Táýelsizdik – mıllıondardyń oryndalǵan ǵasyrlyq armany

Táýelsizdik – barshanyń arman-muratyn bir arnaǵa toǵystyratyn qundylyq,  eldik múdde jolynda bárimiz táý eter kıeli uǵym. «Táýelsizdik pen teńdik, azattyq pen eldik – qaı halyq úshin de dámi baldaı, mártebesi taýdaı asyl uǵymdar».  Elbasy Nursultan Nazarbaev óziniń bir sózinde, mine, osylaı degen edi. Shırek ǵasyr  ishinde Qazaq eli óziniń Táýelsiz memleketin qalyptastyryp, kúrdeli kezeńniń túrli syn-ótkelderinen ótti. Al bıylǵy mereıtoılyq jyldyń jóni bólek.  Ásirese, Qazaqstannyń damýy men ósip-órkendeýine ólsheýsiz úles qosqan el azamattary úshin onyń orny aıryqsha. Sebebi, el egemendiginiń eńseli, azattyq tańynyń araıly bolýyna Qazaqstannyń ár salada júrgen azamattary túgeldeı jumylyp, atsalysty. Endeshe, Táýelsizdik – eldik mereke.  Keshe  elorda tórinde Táýelsizdiktiń  25 jyldyǵyna  arnalǵan saltanatty jıyn ótip, oǵan Elbasy Nursultan Nazarbaev qatysty. Sonymen qatar, sharaǵa qatysý úshin laýazymdy tulǵalar, qoǵam qaıratkerleri, sportshylar men óner adamdary jınaldy. Bul kúni mereıtoılyq jıyn uıym­das­tyrylǵan Táýelsizdik saraıyna eń aldymen eldiń Memlekettik rámizderi engizilip, Án­urany oryndaldy. Budan keıin sharany Qazaqstan Parlamenti Senatynyń Tór­aǵasy Qasym-Jomart Toqaev sóz sóılep ashyp, aıtýly jıynǵa qatysý úshin  eldiń túk­pir-túkpirinen memlekettiń damýy men Táýel­sizdiktiń nyǵaıýyna ólsheýsiz úles qos­qan tulǵalar men azamattardyń  kelgenin jetkizdi. «Qazaqstannyń Táýelsizdigi men Elba­synyń esimi  – egiz uǵym. Sondyqtan biz, bá­rimiz, Táýelsiz memlekettiń atynan osynaý eń qasterli merekege oraı, Qazaqstan Respýb­lıkasynyń negizin qalaýshy, búkil álem kóregen saıasatker, memleket qaırat­keri retinde moıyndap otyrǵan Elbasy Nursultan Nazarbaevty shyn júrekten quttyqtap, úlken rahmetimizdi aıtamyz», – dedi Senat Tóraǵasy. Osylaı degen Qasym-Jomart Kemeluly alǵashqy sózdi Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevqa berdi. (Prezıdenttiń sózi bólek jarııalanyp otyr) Elbasynan keıin qaıtadan sóz alǵan Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan Táýel­siz­diginiń 25 jyldyq mereıtoıyna oraı, Memleket basshysynyń atyna Birik­ken Ulttar Uıymynyń Bas hatshysy Pan Gı Mýn, Reseı Federasııasynyń Prezı­den­ti Vladımır Pýtın, Qytaı Halyq Respýb­lıka­synyń Tóraǵasy Sı Szınpın, AQSh Prezıdenti Barak Obama, Germanııa Prezı­denti Iaohım Gaýk, Ázerbaıjan Prezıdenti Ilham Alıev, Armenııa Prezıdenti Serj Sargsıan, Belarýs Prezıdenti Aleksandr Lýkashenko, О́zbekstan Prezıdenti Shafkat Mırzıeev, Qyrǵyzstan Prezıdenti Al­maz­bek Atambaev, Ýkraına Prezıdenti Petr Poroshenko, Tájikstan Prezıdenti Emo­malı Rahmon, Túrikmenstan Prezıdenti Gýr­bangýly Berdimuhamedov, Japonııa Impe­ratory Akıhıto, Belgııa Koroli Fı­lıpp, Nıderland Koroli