«Baldáýrendegi» balalar lageri

Táýelsizdiginiń 20 jyldy­ǵyn atap ótkeli otyrǵan Qazaq eli bilim berý isimen qatar, oqý­shylardyń demalysyna da erekshe mán berip kele jatyr. Bir zamandary elimizdiń jas urpaǵy Qyrymdaǵy «Artekke» barýdy arman sanasa, endigi jerde El­ba­sy Nursultan Nazar­baev­tyń tikeleı qoldaýymen 2002 jyly paıdalanýǵa berilgen «Bal­dáý­ren» respýblıkalyq oqý-saýyq­t­yrý ortalyǵy sol «Artektiń» ornyn basyp otyr. Prezıdent el bolashaǵy jastardyń qolyn­da dedi. Al sol jastardy pat­rıot­tyqqa tárbıeleý, Otan súı­gishtikke baýlý, eliniń tarıhyn, jeriniń qasıetin uǵyndyrý ju­my­synda oqýshylardyń dema­ly­syn sátimen uıymdastyrý úlken ról atqaratyny belgili. Osy ıgilikti is on jylǵa jýyq ýaqyttan beri óz dárejesinde oryndalyp kele jatyr. «Baldáýren» oqý-saýyqtyrý ortalyǵynda jyl saıyn elimiz­diń barlyq aımaǵynan bes myń­ǵa jýyq oqýshy 16 aýysymda demalady. Osy arada men myna nárseni basa aıtqym keledi. Oqýshylar bizdegi demalysyn tek jazda ǵana emes, jyl boıy úzdiksiz ótkizýine bolady. Sa­baq kezindegi demalysta oqýshy bilim alýyn jalǵastyra beredi. Tárbıeshilermen qatar, ár pándi tereń oqytatyn muǵalimder qu­ra­my, oqýlyqtar, oqý ádiste­me­ler, laboratorııalyq jumys­tar­ǵa qajet qural-jabdyqtar to­lyǵymen jasaqtalǵan. Bıylǵy jazǵy demalysta elimizdiń bar­lyq óńirinen kelgen júzdegen oqýshylar joǵary dárejede demalýda. Demalys kezinde ár oqý­shy­nyń ózindik qarym-qabiletin shyńdaýǵa arnalǵan túrli saıys­tar men baıqaýlarǵa, festıvaldar men olımpıadalarǵa qaty­syp, baǵyn synaýǵa, tabıǵat aıa­syn­da bolýǵa múmkindik jasal­ǵan. Bir ult, kóptegen etnostyń basyn qurap, álemge dostyqtyń altyn tuǵyry retinde tanylǵan Otanymyzdy mekendep jatqan barlyq jurttardyń ul-qyzynyń demalysy teń dárejede uıymdas­tyrylyp otyrǵanyn da aıta ketsem deımin. Bizdiń lagerdegi jas­tardyń bir aýyzdan aıtatyn sózi birtutas Qazaqstannyń perzentimiz degenge saıady. Osyndaı ıgilikti isterdi jú­ze­ge asyrýda álemdegi órkenıetti el­derdiń ozyq tájirıbesin óz ju­my­sy­myzǵa tıimdi paıdalanýǵa tal­py­nyp kelemiz. Qazaq artegi atan­ǵan ortalyqtyń ǵımaraty jan-jaq­ty jóndeýden ótip, qa­jet­ti ma­te­rıal­dyq, tehnıkalyq jáne ǵy­ly­mı-ádistemelik bazasy talapqa saı ja­raq­talǵan deýge bolady. Bul tárbıe kesheninde tórt­kúl dúnıede ótip ja­tatyn ha­lyqaralyq jáne respýb­lı­kalyq baıqaýlar men festıvaldar, kór­meler ótkizilip keledi. Sonyń bir dáleli ótken jyly dúnıejúziniń 97 elinen 625 bala qatysqan 51 Halyqaralyq matematıka olım­pıa­dasy der edik. Osy bizdiń oqý-saýyqtyrý kesheninde bol­­ǵan sol bilim saıysynda