84 jastaǵy soǵys ardageriniń qýanyshy

Osydan týra bir jyl buryn: «83 jastaǵy soǵys ardageri ser­gel­deń bolyp júr» dep maqala jazǵanbyz («Egemen Qazaq­stan», 2010 jyl, tamyz.). Se­r­gel­deńge túsken ardagerimiz Taraz qala­syn­da turatyn Áshim atty jal­ǵyzilikti qarııa edi. Sol maqalada Uly Otan so­ǵysy ardagerine teńestirilgen Áshim Iemberdıev (Smaıylov) aq­saqaldyń sonaý 1989 jyly úıin keńeıtý maqsatynda kezekke turǵany, biraq arada 21 jyl ótse de bıýrokrattyq túrli keder­gi­ler­diń saldarynan oǵan qoly jetpeı júrgeni baıandalǵan. Sózbe-sóz mysal keltirsek maqalamyz: «...Áshim ata qaıyrymdy qala basshylarynan áli de kúder úzer emes. Búginde 83 jasqa kelgen aqsaqal (1927 jyly tý­ǵan) Jambyl oblysynyń Jam­byl aýdanynan ásker qataryna shaqyrylyp, Otan aldyndaǵy boryshyn 1943-1948 jyldary Reseı eli aýmaǵynda atqaryp­ty. Tipti 1950 jyly áskerge qaıta shaqyrylyp, sodan 1953 jylǵa deıin Keńes Odaǵy men Aýǵanstan shekarasyndaǵy Termez qalasynda qyzmet etken. Aqsaqalǵa 1990 jyly berilgen kýálikke (serııa 3-029223): «Predıavıtel ýdostoverenııa ımeet pravo na lgoty ı preımýshestva, ýstanovlennye zakonadatelstvom dlıa lıs, nag­raj­dennyh ordenamı ı medalıamı SSSR za samootverjennyı trýd ı bezýprechnýıý voınskýıý slýjbý v tylý v gody Velıkoı Otechestvennoı voıny 1941-1945 g.» dep jazylyp, qol qoı­ylǵan. Biraq soǵys jáne eńbek ardagerlerin baspanamen qam­ta­masyz etýge mindetti Taraz qalasyndaǵy mekeme basshy­la­ry aqsaqaldyń qujattaryna kóz salmaǵan.  Kóz salmaǵany bylaı tursyn, tipti, kezekten alyp tastapty. Qarııa jaqynda Jambyl oblystyq sotynyń kas­sa­sııalyq sot alqasynyń tór­aǵasy A.Smaıylovtan hat aldy. Onda: «Jam­byl oblystyq soty sizdiń 10.06. 2010 jyly jazylǵan aryz­da­ry­ńyz­ǵa tómendegi mán-jaıdy túsindiredi. Appelıasııa­lyq sot al­qasynyń №2a-255/2010 sandy 01.04.2010 jylǵy qaýly­sy­men Taraz qalalyq sotynyń 01.12.2009 jylǵy sheshimi ózger­tilgen. Taraz qalalyq turǵyn úı ko­mıssııa­sy­nyń 26.09.2007 jyl­ǵy sheshimindegi A.Iemberdıevti (Smaıy­lov­ty) turǵyn úı alý kezeginiń tiziminen alyp tastaǵan bóligi zańsyz dep tanylyp, A. Iem­berdıevtiń (Smaı­y­­lov) Uly Otan soǵysy ardagerine teńesti­ril­gen azamat retinde 25.04.1989 jyldan bastap turǵan úıin keńeıtý kezegi qalpyna keltirildi...» delingen. Endeshe oblys pen qalaǵa jańadan basshy bolyp ta­ǵaı­yndalǵan ákimder qarııany jaıly pátermen qamtamasyz etedi dep senemiz. Halyqty, onyń ishinde qa­rııa­lardy qýantqanǵa ne jetsin!» dep aıaqtalǵan bolatyn. Jaqynda Áshim aqsaqaldyń kóz jasyna taǵy da kýá boldyq. Biraq bul jolǵysy... qýanyshtyń kóz jasy edi. Iаǵnı, oblys ákimi Qanat Bozymbaevtyń qadaǵalaýy­men so­ǵys­tyń sońǵy soldattary­nyń biri Áshekeń ózi armandaǵan páterge 22 jyldan soń ıe boldy. 22 jyl demekshi, oblys basshysy Taraz qa­la­synyń qaq ortasynda 25-30 jyl­dan beri qańyrap qań­qa­sy ǵana tur­ǵan záýlim ǵımarat­ty da tap-tuı­naq­taı etip, áne-mine paıdalanýǵa bergeli otyr. Sirá: «Jas kelse – iske!» degen halyq danalyǵynyń jar­qyn my­salynyń biri osy shyǵar. Maıdanger aqsaqal endi Taraz qa­lasyndaǵy «Báıterek» shaǵyn aý­danynan boı kótergen 5 qabat­ty 70 páterlik turǵyn úıde tura­tyn bo­la­dy. Kósemáli SÁTTIBAIULY. Jambyl oblysy.