Buryn da kóz tartarlyq Kókshetaý sońǵy on jylda aıryqsha túrlenip, gúldenip keledi. Qalanyń basty jasaýy zamanalyq reńktegi ǵımarattar desek bolady. Bárimiz qurylysshylarǵa qol soǵamyz. Bul durys. Biraq, kez kelgen qurylys jobalaýsyz bastalmaıtyny da anyq qoı.
Ǵımarattarǵa til bitse, ne der edi? Máselen, eń ádemiler sanatyndaǵy «Kókshetaý» mádenıet saraıy men Sh.Qusaıynov atyndaǵy qazaq mýzykalyq drama teatryn, «Drýjba» kınoteatryn, «Torpedo» stadıonyn, ortalyq mádenı-demalys baǵyn alaıyq. Qalalyqtardyń bar qýanyshy, shyǵarmashylyq sheberlik, jas Birjan men Aqandardyń arman-tilegi osynda. Osy bir-eki jylda paıdalanýǵa berilgen zamanalyq «Býrabaı» ámbebap sport kesheniniń de rýh tasqyndatar ápsanasy bar. Nemese, «Qazaqtelekom» AQ ákimshilik ǵımaratynda 10 myńnan astam metall-karkas qurylǵylar men keskindemeler qoldanylǵany ájeptáýir áńgimege arqaý bolatyndyǵy túsinikti. Elimizdegi tuńǵysh prezıdenttik 1200 oryndyq mektep, «100 mektep, 100 aýrýhana» baǵdarlamasyndaǵy nysandar, Býrabaıdaǵy respýblıkalyq shańǵy bazasy, perzanthanalar, balalar baqshasy, saýda jáne oıyn-saýyq otaýlary, medısınalyq ońaltý jáne qan ortalyǵy, kóptegen turǵyn úıler el ıgiligindegi nysandar. Jýyrdaǵy qala kúninde Kókshetaýdaǵy «Dızaın ortalyqtyń» sońǵy 10 jyldaǵy 100 jobasynyń tanystyrylymy ótkizildi. Munyń barlyǵy qazir qoldanystaǵy ǵımarattar. Al, bolashaqtyń joba syzbalarynyń jóni de, aıtar áni de bólek.
Bıylǵy Qurylysshylar kúninde respýblıkamyzdyń qurmetti sáýletshisi Býrabaı Maramov basqaratyn «Dızaın ortalyq» JShS óziniń 10 jyldyǵyn atap ótti. Mundaıda ótkenge, atqarylǵan isterge baǵa beriletini bar. Bul oraıda da shyǵarmashylyq ujymnyń júzi jarqyn degimiz keledi. Kúni keshe seriktestiktiń bas ınjeneri, birneshe medaldiń ıegeri Tomıla Dýdko respýblıkalyq kásipodaqtar keńesiniń «Mamandyǵy boıynsha úzdik» belgisimen, bir top qyzmetker gramotalarmen marapattaldy. Al, Sáýle Táshkınanyń omyraýynda «QR qurmetti sáýletshisi» belgisi jarqyrasa, jas sáýletshiler Alla Isanına men Qanat Balkeshev Kókshetaý qalasynyń gerbi men emblemasynyń avtorlary retinde qurmetke bólengen.
Jurtshylyq, sondaı-aq, ortalyqtyń táýelsiz memleketimizdiń ýaqyt kúttirmes mindetterin júzege asyrýǵa kúsh salatyn qajyr-qaıratyna erekshe rızashylyq bildirýde. Mynany qarańyz, údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵdarlama sheńberindegi óńirdegi mańyzdy nysandardyń barlyǵynda derlik maqala keıipkerleriniń qoltańbasy aıshyqtalyp kórinedi. Qazaqstannyń soltústik aımaǵynda teńdesi joq «ENKI» keramıkalyq kirpish zaýytynyń, «Kókshetaýmıneraldysýlary» JShS, ataqty «Altyntaý-Kókshetaý», «KamAzInjınırıng», «О́rken-Atansor», «Aqsaı Nan» aksıonerlik qoǵamdarynyń óndiristik nysandary oblys abyroıyn asyryp jatsa, munda kókshelik jobalaýshy mamandardyń salmaqty úlesi bar. «Dızaın ortalyq» ǵımaratynyń ózi de ádemi. Qashanda tapsyrys berýshilerden arylmaıdy.
– Báke, seriktestiktegi 47 qyzmetkerdiń júktemesi kóp kórindi, osynshama jumystyń údesinen shyǵý qıyn emes pe, degen suraq qoıdym ujym basshysyna.
Jaýap tereń boldy. Qıyndyq basqada eken. JShS dırektory qalyptasý kezeńindegi aýyrtpalyqtar men qazirgi kezeńdegi kedergilerdi mysalǵa aldy. Týra búginginiń máselesi. Kadrlar qartaıyp barady. Qurylystardyń qarqyny baıaýlaýyna baılanysty kásiptik ınstıtýttar jabyla bastady. Biraq, qurylyssyz qoǵam damymaıdy. Burynǵy jobalaý ınstıtýtynyń ınjeneri Býrabaı Maramov elý jasynda jeke menshik uıym qurýǵa bel baılaǵan. Bilikti mamandar bazar jaǵalap, bilgenin umyta bastaǵan. Burynǵydaı bir úlgidegi jobalaý degen joq, ár nysannyń óz ereksheligi bar. Kompıýterlik grafıka, kúrdeli baǵdarlamalardy keńes kezindegi maqtaýly mamandardyń ózi alyp kete almaı jatty. Qurylys ındýstrııasy tyǵyryqqa tirelgendikten monolıtti qurylǵyǵa negizdelgen materıaldar men jabdyqtar syrttan tasymaldandy. Túrli sıpattaǵy ǵımarattardy osyǵan sáıkes jobalaý kóp bilimdi talap etedi. Kelip jatqan jastardyń tájirıbesi joq. Saqamyz da, jasymyz da ózin-ózi oqytý mektebinen óttik. Bul problema qazir de bar.
– Ekinshiden, jobalaýǵa tapsyrys ýaqyty tym tyǵyz, – deıdi Býrabaı Maramuly. Onyń ústine, tenderdi utyp alǵannan keıin bizdiń jobamyzben kelisý úshin saraptamanyń bes-alty túri júrgiziledi. Ýaqyttan utylamyz. Aıyp sanksııasy retinde topografııalyq, geologııalyq, ekologııalyq, taǵy basqa saraptamalardy qosa atqarýǵa týra keledi. Tapsyrys berýshi nemese ókiletti organ bul mindetterdi arnaıy qurylymdarǵa júkteýine bolady ǵoı. Kásipkerlikti qoldaý degenimiz osy emes pe?
Iá, jol basy jobalaýdan bastalady. Jolymyz ámanda ashyq bolǵaı.
Baqbergen AMALBEK.
Aqmola oblysy.