Ádemi sýret álemi

Ony óshire de, óltire de almaısyń. Oǵan keıingini qoıyp, atam zamanǵy dáýirden árin bermeı, syr sıpatymen jetken qundylyqtar kýá. Babalarymyzdan qalǵan tastaǵy tańbalar da óner týyndylary ekenine kim shúbá keltiredi. Biz bul oılardy elordadaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarýly Kúshteri áskerı-tarıhı mýzeıinde jarasym tapqan óner kórmesinen keıin órbitip otyrmyz.

Ulttyq salt-dástúr, ádet-ǵu­rypty ógeısitpeı órkendetý, ony sýret áleminde ajaryn ashyp beıneleý talanttyń ǵana qolynan keledi. Sondaı bir óner sheberi, qazaqtyń erkindigin sáıgúliktiń turpatyn kelistire berip júr­gen, kıeli shańyraǵymyzdyń bıik­tigin sýretterinde keskin­de­gen, «Halyq­aralyq shyǵarmashyl jastar festıvaliniń» Gran-prı júldesin enshilegen, Prezıdent stıpendııasynyń ıegeri Aqtoty Kólke edi. Onyń bul jolǵy Asta­nadaǵy kórmesi Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵyna arnalyp, 25 sýretten turatyn týyndylaryn jurttyń nazaryna usyndy. Sol sýretterdiń qatarynda ulttyq kıim úlgileri, at ábzelderi, qazaq qyzynyń ádemi beınesi kórinis tapqan. Máselen, «Qa­zyna» atty uzyndyǵy 1,5, eni 1 metrdeı eńbeginde qazynaly qarııa, at tizginin ustaǵan arý, qos qanatyn jaıyp turǵan qyran, ushqyr tazy, tipti, kúmis úzeńgi, kúmistelgen toqym – bári de kelisti beınelengen. «Ańshy» atty týyndysy da tuǵyrly. Munda da qazaq halqynyń búkil bitim-bolmysy arǵymaq ústindegi túlki tymaq kıgen jigit, tas ústinde turǵan taý taǵysy sanalatyn taýeshkiler, aı múıizdi arqar, «áıt» dese ata jóneletin tazylar – qaı-qaısysy da halyqtyq qa­lypty kóz aldyńa ákeledi.

Qazaq qyzdarynyń sýret ónerindegi kósh bastaýshysy Aısha Ǵalymbaeva, Gúlfaırýs Ismaı­lovalar irgetasyn qalap, shańyraǵyn bıikke kótergen kıeli ónerdiń kóshine táýelsizdik tusynda óz úlesin qosyp kele jatqan Aqtoty Kólkeniń qaı týyndysyn alsań da qazaqtyń bet-beınesi menmundalap turady. Ulttyq úlgini, qazaqy taǵylymdy taqyrybyna arqaý etip, halyqtyń iltıpatyna bólengen sýretshi qyzdyń óner álemindegi órisi osylaısha bıiktep keledi.

Súleımen MÁMET, «Egemen Qazaqstan»