinde eki el arasynda strategııalyq áriptestik qalyp­tas­ty dep nyq senimmen aıtýǵa bolady. Túrkııa elimizdi Ortalyq Azııadaǵy jetekshi el retinde qabyldaıdy jáne óńirdegi mańyz­dy áriptes retinde tanıdy. Jalpy, Qazaqstan Respýblı­kasynyń Syrtqy ister mınıstri Erjan Qazyhanovtyń Túrik Res­pýblıkasyna jasaǵan sapary jemisti boldy. Kezdesýler bary­syn­da kóptegen máseleler boıynsha ortaq ustanym bar ekeni anyq baı­qaldy. Osynyń ózi Túrkııa­nyń elimizdiń strategııalyq ma­ńyzdy áriptesi ekenin taǵy bir qyrynan kórsetti. Asqar TURAPBAIULY – Ankaradan.