Kerekýdegi hımııa klasteriniń kókjıegi

Keshe Memleket basshysynyń Pavlodar oblysyndaǵy jumys sapary aıaqtaldy

Elbasy Nursultan Nazarbaev Pavlodar oblysyndaǵy jumys saparynyń ekinshi kúnin «Kaýstık» AQ bazasynda qurylyp jatqan erkin ekonomıkalyq aımaqtyń jumy­sy­men tanysýdan bastady. О́ndirisi órge basqan, qoınaýy qazynaǵa toly, tańǵajaıyp tabı­ǵaty bar ejelgi Kereký elimizdiń ónerkásibi órken jaıǵan tabysty óńirleriniń birinen sanalady. Mi­ne, ekonomıkalyq qýaty ór­ken­degen osy óńirdegi Pavlodar hımııa za­ýytynyń bazasynda 2002 jyly «Kaýstık» aksıonerlik qoǵamy qu­rylǵan bolatyn. Al 2010 jyl­ǵy 21 jeltoqsanda Elbasy dás­túr­li telekópir arqyly bolǵan beınekonferensııada osy zaýyt­ta­ǵy «Membrandy ádispen kaý­s­tı­kalyq soda jáne hlor shyǵa­ra­tyn óndiristiń qurylysyn salý jónindegi» jobanyń tusaýkese­rin ótkizgen bolatyn. Bul joba­nyń jalpy quny 16,2 mıllıard AQSh dollary kóleminde belgilengen. Al jańa óndiriske qa­jet­ti shıkizatty oblys aýmaǵyndaǵy tuzdy kólderden kereginshe alýǵa bolady. Sóıtip, Memleket basshysy­nyń tikeleı bastamasymen elimizde is júzine asyryla bastaǵan hımııa klasteri aıasynda Pavlodarda taǵy bir hımııalyq ke­shen­niń ómiri bastalǵan. Bul ká­siporynda membrandy tehnologııa ádisi boıynsha álemdik ozyq jetistikter negizinde kaýstıka­lyq soda jáne hlor shyǵaratyn zamanaýı óndiris jumys isteı bastady. Munda búgingi zamannyń ozyq qondyrǵylary ornatyldy. Hımııalyq jańa óndiris ornynyń ekologııalyq tazalyǵy jaǵynan, óndiristik qýaty jaǵynan elimizde balamasy joq. Zaýyt tolyq qýatynda jumys isteı bastaǵanda elimizdiń hımııalyq shıkizat – kaýstıkke degen suranysynyń 80 paıyzy, hlor, tuzdy qyshqyl já­ne gıpohlorıtke degen ishki ry­nok suranysynyń 100 paıyzy qam­tamasyz etiledi. Jalpy, zaý­yt­tyń óndiristik qýaty jylyna 26 457 tonna hlor, 6600 tonna gıpohlorıt natrıı, 45000 tonna tuzdy qyshqyl, 30000 tonna kaýstıkalyq soda shyǵarýǵa negizdelgen. Bul meje 2012 jyl­­dyń alǵashqy jartyjyldyǵynda alynady dep kútilýde. Aǵymdaǵy jyldyń alty aıy ishinde «Kaýstık» AQ jalpy qu­ny 134,8 mln. tenge bolatyn 386 tonna ónim óndirgen. Qazir zaýyt­ta 452 adam turaqty jumyspen qamtylǵan. Munda jumys isteı­tinderdiń ortasha jalaqysy bú­ginde 58 585 teńgeden aınalatyn kórinedi. Zaýytty aralaý barysynda Memleket basshysy osy óndiris ortalyǵy negizinde qurylǵaly otyrǵan hımııa klasterine arnal­ǵan erkin ekonomıkalyq aımaq­tyń (EEA) tehnıkalyq-ekonomı­kalyq jaǵdaıymen tanysty. Ob­lys ákimi Baqytjan Saǵyntaev arnaıy jabdyqtalǵan kórneki sten­diler negizinde Elbasyna «Hı­mpark – Pavlodar» erkin eko­nomıkalyq aımaǵynyń jaı-jap­saryn baıandady. EEA Pavlodar qalasynyń soltústik ónerkásip­tik aımaǵynda