Vıllem-Alek­sandr, Ispanııa Koroli Fılıpp VI óz qut­tyqtaýlaryn joldaǵanyn jetkizdi. Sonymen qatar, Parlament Senatynyń Tóraǵasy Elbasynyń atyna Grýzııa, Mol­dova, Baltyq jaǵalaýy elderi, Mońǵolııa, Sıngapýr, Malaızııa, Izraıl, Taıaý Shyǵys elderinen jáne álemniń basqa da kóptegen memleketiniń joǵary basshylarynan quttyqtaý hattary kelip jatqanyn aıtty. Osylaı degen Qasym-Jomart Kemeluly kelesi sózdi Qazaqstan Joǵarǵy sotynyń Tóraǵasy Qaırat Mámıge berdi. «Asa mártebeli Nursultan Ábishuly! Búgingi barlyq áńgime Táýelsizdigimizdiń tamasha tabystary týraly bolmaq. Jańa ǵana Siz óz sózińizde Táýelsizdik jyldary elimizdiń ishki óniminiń 20 esege artqanyn atap óttińiz. Bul – búgingi Qazaqstannyń qýaty 90-shy jyldardaǵy 20 Qazaqstanmen para-par degen sóz.  Iаǵnı, osy jyldar ishinde elimiz qýaty jaǵynan 20 Qazaqstanǵa kóbeıdi. Mundaı jetistiktiń bári О́zińizdiń batyl sheshimderińiz jáne salıqaly saıasatyńyzdyń arqasynda júzege asty. Tarıh  úshin qas-qaǵym ýaqytta zań ústemdigi saltanat qurǵan quqyqtyq-demokratııalyq memleket qalyptastyryp,  onyń turaqty damýyna jaǵdaı týǵyzdyńyz. Eýrazııa keńistiginiń jaryq juldyzyna aınalǵan jańa elordamyz – Astana qalasyn Otanymyzdyń júregi, ulttyq jańǵyrýdyń baıtaǵyna aınaldyrdyńyz. Aımaqta jáne álemde beıbitshilik pen turaqtylyqty saqtaý maqsatynda Qazaqstandy halyqaralyq únqatysý alańy, tatýlyq ordasy retinde tanyttyńyz. Tákappardy aqylmen táýbesine keltirip, ótkel bermes ózenge kópir salyp, jaqtas pen joqtastyń saýabyn aldyńyz. Toleranttylyq pen eldik uıysýdyń asyl besigin terbetip, túrli etnos pen din ókilderin «Máńgilik El» ıdeıasy tóńiregine toptastyrdyńyz», – dedi Qaırat Mámı. Sonymen qatar, Joǵarǵy sot Tóraǵasy «elimizdiń ıesi de, kıesi de qazaq ulty osy ýaqyt ishinde ózgeni elep-ekshep, ózin tanyta bilgenine, dástúrsizdikke bar­ma­ǵanyna, aǵaıynshyldyqtyń altyn arqaýyn úzbegenine, dosty – baýyrǵa, baýyrdy – táýirge aınaldyrǵanyna» aıryqsha nazar aýdardy. «Táýelsizdik týy kógimizde jelbiregen 25 jyl  ultymyzdyń qanynda memleket qurý qabiletiniń moldyǵyn dáleldedi. 25 jyl ishinde Qazaqstan alpaýyt memlekettermen ıyq tiresti! Qazaq eli álemdik taný men tanytýdyń keńistigine shyqty. 25 jyl ishinde álem jurtshylyǵynyń sanasynda «Qazaqstan» – «Nursultan» deıtin qos sóz – tegi bite qaınasqan bir uǵymǵa aınaldy. 25 jyl ishinde ıyǵy túsip, eńsesi janshylǵan eldiń óńi de, túr-sıpaty da, sana-sezimi de ózgerdi. О́mir arenasyna ıntellektýaldy qoǵam ornatýdyń jolyn tańdaǵan jalyny men bilimi mol jas urpaq keldi. 