Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaevtyń málimdeýinshe, elimiz boıynsha «Azamattarǵa arnalǵan úkimettiń» 350-ge jýyq keńsesi bar. Al jyl saıyn 200 myńnan astam qyzmetker «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha 40 mln-nan astam qyzmet kórsetedi.
«Memlekettik korporasııa azamattar úshin qyzmet alýdyń jańa tásilderi men quraldaryn jıi engizedi. Mysaly, jyl basynan beri qujattyń ázir bolǵany týraly habardar etetin SMS-habarlama, telegram-bot, daıyn qujattardy úıge deıin jetkizý, «Elektrondy úkimet» portalynan ESQ qoldanbaı anyqtama alý, Astana jáne Almaty qalalaryndaǵy HQKO-laryn tegin wi-fi-men qamtý tárizdi servıster iske qosyldy», dedi qyzmet kórsetý úderisterin ońtaılandyrý boıynsha sharalar keshenin baıandaǵan D.Abaev.
Mınıstrdiń aıtýynsha, alys eldi mekenderdiń turǵyndaryna qyzmet kórsetý úshin 70 mobıldi HQKO jumys isteıdi, olar jylyna 13 myńnan astam ret shalǵaıǵa shyǵady. Sonymen qatar jelisi Qazaqstandaǵy eldi mekenderdiń basym bóliginde jumys isteıtin Qazposhtamen birlesip ulttyq poshta operatorynyń keńselerinde memlekettik qyzmetti usyný boıynsha joba júzege asyrylyp jatyr.
Sondaı-aq, mınıstr Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» múmkindigi shektelýi adamdardy kedergisiz ortamen qamtýǵa erekshe kóńil bólip jatqanyn atap ótti. Bıyl estý jáne sóıleý qabileti buzylǵan jandarǵa arnalǵan onlaın-sýrdoaýdarma servısi iske qosylǵan. Korporasııanyń keńselerinde arbaǵa tańylǵan múgedekter úshin pandýstar men shaqyrý túımeleri, Braıl mátinimen jazylǵan aqparattyq taqtalar, nashar kóretinderge arnalǵan taktıldi joldar bar. Sonymen qatar I jáne II toptardaǵy múgedekter úıde otyryp ta «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» qyzmetterin ala alady. Sonymen qatar, budan bylaı «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» ESQ qoldanbaı elektrondy qyzmet usyný, proaktıvti qyzmet usyný, bir ótinim qaǵıdatyn engizý jáne eksaýmaqtyqqa kóshý tárizdi baǵyttar boıynsha jumystardy kúsheıtýdi josparlap otyr.
Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri memlekettik qyzmetterdi Memlekettik korporasııaǵa ótkizý jumystary týraly da baıandady. Málimdeýinshe, jýyrda vedomstvoaralyq komıssııa otyrysynda memlekettik qyzmetterdiń 37 túrin, sonyń ishinde 27 «qaǵaz» boıynsha qyzmet kórsetýdi memlekettik korporasııa arqyly usynylatyn 548 qyzmet túrine qosý týraly sheshim qabyldanǵan. Standarttarǵa ózgerister engizilgennen keıin, taǵy 48 qyzmet túri balamasyz negizde tek memlekettik korporasııa arqyly usynylmaq. D.Abaevtyń aıtýynsha, bul azamattardyń qyzmet kórsetýshilermen baılanys ornatýyn shekteýge baǵyttalǵan jumystar. Sonymen qatar, azamattardan talap etiletin qujattar sanyn qysqartý jumystary jalǵastyrylyp jatyr. Júrgizilgen taldaý nátıjesi boıynsha, 2016 jyly tek 5 memlekettik qyzmet túri boıynsha, atap aıtqanda, meken-jaı anyqtamasy, jyljymaıtyn múlikiniń joqtyǵy týraly, tirkelgen quqyqtar týraly, zeınetaqy aýdarymdary týraly jáne sottalmaǵany týraly, 18 mln-ǵa jýyq elektrondy anyqtama alynǵan. Olardy qaǵaz túrinde talap etýdi shekteý qazaqstandyqtardyń materıaldyq shyǵyndaryn qysqartyp, oǵan ýaqyt jumsamaýǵa jáne HQKO-larda halyqtyń kóptep jınalýyn tómendetýge yqpal etedi. Sondaı-aq, mınıstr jeke uıymdar men úshinshi tulǵalar úshin jeke málimetterdi «Elektrondy úkimettiń» veb-portaly arqyly alý tetigi iske qosylatynyn atap ótti. Budan ózge, «Elektrondy úkimettiń» veb-portalynda 1 shildeden bastap ESQ-syz alýǵa bolatyn 20 memlekettik qyzmet túri qoljetimdi bolady. Aldaǵy ýaqytta bir rettik qupııa sóz nemese logın negizinde usynylatyn qyzmetter túri ulǵaıtylady.
