Qazaqstan múshe bolyp qabyldanǵan halyqaralyq bedeldi uıymdardyń biri – Shanhaı Yntymaqtastyq Uıymy. Ol alǵashqyda «Shanhaı bestigi» degen ataýmen qurylǵan bolatyn. Búginde alty memlekettiń (Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Qytaı, О́zbekstan, Reseı jáne Tájikstan) basyn biriktirip otyrǵan bul Uıym qalyptasqan, salmaqty, álemdik qoǵamdastyqpen, «azýyn aıǵa bilegen» halyqaralyq uıymdarmen yntymaqtasa jumys isteýde mol tájirıbe jınaqtaǵan irgeli birlestikke aınaldy. ShYU-nyń qalyptasý tarıhyna úńiler bolsaq, Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń uıymdy qurý barysyndaǵy belsendi róli, halyqaralyq bedeli anyq kórinedi. Budan biz atalǵan birlestiktiń elimiz úshin asa mańyzdy ekenin uǵyna túsemiz. ShYU-nyń Astana sammıti Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń tóraǵalyǵymen ótpek. Aýqymdy sharaǵa memleketter basshylary, halyqaralyq uıymdardyń jetekshileri, álemdik deńgeıdegi sarapshylar, BAQ ókilderi qatysady. Sheteldik meımandardyń arasynda BUU-nyń Bas hatshysy Antonıý Gýterreshtiń de bolatynyn aıta keteıik. Bul óz kezeginde ShYU-nyń ózge halyqaralyq uıymdarmen yntymaqtastyǵyn ońtaıly júrgizip otyrǵanyn bildirse kerek. Jalpy, Qazaqstan tarapy sammıtke daıyndalý isin tyńǵylyqty júrgizýde. Osy oraıda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bıylǵy sáýir aıynyń sońynda ShYU-ǵa múshe memleketterdiń syrtqy ister mınıstrlerimen ótkizgen kezdesýin atap ótýge bolady. Osy basqosýda Elbasy: «Shanhaı Yntymaqtastyq Uıymyna tóraǵalyq etýshi el retinde biz bıylǵy maýsym aıynda ótetin sammıtke zor mán berip otyrmyz. Uıymǵa bizdiń tóraǵalyǵymyz óńirdegi jáne álemdegi qıyn úderister kezeńimen tuspa-tus keldi», – degen bolatyn. Prezıdent Nursultan Nazarbaev sol kezdesýde Shanhaı Yntymaqtastyq Uıymynyń kúntártibine shyǵarylatyn máseleler jóninde aıta kelip, «Shanhaı Yntymaqtastyq Uıymy aıasyndaǵy ekonomıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq yntymaqtastyqtyń mańyzy zor. Aldaǵy sammıttiń kúntártibindegi ózekti máselelerdiń biri retinde Úndistan men Pákistandy Shanhaı Yntymaqtastyq Uıymynyń tolyqqandy músheligine qabyldaý úrdisin aıaqtaý týraly sheshim jóninde de aıtyp ótken jón. Sondaı-aq, keleshektegi josparlarymyzdy aıqyndaıtyn Astana deklarasııasyn qabyldaýdy kózdep otyrmyz», – degen bolatyn. Qoryta aıtqanda, ShYU-nyń Astana sammıti bolatyn kún jaqyndap keledi. Dál osy jıyn barysynda biz kútkendeı uıymnyń quramy, geografııalyq aýqymy buryn-sońdy bolmaǵan kólemge keńeıip jatsa, odan elimizdiń mártebesi óse túseri sózsiz.
Joldybaı BAZAR,
«Egemen Qazaqstan»