Kelbeti kelisti, qadamy jemisti

ARMIIаMYZ BIYL ÚShINShI RET ÁSKERI ShERÝGE QATYSPAQ Qazaqstan Respýblıkasy Táý­elsizdiginiń 20 jyldyǵy men Kon­stıtýsııa kúnine arnalǵan áskerı sherýge ázirlik shildeniń shilińgir ystyǵynda bastaldy. Tógilgen terdiń tekke ketpegenin elordamyz Astanada 30 tamyz kúni ótetin áskerı sherýde kóz jetkizemiz. Oǵan 2500 áskerı qy­metker, 130-dan astam qarý-ja­raq pen áskerı tehnıka, sondaı-aq 60-tan astam ushaq pen tik­ushaq qatysady. Konstıtýsııa kúnine arnalǵan áskerı sherý bıyl osymen úsh­in­shi ret «Qazaq eli» monýmenti al­dynda ótkizilgeli otyr. El Prezıdenti – Qazaqstan Respýblı­kasy Qarýly Kúshteriniń Joǵar­ǵy Bas qolbasshysy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen ja­la­ý­yn kóteretin áskerı sherý bıyl da basty oqıǵalardyń biri bol­maq. Qazaqstandyq áskerı qyz­metkerler qurlyqta, áýede kúr­deli áskerı tehnıkany joǵary kásibı sheberlikpen basqara ala­tyndyqtaryn pash etedi. Bar-joǵy úsh jyl bolsa da dástúrge aınalyp kele jatqan merekemizdi qazaqstandyqtar sa­ǵyna kútip, onda bolar jańa­lyq­ty óz kózderimen kórýge asyǵady. Bıylǵy sherýdiń ótken jylǵy­men salystyrǵandaǵy erekshelikteri men jańalyqtaryn aýyz tol­ty­ryp aıtýǵa bolady. Birinshiden – tamyz aıynyń 25-inen bastap El Prezıdenti – Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń Joǵarǵy Bas qolbas­shysy Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen Qarýly Kúshteri­mizde jańa, jetildirilgen merekelik jáne kúndelikti kıip jú­re­tin áskerı kıim úlgiciniń engizilgendigi. Bir aıta keterligi, Otan qorǵaýshylar Konstıtýsııa kúni, El Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵy qarsańynda ótetin áskerler sherýinde jańa kıim úlgisin tuńǵysh ret kıip shyǵady. Demek, budan bylaı qazaqstandyq áskerı qyz­metshiler elimizdegi áıgili kıim dızaıneri Quralaı Nurqadilova ázirlegen jańa merekelik jáne kúndelikti áskerı formaǵa aýy­sady. Áskerı kıim qazirgi tańda Qazaqstan armııasynyń áskerı qyzmetshileri men ofıserleri kı­ip júrgen formadan erekshe. Ony ázirleý kezinde tartymdy taldaýlar jasalyp, búgingi kún­­niń talaptary, shetelderdiń oz­yq tájirıbeleri, sondaı-aq, áske­rı qyzmetshilerdiń tilekteri men usy­nystary eske alyndy. Qazirgi tańda Qazaqstan eko­nomıkasynyń ósýi qazaqstandyq áskerı qyzmetshilerdiń forma­syn eń joǵary halyqaralyq stan­darttarǵa saı bolýyna jol ashýda. Bizdiń toqyma fabrı­ka­larynda asa tózimdi mata úlgileri paıda boldy. Osy formalardyń otandyq mekemelerde tigilýi de úlken jetistiktiń belgisi. Áskerı qyzmetshilerdiń jańa kıim-kesheginiń reńi de ózgeriske ushyrady. Qurlyq áskerleriniń saltanatty jáne kúndelikti kıim úlgisi úshin «qara jýsan» tús, al Áýe qorǵanys