Úkimet otyrysynyń basty taqyryby tóńiregindegi baıandamany «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasy» kommersııalyq emes aksıonerlik qoǵamynyń basqarma tóraǵasy Abylaı Ospanov tolyqtyra tústi. Ol jańa tehnologııalardy engizý arqyly memlekettik qyzmet kórsetýdi ońtaılandyrý úderisi týraly aıtty. A.Ospanov memlekettik qyzmet kórsetýdi damytýdyń kelesi kezeńi «proaktıvti» format bolatynyn baıandady. Mysalǵa, elektrondy júıe tólenbegen aıyppuldardy óteý qajettiligi nemese turǵylyqty jeri boıynsha tirkeýdi uzartý qajettiligi týraly avtomatty túrde habarlandyrady. SMS-habarlandyrýlardy alý úshin «Mobıldi úkimette» tirkelý qajet. Sondaı-aq, turaqty túrde memlekettik qyzmetterdi alý arnalaryn keńeıtý boıynsha jumys júrgizilýde. Qazirgi ýaqytta azamattar Biryńǵaı baılanys ortalyǵy, Memlekettik korporasııa bólimsheleri, eGov, mobıldi qosymsha jáne SMS-habarlama arqyly memlekettik qyzmetti alýǵa tapsyrys bere alady. Budan bólek, naqty balabaqshany tańdaý múmkindigimen balabaqshalarǵa kezek bólýdi avtomattandyrý josparlanǵan jáne jer telimderin biryńǵaı, ashyq elektrondy alańda satýdy uıymdastyrý múmkindigi qarastyrylýda, bul jer telimderin satyp alý men bólý rásiminiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýge múmkindik bermek.
«Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasynyń qyzmetimen, ony damytý josparlarymen tanysqan soń Premer-Mınıstr B.Saǵyntaev memlekettik qyzmetter usyný úderisin odan ári ońtaılandyrý boıynsha birqatar tapsyrmalar berdi. Úkimet basshysy atalǵan barlyq usynystarǵa qoldaý kórsetý qajet ekenin aıtty, sebebi bul azamattarǵa memlekettik qyzmetter alý úderisin jeńildetýge múmkindik beredi. Halyqtan elektrondy rastaý anyqtamalaryn usyný talaptaryn shekteý úshin ekinshi deńgeıli bankterdiń, sonymen qosa memlekettik organdardyń aqparattyq júıeleriniń ózara baılanysyn uıymdastyrý sharalaryn qabyldaýdy tapsyrdy. Budan ózge, Ishki ister mınıstrligine memlekettik korporasııamen birlesip jeke kýálik qujattaryn Almaty, Astana, Aqtóbe jáne Shymkent qalalarynda bir kúnniń ishinde jáne qalǵan óńirlerde jeti kúnniń ishinde berýdi qamtamasyz etý tapsyryldy. Sonymen qatar Premer-Mınıstr Úkimet músheleriniń nazaryn 1 shildeden bastap mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý engiziletinine, bul azamattardyń memlekettik korporasııa nemese elektrondy tásil arqyly tirkelýin jáne mártebesin rastaýyn talap etetindigine aýdaryp, qysta azamattardy ýaqytsha tirkeý kezinde oryn alǵan jaǵdaıdyń qaıtalanýyna jol bermeýdi jáne halyqty dúrliktirmeýdi eskertti. Osyǵan oraı, jaýapty mınıstrlikterge memlekettik korporasııamen birlesip azamattardyń atalǵan qyzmetti alý úderisin jeńildetý sharalaryn qabyldaý tapsyryldy.
