Baǵdarlamalyq maqala – barlyq salaǵa ortaq qundylyq

Jıynǵa Parlament Senaty Tóraǵasynyń orynbasary Bek­tas Beknazarov, Qazaqstan Res­pýb­­lıkasy Prezıdentiniń ja­nyn­­daǵy Qoǵamdyq sanany jań­ǵyrtý baǵdarlamasyn is­ke asy­rý jónindegi ulttyq komıs­sııa­­nyń hatshysy, Prezıdent Ákim­shi­ligi Ishki saıasat bóliminiń meń­­gerýshisi Aıda Balaeva jáne eli­miz­­diń ǵylymı-shyǵarmashylyq ın­­tel­lıgensııasynyń ókil­de­ri, Jo­­ǵarǵy Sot organy appa­ra­ty­nyń basshylyǵy men qyz­me­t­ker­leri, sondaı-aq Sot tóreligi aka­de­mııasynyń professor-oqy­tý­shy­lar quramy men magıstranttary qa­tysty.  Dóńgelek ústel jumysyn ash­qan Joǵarǵy Sot Tóraǵasy Qaırat Má­mı Memleket basshysynyń baǵ­dar­lamalyq maqalasynda aıtyl­ǵan memleket pen qoǵamnyń aldy­na qoıyp otyrǵan maqsattary men mindetteriniń mańyzy orasan eke­­nin, sonyń ishinde jastar bo­la­sha­ǵyna baǵyt-baǵdar berýdiń má­ni zor ekenin atap ótti.  «Maqaladaǵy kemel oılardy  barshańyzben bólisý úshin dóń­gelek ústelge jınalyp otyrmyz. Baǵdarlamada qoǵamdyq sana­ny jańǵyrtýdyń birneshe ba­ǵy­ty aıqyn aıtylǵan. Ulttyq jań­ǵyrý degen uǵymnyń ózi ulttyq sa­na­nyń kemeldenýin bildiredi. Tu­tas ult bolyp uıysyp otyrǵan qa­zaq­­s­tandyqtardyń berekesi men bir­liginiń negizi qazaq ultynyń bol­mys-bitiminde jatyr. Sonyń ishin­de halqymyzdyń san ǵasyrlyq sa­lt-dástúriniń orny erekshe. О́z­de­riń­izge málim, elimizdiń sot júıesi Maıqy bı babamyz negizin qalaǵan bıler sotynan bastaý alady. Elbasy aıtqandaı, jahandaný dáýirinde biz jat ıdeologııalardyń yqpalyna ózi­mizdiń ulttyq qundylyqtarymyz ar­qyly ǵana tótep bere alamyz. Son­dyqtan da bılerden qalǵan ádil tórelik etý dástúrin keńinen na­sıhattaýymyz kerek. Osy oraıda, alash qaıratkeri Mirjaqyp Dý­la­tov­tyń «Zań ádet-ǵurypqa qaıshy kel­s­e, úlken aıaqqa tar etik kıgenmen birdeı» degen sózin búgingi bo­lashaq zańgerler bilgeni jón», de­di Joǵarǵy Sot Tóraǵasy Qaırat Mámı.   Qazaqstan Respýblıkasynyń Sot bıliginde 35 jyldan beri ju­mys istep kele jatqan Qazaqstan Res­­pýb­lıkasy Joǵarǵy Sotynyń sý­­dıasy Baǵlan Demesinuly Mem­le­­ket basshysynyń «Bolashaqqa baǵ­­dar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵ­dar­­lamalyq maqalasyna oraı óz usy­nysyn aıtty: «Búginde elimiz ekonomıkalyq damýdyń shyrqaý bıigine kóterildi. Qazaqstan óziniń halyqaralyq da­mý baǵytynda úlken dáre­je­ler­ge ıe boldy. Maqalada atap kór­­setilgendeı, bizdiń bola­sha­ǵy­myz – qoǵam jetistikterin ári qa­raı jalǵastyratyn, reformalyq úde­ris­­terdi ıgeretin jastarymyz. Res­­pýblıkanyń saıası bıligindegi sot júıesiniń orny erekshe. Qoǵam te­pe-teńdigin saqtaý men elimizdiń áleý­mettik, ekonomıkalyq damý ba­rysynda sot júıesiniń róli basym», degen Baǵlan Demesinuly qa­­zaq ómirindegi bitimgershilik tur­ǵy­synan mańyzdy ról atqarǵan dás­túrli bıler soty ınstıtýtyn ke­ńi­nen nasıhattaýdy usyndy.  «Bizdiń qazaq ultynda álemde teń­desi joq bıler soty, quqyqtyq ınstıtýt bar ekenin bári biledi. Bıler ınstıtýtynyń tájirıbesin bú­gingi jańa zamanǵa saı qoldanýdyń ma­ńyzy zor. «Qazaqstandaǵy 100 ja­ńa esim» jobasynan quqyqtaný sa­lasyna erekshe oryn tııýi tıis. О́ıt­keni, sot júıesiniń damýyna eńbegi sińgen sýdıalar men sot qyz­metkerleri jetkilikti ǵoı dep oı­laımyn», dedi Joǵarǵy Sot sý­dıasy. Jıyn barysynda Prezıdent N.Nazarbaevtyń maqalasyndaǵy ne­­gizgi aspektilerdi ortaǵa salyp, talqylaýda Túrki álemi aqsa­qal­dar keńesiniń múshesi, fılolo­gııa ǵy­lymdarynyń doktory, pro­fes­sor Ádil Ahmetov, ál-Farabı atyn­daǵy QazUÝ professory, zań ǵylymdarynyń doktory Zaı­laǵı Kenjalıev, fılologııa ǵy­lym­darynyń doktory Serik Ne­gımov, L.N. Gýmılev atyndaǵy EUÝ prorektory, alashtanýshy ǵa­­lym, fılologııa ǵylymdarynyń dok­­tory Dıhan Qamzabek, «Na­zar­ba­ev Ýnıversıtet» mádenı baǵ­dar­lamalar ortalyǵynyń basshysy Gúltas Qurmanbaı qatysty. «Máńgilik Eldiń órkenıettik murat­tary» taqyrybynda kólemdi baıandama jasaǵan professor Ádil Ahmetov pragmatızm, básekelik qa­bi­let, ulttyq biregeılikti saqtaý, evo­­lıýsııalyq damý, sananyń ashyq­ty­ǵy sııaqty irgeli baǵyttar boıynsha elimizde keshendi is-sharalardy jú­zege asyrý kerektigin atap ótti. «Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń «Qazaq­stan-2050» Strategııasy – qa­lyptasqan memlekettiń ja­ńa saıası baǵyty» atty 2012 jy­­ly halyqqa Joldaýy – XXI ǵa­syrdyń birinshi jartysynyń so­ńyna deıingi kezeńdi qamtıtyn alyp jobalardyń biregeıi. Endi, mi­ne, sol strategııalyq, saıası-eko­no­mı­ka­lyq jáne áleýmettik máni zor uzaq merzimdi jospardyń aıasynda qy­r­ýar sharýa tolassyz iske asyry­lyp jatyr. Olardyń ishinde úde­meli ındýstrııalandyrýdyń ekin­shi besjyldyǵy joba­sy men ha­lyqaralyq EKSPO-2017 kór­­mesin aıtýǵa bolady. Damý­dyń turaqty jolyn qamtyǵan biz­diń mem­leketimiz geosaıa­sı, geo­eko­no­mı­kalyq, geo­teh­no­lo­gııa­lyq mega ózgerister aǵyny­nan tys qa­lyp oty­rǵan joq. Qazaq­stan­nyń evo­lıý­sııalyq jolmen damýdy tań­daýynyń da óz  syry bar, óıt­ke­ni revolıýsııalyq joldy tań­da­ǵan alys-jaqyn elderdiń mu­rat­qa jetkeni joq. Prezıdent kó­terip otyr­ǵan latyn álipbıine kó­shý má­selesi – elimizdi rýhanı ege­men­dik­ke aparatyn týra jol. О́ıt­keni, bul álem órkenıetiniń ba­sym kóp­shi­liginiń álipbıi», dep túıin­de­di ol sózin. Is-shara sońynda qatysý­shy­lar­dyń tujyrymdy oılary men usy­nystarynyń negizinde qarar qa­byldanyp, sot júıesindegi mem­le­kettik tildiń qoldanys aıasyn ke­ńeıtý jumystaryn júrgizý, Sot tóreligi akademııasynyń oqý baǵ­darlamasyna «Qazaq bıleriniń she­shendik óneri» atty arnaıy kýrs en­gizý, sot aýdarmashylarynyń bilik­ti­ligin arttyrý maqsatynda «Úzdik sot aýdarmashysy» respýblıkalyq kon­kýrsyn ótkizý, Elbasynyń latyn álip­bıine kóshý týraly tapsyrmasy boı­ynsha daıyndyq jumystaryn py­syq­taý jumystaryna qatysty bir­­qatar usynys daıyndaldy. Qa­rarda toptastyrylǵan usy­nys­tar Qazaqstan Respýblıkasy Pre­zı­dentiniń janyndaǵy Qoǵamdyq sana­ny jańǵyrtý baǵdarlamasyn iske asyrý jónindegi ulttyq komıssııaǵa is-sharalardyń júzege asýyn úılestirý usynylatyn bolady.

Aıa О́MIRTAI, «Egemen Qazaqstan»