25 jylda «О́lgenimiz tirildi! О́shkenimiz jandy»! Birtutas el bolyp, aldyńǵy kóshti adastyrmadyq, sońǵy kóshti jańylystyrmadyq. Halqymyz birlikti tý etti. Qazaqstannyń mereıi ústem boldy, aby­roıy artty. Memlekettik Týymyzda, Eltań­bamyzda aıshyqtalǵan ıdeıamyz júzege asty. Tastúlek bolyp ushtyq, muzbalaq bolyp qon­­dyq. Shańyraǵymyz bıiktedi. Ult armany, ulys deńgeıi qazanattaı qýattandy, sáı­gú­likteı oza shapty», – dedi óziniń sózinde Q.Mámı. Sóziniń sońynda  Qaırat Mámı  Elbasyn jáne barsha Qazaqstan halqyn osy aıtýly mereıtoımen quttyqtap, Prezıdent pen eline amandyq tiledi. Budan keıin «Nur Otan» partııasy Tór­aǵasynyń birinshi orynbasary Muh­tar Qul-Muhammed sóz sóıledi. «Sizdi «Nur Otan» partııasynyń 1 mıllıonnan as­tam músheleri atynan elimizdiń eń ulyq merekesi – Táýelsizdik kúnimen, azattyǵy­myzdyń eń jarqyn belesi – Táýelsizdi­gimizdiń 25 jyldyǵymen shyn júrekten quttyqtaımyn!», – dep bastady óziniń sózin partııa Tóraǵasynyń birinshi orynbasary. Osydan keıin ol Qazaqstan óz táýel­sizdigin jarııalaǵan kezde onyń enshisinde turalaǵan ekonomıka, toqtaǵan kásiporyndar, qańyraǵan qazyna ǵana qalǵanyn tilge tıek etti. «Bul eshbir ásireleý emes, ashy da bolsa sol zamannyń aqıqat shyndyǵy bolatyn. Siz búgin atap ótken Táýelsizdiktiń jeti jahandyq shyńynda – halqymyzdyń shırek ǵasyr ishinde Sizdiń dana basshylyǵyńyzben baǵyndyrǵan, búgingi jáne bolashaq urpaq zor maqtanyshpen aıtatyn 70 jetistigi bar jáne bul kezeń er qazaqtyń Elbasymen birge dáýirleý kezeńi boldy. Táýelsizdik alǵanda bizge san márte jyrymdalyp, talaı ret kúshtilerdiń jemsaýyna ketken, kórshileriniń ózi árkez ashkózdikpen qaraǵan, eshbir halyqaralyq qujatpen resimdelmegen, ashyq-shashyq jatqan ulan-baıtaq jer qaldy. Siz keshegi dúnıeniń jartysyn bılegen Keńes Odaǵy sheshe almaǵan shekaradaı shetin máseleni Qytaı sııaqty alyp memleket bastaǵan barlyq kórshilerimizben keń aqyl, kemel parasatqa negizdelgen kemeńgerlikpen sheship, halyqaralyq qujattarmen birjolata jáne máńgilikke shegendedińiz. Qazaqtardyń búgingi hám bolashaq urpaqtarynyń alańsyz ómir súrýine berik kepildik bergen bul uly da tarıhı mıssııańyzdy áli talaı býyn ókilderi dán rızashylyqpen eske alatyn bolady. Elimiz táýelsizdik alǵanda Qazaqstanda 130 ult pen ulys ókilderi meken etti. Qashanda rahym men rahmandy, qanaǵat pen sabyrdy serik etken Siz qıynnan qıystyra jol taýyp, biregeı memlekettik ınstıtýt – Qazaqstan halqy Assambleıasyn qalyptastyrý arqyly qyryq quraýly halqyńyzdan «qazaqstandyqtar» atty monolıtti, birtutas halyq qalyptastyrdyńyz. Siz barsha qazaqstandyqtardyń basyn bir shańyraqtyń astynda toǵystyryp, bereke men birliktiń, damý men gúldenýdiń jolyna aınalǵan, búginde búkil álem moıyndaǵan, moıyndap qana qoımaı, barlyq damýshy elderge úlgi-ónege retinde usynylyp otyrǵan «Qazaqstan jolyn» negizdedińiz»,– dedi Muhtar Qul-Muhammed. Buǵan qosa, ol eldi ilgeriletý, alǵa jyljytý baǵytynda jasalǵan strategııalyq reformalar men jobalarǵa da toqtalyp ótti. Sondaı-aq, Qazaqstannyń álem­degi jetekshi uıymdarmen ózara yntymaq­tastyǵyna, bul