Otany­myzdyń 5 túlegi júldeger atanyp, memleketimiz bestiktiń quramyna kirdi. О́tken aıdyń sońyna qaraı egemendiktiń 20 jyldyǵyna arnap, demalyp jatqan oqýshylar «Qazaqstannyń kúshi – birlikte!» degen taqyrypta ulttar máde­nıeti­niń respýblıkalyq festıvalin ótkizdi. Oǵan Bilim jáne ǵy­lym mınıstri Baqytjan Juma­ǵulov qa­tysyp, oqýshylardyń jaz­ǵy dema­lysy árqashan basty nazarda tura­tynyn aıtyp, balalar saýyq­tyrý uıymyn jańasha úlgide uıym­das­tyryp, ýaqyt talabyna saı jańar­tý jaıyn alǵa tartty. Biz aldaǵy ýaqytta osy balalar keshenin halyqaralyq dáre­je­ge kóterýmen birge, oblys, aýdan kóleminde bólimshelerin qurý má­se­lesin qozǵap kele jatyrmyz. Eger ondaı múmkindik bolyp jatsa, bolashaqta «Baldáýrenge» sol ortalyqtarda bilimimen, tárbıe­simen kózge túskenderdi ǵana jiberip otyrý arqyly keshenniń bedelin arttyrýǵa bolady degen pikirdemiz.  Bul oıymyzdy oblys, aýdan basshylary qoldap, ózderi uıyt­qy bolyp jatsa, nur ústine nur bolar edi. Oqýshylardyń de­ma­lysyn utymdy uıymdastyrýǵa jol ashylatyny shúbásiz. Joǵa­ry­daǵy jınalysta mınıstr «Bal­dáýrendi» halyqaralyq lagerge aınaldyrý qajettigin aıtqan edi. Biz bul jumysty birazdan beri oılastyryp kelemiz. Mysaly, «Orlenok» (Reseı), «Kam­chııa» (Bol­garııa), «Zýbrenok» (Belarýssııa), «Artek» (Ýk­raına) sekildi ortalyqtarmen ty­ǵyz qa­rym-qatynas jasap, ozyq táji­rı­beni ózimizge sabaq etip alýda­myz. Bizdiń keshende Japonııa, Túr­kııa, Úndistan, óz­ge de elder­diń bilim berý meke­me­leriniń ókilderi, Eýropalyq balalar men IýNISEF, EQYU, basqa da ha­lyqaralyq uıymdar­dyń bas­shy­lary boldy. Sol sekildi Eýropa bıznes assamb­leıa­synyń komıteti (EVA Oksford, Ulybrıtanııa) usynysy boıyn­sha «Baldáýren» respýblıkalyq oqý-saýyqtyrý or­talyǵy Eýro­pa­lyq sapaǵa ıe boldy. Biz  qa­zir tamyz máslı­ha­tyna ázir­le­nip jatyrmyz. Osy alqaly jıyn­da «Baldáýren» res­pýb­lı­kalyq oqý-saýyqtyrý ke­sheniniń oblystardan fılıa­lyn ashý jó­nindegi alda aıtqan usyny­sy­myzdy qoldasa degen tilegimiz bar. Bul bilim men tár­bıeni ush­tastyryp, qatar júr­gizý­ge erekshe septigin tıgizer edi. Osy arada oıymyzǵa ál-Farabı baba­my­z­dyń tárbıesiz bergen bi­lim­­niń, urpaq sanasyna juqpaı­ty­ny jónindegi baılamy oralyp otyr. Túıindeı aıtqan­da, elimizdegi birden-bir bala­lar­ǵa ar­nal­ǵan oqý-saýyqtyrý kesheni al­da­ǵy ýaqytta aıasyn ke­ńeı­tip, aý­qy­myn ósirip jatsa, mıl­lıon­da­ǵan ur­paq­tyń taǵy­lym­­dy da tár­bıeli bolyp ósýine mol múmkin­dik jasala beretin bolady. Muhıtdın TО́LEPBAEV, «Baldáýren» respýblıkalyq oqý-saýyqtyrý kesheniniń bas dırektory.