ornalasqan. Qazir­gi tańda EEA-nyń jalpy aýmaǵy 1200 gektar jer kólemin almaq. EEA quramynda qazirdiń ózinde eki eń iri ınvestorlar jumysyn bastaǵaly otyr. Olar: «Qazato­m­ónerkásip» ulttyq kompanııasy men Reseıdiń «Grýppa NITOL» ashyq aksıonerlik qoǵamy bolyp tabylady. «Grýppa NITOL» AAQ dırektorlar keńesiniń múshesi Anatolıı Goncharov ózderiniń joba­symen Memleket basshysyn ta­nys­tyra kelip, Pavlodardaǵy EEA bazasynda qurylatyn birlesken kásiporyn jylyna 12000 tonna jartylaı krıstaldandy­rylǵan kremnıı shyǵarýdy nıet etip otyrǵandyǵyn atap kórsetti. Osy maqsat úshin «Grýppa NITOL» AAQ bul jobaǵa 1 mıllırd AQSh dollary kóleminde ın­vestısııa quıǵaly otyr. Son­daı-aq, olar bolashaqta 1200 jergilikti turǵyndardy jumyspen qamtymaq. Bul eki jaqqa da tıimdi ári aýqymdy joba 2011-2015 jyldar aralyǵynda júzege asy­rylmaq. Anatolıı Goncharovtyń aıtýynsha, Reseıdiń iri hımııa­lyq kompanııasyn Qazaqstanǵa ınvestısııa salyp, úlken óndiris ornyn ashýǵa elimizdegi qolaıly ınvestısııalyq ahýal jáne óte baı shıkizat qory qyzyqtyryp otyrǵan kórinedi. Sodan keıin Elbasy «Kaýstık» AQ-tyń bir top jumys­shy­la­ry­men kezdesip, pikir alysty. О́zin Ersaıyn Qasenovpin dep tanys­tyrǵan zaýyt mamany ózi­niń osy kásiporynda 1980 jyl­dan beri eńbek etip kele jatqa­nyn aıta kelip, Pavlodar óńirin­de turǵyn­dardyń turmysy jyl­dan-jylǵa jaqsaryp, jańa mektepter men balabaqshalardyń ashy­lyp jatqa­nyn atap kóretti. Bul Sizdiń júr­gizip kele jatqan sara saıasatyńyz ben joǵary iskerligińizdiń arqasy, dedi ol óz sózinde. Memleket basshysy osydan keıin Pavlodar qalasynda jańa­dan ashylǵan «Energetık» tennıs ortalyǵyna keldi. Tennıs orta­lyǵy 3750 sharshy metr aýmaqty alyp jatyr. 2172 sharshy metrdi alyp jatqan eki oıyn zalyndaǵy 4 tennıs korttarynda kúnine 200-ge tarta adam sportpen shuǵyl­dana alady. «Energetık» tennıs ortalyǵy» JShS-nyń bas dı­rektory Baıan Qurmanbaevanyń aıtýynsha, óńiraralyq jáne ha­lyqaralyq tennıs jarystaryn ótkizýge beıimdelgen tennıs or­ta­lyǵynda 264 kórermenge ar­nal­ǵan zal bar. «Energetık» tennıs ortaly­ǵynan shyqqannan keıin Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Pavlodar óńirindegi sapar qo­ry­tyndysy jóninde oı bólisip, BAQ ókilderine suhbat berdi. Men osynyń aldynda Almaty oblysynda, Almaty qalasynda boldym. Mine, Pavlodar obly­syn­daǵy jumys sapary da aıaqta­lyp qaldy. Aldaǵy ýaqytta eli­mizdiń astyqty óńirlerin aralaı­myn, dep bastady sózin Elbasy. Árıne, Pavlodar óńiriniń ındýs­trııalandyrý máselesi jóninde óte mańyzdy oryn alatyndyǵyn atap kórsetkim keledi. Indýs­trııalandyrý baǵdarlamasy boı­yn­sha munda jalpy 144 nysan iske qosylmaq. Onyń ishinde 30 ny­san qazirdiń ózinde paıdalanýǵa berilse, 