joldaǵy Elbasynyń róline qatys­ty oı-paıymyn ortaǵa saldy. Partııa Tóraǵasynyń birinshi orynbasarynyń aıtýyn­sha, elimizdiń Eýropadaǵy qaýipsiz­dik jáne yntymaqtastyq uıymyna tóraǵa­lyq etýi  Shyǵys pen Batys arasyn ja­qyndastyryp qana qoımaı, jas memlekettiń bedelin de jańa deńgeıge kótergen. Uly Dala tósindegi tabysy tasyp, abyroıy asqan Táýelsiz Qazaqstandy Máńgilik El etý jolynda Elbasy salǵan, bárimizdi jarqyn bolashaqqa bastaıtyn Nurly jolmen áli talaı asýlardy alyp, asqar bıikterdi baǵyndyra bereıik, ardaqty aǵaıyn. Elimizdegi eń úlken saıası kúsh – О́zińiz tóraǵalyq etetin «Nur Otan» partııasy «Nurly joldyń» boıyndaǵy Sizdiń árbir bastamańyzdy qaltqysyz qoldaýǵa qa­shanda ázir!», – dep qorytyndylady óz sózin partııa Tóraǵasynyń birinshi orynbasary. Kelesi kezekte sóz alǵan Qazaqstan Parlamenti Májilisi Tóraǵasynyń orynbasary Vladımır Bojko el parlamentarızmi damýynyń tarıhyna toqtaldy. «Onyń tarıhy – Táýelsiz Qazaqstannyń zańdyq negiziniń qalyptasýynyń tarıhy. 25 jyldyń ishinde Memleket basshysy retinde, Siz Nursultan Ábishuly memleketti qalyptastyrý kezinde sapaly zańdyq normalardyń qalyptasýyna da aıryqsha mán berdińiz. Siz shırek ǵasyr ishinde 2 myń 643 zańǵa qol qoıdyńyz. Budan bólek, memleketaralyq kelisimderdi ratıfıkasııalaý týraly – 1083, Qazaqstannyń halyqaralyq kelisimderge qosylýyna qatysty 175 zań qabyldandy», – dedi ol. Sonymen qatar, V. Bojko 1994 jyly Elbasy asqan jaýapkershilikpen zańdyq mártebege ıe 140 Jarlyqqa qol qoıǵanyn esine aldy. «Olardyń bári elimizdi áleýmettik kúrdeli jaǵdaıdan alyp shyqty, memlekettiń ekonomıkalyq turǵyda jandanýy men jańarýyna yqpal etti.  Prezıdent óziniń jyl saıynǵy Joldaýynda memleket saıasatynyń basty kórsetkishi  el turǵyndarynyń áleýmettik áleýetimen baılanysty ekenin atap ótip keledi. Parlament depýtattary el Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyna arnalǵan Deklarasııany qabyldady. Ol Memleket basshysy saıasatynyń strategııalyq baǵytynyń durystyǵyn aıǵaqtap berdi. Sebebi, Elbasynyń Táýelsiz Qazaqstan memleketin qurý men qalyptastyrýdaǵy eńbegi ólsheýsiz»,– dedi V. Bojko. Aqtóbe oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev tarıh ólshemimen qaraǵanda, 25 jyldyń kóp ýaqyt emes ekenin aıtty. «Asa mártebeli Elbasy, Siz óz sózińizde aıtqandaı, osy ýaqytta ǵasyrlarǵa teń keletin joldan óttik.  Búgingi Qazaqstan – álem tanyǵan, aıaqqa nyq turǵan, ekonomıkasy qaryshtap damyǵan qýatty memleket. Bul, eń aldymen, qıyn-qystaý sátte el tizginin ustap, ekonomıkalyq tyǵyryqtan shyǵaryp qana qoımaı, barsha qazaqstandyqty bir maqsatqa jumyldyra bilgen Sizdiń orasan zor eńbegińizdiń, sarabdal saıasatyńyzdyń arqasy. Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldary óte aýyr bolǵany bárimizge málim.  