Jyr merekesi jaqyn

 Daýylpaz  aqynnyń týǵan ólkesi oǵan daıyn «О́rtke tıgen daýyldaı» ór­­­­shil óleńderimen qaıtadan órleı bastaǵan qazaq ádebıeti álemin dúr silkindirip, bederli beleske kótergen Qasym Amanjolovtyń halqymen birge jasaı beretin máńgi ólmes shyǵarmashylyq shy­­­­­­­ńyna arnalǵan mádenı is-sha­ra­lar bul kúnde aımaqtyń barlyq jerine shýaǵyn shashyp tur. Qaı­da barsańyz da aqyn rýhy aldan shyǵady, úni júrekter terbetedi. Arqa tósindegi aımaq úshin bı­ylǵy jyl – Qasym jyly bolyp otyrǵany, tarıhqa solaı bolyp enip qalatyndyǵy aıqyn seziledi. Bir ǵasyrdyń asylyna aı­nal­ǵan jalyndy jan mereıtoıyna daıyndyq búginde tyńǵy­lyq­tan­dyrylyp, umytylmastaı ótýi túı­­indelip jatyr. Osyǵan baı­la­nysty qurylǵan oblystyq ko­mı­s­­­sııanyń uıymdastyrý jumys­ta­ry jyl basynan beri bir tyn­basa, nátıjesi qyrkúıektiń 8-11 kúnderinde jarqyramaq. Qasym Amanjolov 100 jyl­dyǵynda el-jurtyna aldymen ól­eń-jyrlarymen qaýysh­ty­ryl­dy. «Altyn qalam» aıdarymen toptastyrylyp, ári ásem bezendirilgen kitaptary qazir oqyr­man­dar qolynda. Orys tildi qaý­ym da Qasym jyrymen sýsyn­dap otyr. Dmıtrıı Snegın, Borıs Slýskıı, Ilıa Selvınskıı syn­­dy bilgirler aýdarǵan tý­yn­dy­la­rymen birge, Baqytjan Qa­na­pııa­nov tár­ji­meleýindegi 1 tom­dyq jınaq me­reı­toıǵa mereı­li tartý qata­ryn­da. «Qasym» áde­bı-má­de­nı jýr­na­lynyń ta­nym­dyq maqa­la­lary aqyn beınesi men shy­ǵar­mashy­lyǵynyń beı­málim syr-qyr­la­ryn baıypty tanystyrýda. О́shpes óleń-ómiri birneshe jyl­dan soń jańadan jaryq kór­gen kitaptary, tyń zertteýler ar­qyly tanymal bola tússe, óner oshaqtarynyń arnaýly qo­ıy­lym­­dary alyp tulǵanyń san qyrly talantyn áserli jetkize aldy. Jezqazǵandyq kórermenderge «Eı, tákappar dúnıe, maǵan da bir qa­rashy» degen taqyryppen jergilikti teatrda sahnaǵa shyǵaryl­ǵan shyǵarmashylyǵynyń basty-basty kezeńderi arqaý etilgen qoıylym kórsetilip, kóńil baý­rady. Al qaraǵandylyqtar «Do­symnyń úılenýi» spektaklin ta­mashalady. Talapker izbasarla­ry­nyń oblystyq baıqaýy ótip, biraz jas aqyndar tanyldy. О́leń­derin jatqa oqýshylar sa­ıy­syna qatysýshylardyń kóp bo­lýy murasy urpaqtan urpaqqa ulasýyn baıqatty. Mektepterde, joǵary oqý oryndarynda, kóp­shi­lik kitaphanalarda ótkizilip ke­le jatqan ádebı keshter men kezdesýler ardaqty aqyn almas jyr­lary jastar kókireginde jat­­ta­lyp, jańǵyryp qalýda. Qasym aqynǵa degen qurmet­tiń tamasha bir aıǵaǵy – elimiz aýmaǵynda tulǵaly alǵashqy eskertkishi ashylýy jaqyn. Qara­ǵan­dynyń ásem bir múıisinde as­qaqtap turar músini mereıtoı ba­synda boı kóteredi. Sáken Seıfýllın kóshesinen qalalyq orta­lyq saıabaqqa kireberis tustaǵy eskertkish qaraǵandylyqtardyń súısine demalatyn orny retinde de kóz tartpaq. Sóz oraıynda aıta ketkende merekelik shara­lar­dyń birinshi kúninde aqyn ánderi men óleńderine ánder festıvali, respýblıkalyq aqyndar aıtysy ótilse, erteńinde oblys bas­shy­lyǵy ádebıet pen óner qaı­rat­ker­lerimen kezdesedi, eskertkishi ashylady, ǵylymı-tájirıbelik kon­ferensııa, jyr-músháıra kelý­shilerdi shaqyrady. Al 10 qyr­kúı­ekte aqynnyń kindik qany tam­ǵan Qarqaralydaǵy Kent ta­ýy­nyń baýraıy mereıtoı dúbi­ri­ne bólenedi. Birtýar talanttardy, daryn­dardy qurmetteý, baǵalaı bilýdegi eldik qasıettiń úlgili úrdisi Qa­sym Amanjolov 100 jyl­dy­ǵynda barynsha tanylady. Endi az kúnde daýylpaz aqyn qanat­tan­ǵan ólke poezııa súıermen­de­ri­ne qushaq ashýǵa daıyn. Aıqyn NESIPBAI, Qaraǵandy.