Aǵa býynnyń orny árqashan da bólek

Quttyqtaý sózinde ol arda­ger­lerge qamqorlyq jasaý, olar­dyń turmys deń­geıin artty­rý memlekettiń áleý­met­tik saıa­satynyń basty basym­dy­ǵynyń biri bolyp sana­la­ty­nyn atap ótti. Sonymen bir­ge, Memlekettik hatshy 2017 jylǵy 1 shildeden bastap Pre­zı­denttiń tapsyrmasy boıyn­sha zeınetaqy 2016 jylmen salystyrǵanda 20%-ǵa ósetinin aıtty. Budan bólek, negizgi zeınetaqyny taǵaıyndaý jańa ádis­teme boıynsha júzege asy­rylyp, onyń mólsheri zeınet­aqy júıesine qatysý ótiline baılanysty bolmaq. Bul shara­lar 2018 jyly negizgi zeınet­­aqy kólemin 2017 jylmen salys­tyrǵanda 1,8 ese ulǵaıtýǵa múmkindik beredi. Memlekettik hatshy respýb­lıka­lyq birlestiktiń Qazaqstan Respýb­lıkasynyń qalyptasýy men damýyna qosqan úlesine erekshe toqtaldy.  Sóziniń sońynda el Prezı­den­tiniń «Bola­shaq­qa baǵdar: rýhanı jańǵy­rý» baǵdar­lamalyq maqala­synda qoıylǵan mindetterdi iske asyrýǵa ardagerler belsendi túrde atsalysatynyna senim bildirdi. Quttyqtaý sózinen keıin Memlekettik hatshy bir top ardagerge Elbasynyń Alǵys hatyn tapsyrdy. Qazaqstan Ardagerler uıymy 1987 jyldyń 21 naýryzynda qurylǵan. Birlestik quramynda 1 mıllıon 845 myń soǵys jáne eńbek ardagerleri bar. Halyq Qaharmany jáne Qazaqstannyń Eńbek Eri ataqtarynyń 17 ıegeri, eki Keńes Odaǵynyń Batyry, sondaı-aq, 115 Sosıalıstik Eńbek Eri uıymnyń maqtanyshtary bolyp sanalady.  Saltanatty jıynda Parla­ment Májilisiniń depýtaty, Qazaqstan Ardagerler uıymy ortalyq keńesiniń tóraǵasy Baqtyqoja Izmuhambetov baıan­dama jasady. Baıandamada El­basy­nyń «Egemen Qazaqstan» gazetinde jarııalanǵan «Bola­shaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasynda kórsetilgen máselelerge basym­dyq berildi jáne ony júzege asyrýda aǵa býyn ardagerlerdiń alatyn orny atap ótildi.  «О́rkenıettiń jedel damýy zama­nynda, rýhanı jańǵyrýlarda bizdiń ardagerlerimiz de báseke­ge qabiletti bolýy kerek, − dedi B.Izmuhambetov. – Bolashaq jas­tardiki deımiz, bizdiń jastary­myz óte bilimdi, ushqyr oıly jáne birneshe tildi meńgergen. Osyn­daı ozyq oıly jastar­ǵa aqyl-keńes berý úshin ór­ke­­nıet­tiń jańalyqtarynan habar­­dar bolýymyz qajet. Ol úshin alǵashqy qadamdar qolǵa alyn­dy. Qazir Pavlodar, Atyraý ob­lys­tarynda «Jas Otan» jas­tar qanatynyń belsendileri arda­ger­lerdi kompıýterlik kýrstarda ınternetti ıgerýge úıretýde. Bul ıgi bastama ózge oblystarda da jalǵasyn tabady dep senemiz. Biz babalarymyzdan mıras bol­ǵan ulttyq pragmatızm, izgi qasıetterdi túletip, kertart­pa qaǵıdalardyń aldyn alýdyń joldaryn tabýymyz kerek».  