12 iri ındýstrııalyq joba bıyl júzege asyrylmaq. Odan ári Nursultan Ábishuly Aqsý jylý elektr stansasynda is júzine asyrylyp jatqan aý­qym­dy jumystar jóninde aıta kelip, «Kaýstık» AQ-tyń sheńberinde qolǵa alynyp jatqan keshendi jumystarǵa toqtaldy. Burynǵy áskerı hımııalyq zaýyt tolyqtaı qaıta qurylyp, munda ódiriske qajetti beıbit ónimder shyǵara­tyn «Kaýstık» zaýyty jumys isteı bastady, dedi Elbasy. Zaýyt Qazaqstan ekonomıkasy úshin asa qajetti kaýstıkalyq soda, hlor, tuzdy qyshqyl shyǵarady. Bul ónimder TMD memleketterinde de, Keden odaǵynda da úlken sura­nys­qa ıe bolyp otyr. Osy zaýyt aıa­synda jańa óndiris keshenderi boı kótermek. Taǵy da qosymsha ju­mys oryndary ashylatyn bolady. Esterińizde bolsa, men halyq­qa joldaǵan Joldaýymda eresek qazaqstandyqtardyń 30 paıyzy jáne balalar sportpen aına­ly­sýy qajet ekendigi jóninde mindet qoıǵan bolatynmyn, dep jal­ǵas­tyrdy sózin Memleket bas­shysy. Mine, Pavlodarda tamasha sport túri – tennıspen shuǵyl­danatyn ortalyq ashylyp otyr. Mundaı ortalyqtar qazir Qazaq­stannyń barlyq óńirlerinde de ashylýda. Sodan keıin Elbasy elimizde jumys istep jatqan údemeli ın­dýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasyna, áleýmettik damý, turǵyn úı-kommýnaldyq sha­rýa­shylyǵyn jańǵyrtý, turǵyn­dar­dy jumyspen qamtý, sapaly aýyz sý baǵdarlamalaryna, «Jol karta­sy-2020» sharalaryna toq­ta­la kelip, bul baǵdarlamalardyń áleý­met­tik-ekonomıkalyq damý úrdi­si­ne qosyp otyrǵan ıgi yq­palyn erekshe atap kórsetti. El Táýel­siz­diginiń 20 jyldyǵy bul – bar­ly­ǵymyz úshin qýanyshty da m­a­ńyzdy oqıǵa, dedi Memleket bas­shysy odan ári. Osynaý asa ma­ńyzdy ataýly kúndi laıyqty qar­sy alý úshin biz barlyq aý­yl­dar­da, eldi mekenderde, qala­lar­da t­a­zalyq pen tártip orna­týy­myz kerek. Turǵynda­rymyz­dyń densaý­ly­ǵyn odan ári nyǵaıtyp, bala­larymyzdyń bilim alý jaǵdaıyn jaqsartýymyz qa­jet. Basqasha aıtsaq, barlyq sha­ńyraqta birlik pen bereke, elimizde tatýlyq pen turaqtylyq bo­lýy kerek. Tu­raq­ty jumys or­ny, joǵary jalaqy, balalary­myzdyń sapaly da jaq­sy oqýy bolsa, turǵyndarymyz aldyńǵy qatarly klınıkalarda densaýly­ǵyn nyǵaıtsa, odan ar­tyq adamǵa ne kerek. Biz bolashaqta qazaqstan­dyq­tardyń túgeldeı jumyspen qam­ty­lýyna qol jetkizýimiz qajet, dedi Prezıdent. Qazaqstandyqtar túgel jumys isteýi kerek. Kim de kim jumys isteıtin bolsa, onyń turmysy tómen bolýy múmkin emes. Memleket ol úshin barlyq múmkindikterdi jasap keledi. Ju­mys oryndary ashylýda, bıznespen shuǵyldanýǵa da tolyq jaǵ­daı jasalýda. Al adamdar jaqsy turmys qurýy úshin bilek túrip, eńbek etýi qajet. Odan keıin El­basy jýrnalıster qoıǵan birqa­tar suraqtarǵa jaýap berdi. Jylqybaı JAǴYPARULY.