kúshteri úshin – qa­ra kók tús qoldanylsa, Áskerı-teńiz kúshteri áskerı qyzmetshi­le­riniń kıimi is júzinde ózge­ris­siz qalyp, flottyń kópǵasyrlyq dástúrleri saqtaldy. Bas kıimder de ózgertildi, atap aıtqanda fýrajkalar. Ol qazirgi zamanǵa saı úlgige ıe bol­dy. Tó­besi kishireıtilip, bar­lyq me­tal­dyq fýrnıtýra ornyna keste tigildi. Pogon men jeń ús­tin­degi belgiler dızaıny jetildirildi. Joǵary ofıserlik quramnyń saltanatty kıim-kesheginde qol­da­­nylǵan kesteleý – lavr ja­pyraqtarynyń ulttyq oıýlarmen úılestirilýi kıim úlgisine sándi sıpat berdi. Jańa formany kıip, synnan ótkizip úlgergen ás­kerı qyzmetshiler onyń ádemiligi men yńǵaılylyǵyn, jaılylyǵyn já­­ne barlyq talaptarǵa saı ek­en­digin, jańa kelbetke de ıe bolǵanyn sezindi. Ekinshiden – qazaqstandyqtar buǵan deıin buryn-sońdy kór­me­gen jańa áskerı tehnıkalar men jasaqtardy elimizdiń bas ala­ńy­nan bıyl birinshi ret tama­sha­laıdy. Mehanıkalandyrylǵan lek­ke tankterge qoldaý kórse­tetin jaýyngerlik mashınalar, aýyr oq atatyn júıeler jáne jetildirilgen BTR-82 áskerı teh­nıkasy qosylmaq. Úshinshiden – áskerı sherýge tuńǵysh ret mergender jasaǵy men Qurlyq áskerleriniń taýly at­qyshtar brıgadasynyń áskerı qyz­metshileri qa­ty­sa­dy. Qurama taý­ly jaǵ­daıda durys ur­ys júr­gizýi úshin bar­lyq qa­jetti zamanaýı jab­dyq­­tar­men qamtamasyz etilgen. Bıylǵy áskerı sherýge qaty­sýshy lekter ár tektiligimen er­ek­shelenbek. Áıel áskerı qyz­met­shilerden quralǵan eki kolonna – «qorap» kóz qyzyq­tyr­maq. Min­ber aldynan sanıtarlyq nus­qaýshylardyń toptasty­ryl­ǵan ro­tasy men áskerı azamattarmen bir sapta qolǵa qarý alyp jaý­yn­gerlik tapsyrma oryn­daý­ǵa áz­ir áıel áskerı qyzmetshiler kóp­shi­likti tamsandyrmaq. Tórtinshiden – bıyl angarlar­dy artqa tastap, aspanda atoı salatyn 60-tan astam avıasııa­lyq tehnıkalar: dybystan da jyl­dam ushatyn shabýyldaý­shy, maı­dan­dyq, bombalaýshy ush­aqtar men jaýyngerlik tik­ushaq­tar kóp­shiliktiń kózaıymy­na aınalmaq. Qanatty tehnıkanyń qula­ǵyn­da oınaıtyn áskerı ushqysh­tar jaýyngerlik tártip boı­yn­sha ushyp, «syna», «romb», «pıramıda», «jebe» tásilderin kór­setedi. Astana qonaqtary men tur­ǵyn­dary úshin naǵyz syı­lyq­ty «Ba­rys-Jetisý» ushý to­by daıarlap otyr. Máselen, «Bá­ı­terek» dep atalatyn tásildi olar aspanda saǵatyna 800 shaqyrym jyldam­dyqpen ushyp kelip ja­saıtyn bolady. Al «Nesterov tuzaǵyn» Sý-27 ushaǵy zvenosy saǵatyna 350 shaqyrym jyl­dam­dyqpen ushý arqyly sheberlikpen oryn­da­maq. Sóıtip, aspanda ótetin áskerı avıa dýman áser­li­gimen este qalmaq. Júnis OMAR, Qorǵanys mınıstrligi baspasóz qyzmeti  bóliminiń bastyǵy, polkovnık. ––––––––––––––––– Sýretterdi túsirgen Orynbaı BALMURAT.