Budan soń sheshen jastardy tárbıeleý máselesine toqtaldy. Onyń toqtalǵanyndaı ysyrap­shyldyq pen astamshyl­dyqqa, dańǵoılyqqa jol ber­meı, jas urpaqty barynsha qara­pa­ıym­­dy­lyq pen qaıyrym­dy­lyqqa, únemshildikke tárbıe­leý­ge jol kórsetý kerek. Ult­tyq bol­my­symyzdyń ózegin saq­taı oty­ryp, ulttyq salt-dás­t­úrimizdi jańǵyrtý, bolashaq urpaqtyń boıyna ulttyq rýhty sińirý ardagerlerdiń aldyndaǵy basty mindet. Aǵa býynnyń aldynda óz ulttyq mádenıetimiz ben ulttyq bolmysymyzdy saqtaýdyń tıimdi úlgilerin qarastyryp, jańasha oılap, jaqsy men jamandy saralap, zaman talabyna bilimdi, jas urpaqqa paıdaly jáne túsinikti jetkizý mindeti tur.  «Ortalyq keńes Prezı­denti­mizdiń maqalada aıtqan tap­syr­malaryn eskerip, jańa bas­tamalarǵa uıytqy bolýy kerek, – dedi ol ári qaraı. – Ol úshin elge belgili qoǵam qaı­rat­­ker­leri bas bolyp, atadan bala­ǵa mıras bolyp kele jat­qan ul­ttyq jádigerlerimiz – salt-dás­túrimizdi dáripteý, ot­ba­sy qundylyqtaryna ba­sa nazar aýdarý, tilimiz ben di­­ni­­mizdi, mádenıetimizdi qur­met­t­eý baǵytynda aýqymdy ju­mys­tardy qolǵa almaqpyz. Biz bul jumystardy qalaı uıym­das­tyratynymyzdy shesh­tik. Oǵan tanymal memleket jáne qoǵam qaıratkerleri tartylady. Olar ortalyq keńes janyndaǵy turaqty komıssııalarmen birigip, úsh baǵytta jumys isteıdi».  Baıandamashy onyń árqaısy­syna jeke toqtaldy. Birinshi baǵyt – «Dástúr mektebi»: ult­tyq biregeılikti saqtaý, salt dástúrdegi ómirlik, tárbıelik máni zor qaǵıdalardy dáripteý. Ekinshi baǵyt – «Altyn uıa» mektebi: áke tárbıesi, ana tárbıesi, jas­tarǵa otbasy qundylyqtaryn qurmetteý týraly baǵyt-baǵdar kórsetip otyrý. Úshinshi baǵyt – «Aǵanyń aqyly» mektebi: otan­súıgish­tikke, patrıottyqqa tárbıeleý, jershil­dik, tamyr-tanystyqtyń zııan­dy jaqtarynan jastardy saqtandyrý.  «Mundaǵy maqsatymyz, dep jal­ǵas­tyrdy sózin B.Izmu­hambetov. – Elba­synyń «Bola­shaqqa baǵdar: rýhanı jań­ǵyrý» maqalasynda aıtylǵan oılardy is júzinde naqty júzege asyrý. Onyń ómirsheńdigin, bizdiń qoǵam úshin paıdalylyǵyn kórsetý. Biz HHI ǵasyrda aldyńǵ­y qatarly ozyq elderdiń qataryna qosylý úshin ult­tyq qundylyqtarymyzdyń asyl­daryn terip, jas urpaqtyń boıyna sińi­re bilgenimiz jón. Qazirgi tańda aǵa urpaq­tyń aldyn­da turǵan basty mindet – osy. Sonymen qatar «Qazaqstandaǵy 100 jańa esim» jobasynan el ekonomıkasynyń damýyna zor úles qosqan, maqtan etýge turatyn, táýelsizdik jyldarynda tabysqa jetken ardagerlerimiz de syrt qalmaýy tıis». Saltanatty jıynda Par­la­ment Májilisiniń Tór­aǵa­sy Nurlan Nyǵmatýlınniń quttyq­taýyn Májilis depýtaty Máýlen Áshimbaev oqyp berdi. Al Úkimet músheleri aty­nan sóz alǵan Eńbek jáne halyqty áleý­mettik qorǵaý mınıstri Tamara Dúı­se­nova aǵa býyn arda­ger­lerdi áleý­mettik qorǵaý sala­synda qol­ǵa alynyp jat­qan aýqymdy jumystarmen tanystyrdy.  О́z keze­gin­de ardagerler El­ba­syna uda­ıy kórsetip kele jatqan qamqor­lyǵy úshin alǵys aıtty. Olar Qazaqstanda saltanat qurǵan beıbitshilik, birlik pen kelisim úshin Memleket basshysynyń kó­re­gen ári syndarly saıasatyn bir­­aýyz­dan qoldaıtynyn jetkizdi.