B.Saǵyntaev Úkimet otyrysynda qaralǵan kelesi másele – jazǵy kanıkýl kezinde balalardyń saýyqtyrý demalysyn jáne bos ýaqytyn uıymdastyrý boıynsha Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń jumys josparymen tanysty. Mınıstrliktiń málimetinshe, jazǵy demalyspen 1 mln 655 myń balany nemese 1-10 synyp oqýshylarynyń jalpy sanynan 61,2 paıyzyn qamtý kózdelip otyr. Kanıkýl kezinde balalar úshin túrli sharalar – seksııalar, klýbtar, úıirmeler, eńbek jasaqtary men ekskýrsııalar uıymdastyrylady. Úkimet basshysy josparlanǵan barlyq sharalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýdi tapsyrdy. Iаǵnı, joldar men sý qoımalaryndaǵy qaýipsizdik, sanıtarlyq-epıdemıologııalyq jaǵdaı, órt qaýipsizdigin qamtý jumystaryn nazarda ustaý qajet. Sonymen qatar, B.Saǵyntaev ata-analar men úkimettik emes uıymdar tarapynan balalar lagerlerine qoǵamdyq baqylaý jasaýdy kúsheıtý týraly «Juldyz» QU bastamasyn qarastyryp, qoldaýdy tapsyrdy.
Úkimet otyrysynda qaralǵan taǵy bir másele – «Kommersııalyq emes uıymdardyń qyzmeti máseleleri boıynsha keıbir zańnamalyq aktilerge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy. Bul rette Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstri Nurlan Ermekbaev zań jobasy memlekettik áleýmettik tapsyrysty jetildirýge baǵyttalǵanyn, onyń qazirgi tetigi 10 jyldan astam ýaqyt jumys istep turǵanyn baıandady. Maqsatty toptardyń qajettilikterin zertteý jáne taldaý, ÚEU-dyń usynystary negizinde memlekettik áleýmettik tapsyrysty qalyptastyrý úderisine biryńǵaı tásildemelerdi anyqtaý, sondaı-aq, áleýmettik jobalardy iske asyrýdyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý usynylǵan. Memlekettik áleýmettik tapsyrys nátıjelerin baǵalaý úderisin engizý josparlanǵan, ol jobanyń tıimdiligin aıqyndaýǵa jáne halyqtyń qyzmet kórsetý sapasyna qanaǵattanýy dárejesin anyqtaýǵa múmkindik beredi. Memlekettik áleýmettik tapsyrys aıasynda qyzmet kórsetý sapasyn baǵalaý sapasyna, sharttaryna, mazmunyna, krıterıılerine qoıylatyn biryńǵaı talaptar engiziledi. Mınıstrlik ÚEU-men birge standarttardyń 6 túrin usynady. Zań jobasy ÚEU-nyń, sarapshylardyń, halyqaralyq uıymdardyń qatysýymen mınıstrliktiń túrli dıalog alańdarynda talqylanǵan. Tıisti zań jobasyn qabyldaý qoǵamnyń áleýmettik máselelerdi sheshýge qatysý deńgeıin, azamattardyń júrgizilip jatqan memlekettik saıasatqa senimin arttyrýǵa múmkindik beredi.
Al «QR keıbir zańnamalyq aktilerine muraǵat isi máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muhamedıuly tanystyrdy. Mınıstr zań jobasy muraǵat isi salasyndaǵy zańnamany jetildirý maqsatymen ázirlengenin jetkizdi. Bul negizinen qujattamalyq qamtamasyz etýdiń jańa aqparattyq úlgileriniń belsendi túrde kiriktirilýine jáne jappaı elektrondy qujat almasýǵa kóshýge baılanysty. Budan ózge, qoldanystaǵy ekonomıkalyq jáne ákimshilik reformalar negizinde muraǵat isi salasyn retteıtin jańa quraldar paıda boldy. Sonyń saldarynan qoldanystaǵy zańnamanyń keıbir erejeleri zamanaýı talaptarǵa jaýap bermeıdi. Zań jobasynda memlekettik muraǵattar jelisine Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy kitaphanasyn, sonymen qatar arnaıy memlekettik muraǵattardy qosý usynylǵan. Mınıstrlik quzyretin memlekettik muraǵattardyń tıptik shtattaryn; memlekettik muraǵattardyń taýar, jumystar men qyzmetterdi ótkizý boıynsha aqyly qyzmet túrlerin kórsetý erejelerin; Ulttyq muraǵat qorynyń ortalyqtandyrylǵan memlekettik esepke alý týraly erejelerin bekitý fýnksııalarymen tolyqtyrý usynyldy. Úkimet músheleri zań jobasyn biraýyzdan qoldady.
Ádettegideı otyrys qorytyndysy boıynsha Úkimettiń baspasóz ortalyǵynda brıfıng ótti. Oǵan Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri D.Abaev pen Din isteri jáne azamattyq qoǵam vıse-mınıstri A.Núkenov qatysyp, Úkimet otyrysynda qaralǵan máseleler tóńiregindegi tilshiler tarapynan qoıylǵan suraqtarǵa jaýap berdi.
Dınara BITIKOVA, «Egemen Qazaqstan»