Siz sol kezde memleketimizdiń bolashaǵy jarqyn bolatynyna jurtty sendire bildińiz. О́zińiz úlgi kórsete júrip, halyqtyń sana-sezimin jańa dáýirge saı ózgertip, básekege qabiletti ettińiz. О́zińizdiń qoldaýyńyzben, kómegińizben qyzmet jasaǵan óńirlerdiń qarapaıym halqy atynan Sizge solardyń rızashylyǵyn, ystyq yqylasyn jetkizgim keledi», – dedi Berdibek Máshbekuly. Budan keıin Aqtóbe oblysynyń ákimi elde shırek ǵasyr ishinde atqarylǵan eleýli jumystarǵa aıryqsha toqtalyp ótti. Sonymen qatar, ol Prezıdenttiń tikeleı bastamasymen ári qoldaýymen el ómirinde bolǵan rýhanı, sonymen qatar, mán-mańyzy orasan basqa da aıtýly oqıǵalarǵa nazar aýdardy. Jáne de ózi basqaratyn óńirde júzege asqan ıgi isterge toqtaldy. «Qazaqstan búginde ındýstrııaly memleketterdiń qataryna qosyldy. Onda bizdiń óńirdiń úlesi bar. Aýdandarymyzǵa Keńes ókimetiniń 70 jylynda kógildir otyn jetpep edi.  Bıyl barlyq aýdannyń ortalyǵyna gaz ótkizildi, oblys turǵyndarynyń 87 paıyzy úıin gazben jylytyp otyr. Sizdiń qoldaý-kómegińizdiń arqasynda bıyl tek qana Aqtóbe qalasynda 5 myńǵa jýyq otbasy qonys toıyn toılady. Shırek ǵasyrda oblysta 127 densaýlyq saqtaý nysany men 113 mektep salyndy, 487 balabaqsha paıdalanýǵa berildi. Turǵyndardyń 90 pa­ıyzy taza sý qubyryna qosyldy. Osynyń bári Sizdiń óńirlerge jasap otyrǵan orasan zor qamqorlyǵyńyzdyń jáne memlekettik baǵdarlamalardyń júzege asyrylýynyń arqasy», – dedi Berdibek Máshbekuly. Saltanatty jıynda sóz alǵan Ulttyq kardıohırýrgııa ortalyǵy balalar kardıo­hırýrgııasy bólimshesiniń meńgerýshisi Dmıtrıı Gorbýnov elimizdiń sońǵy shırek ǵasyrdaǵy jetistikteri barsha qazaqstandyqtardyń keleshekke degen senimin nyǵaıta túskenin jetkizdi. «Eger osydan 25 jyl buryn áldekim Qazaqstan búgingideı jetistikke jetedi degen bolsa, senbes edik. Buryn Qazaqstanda júrekke aýyr operasııalar jasalmaıtyn. Qazir balalarǵa kardıohırýrgııalyq operasııa­lardy elimizdiń 8 qalasynda jasaýǵa múmkindik bar. Mundaı múmkindik buryn-sońdy bolmaǵan. Men kóptegen balalardyń júregine operasııalar jasadym. Olar meniń jaqyndarymdaı bolyp ketken. Osyny biletin tanystarym meni kóp balaly áke dep ataıdy. Búginde Qazaqstanda – ózderiniń Táýelsiz elderinde baqytty ǵumyr keship jatqan 5 mıllıonnan astam bala bar. Bul balalar bizdiń eń basty baılyǵymyz. Olar erteń Qazaqstandy bıik belesterge shyǵaratyn bolady. О́ıtkeni, olar Táýelsiz memleketiniń aıasynda emin-erkin ósip kele jatqandaryn sezinip ósip keledi», – dedi D.Gorbýnov. Premer-Mınıstrdiń orynbasary Imanǵalı Tasmaǵambetov Táýelsizdik týraly óz oı-tolǵamyn erekshe tebirenispen jetkizdi. «Adam úshin alańsyz ómir súrý bir baqyt bolsa, halyq úshin táýelsiz bolý – myń baqyt! Al «baqyt» degenimiz oryndalǵan aq arman. Ashyǵyn aıtý kerek. Bul jolǵy baq – bizdiń mańdaıymyzǵa buryn-sońdy qonbaǵan baq. Oǵan osynaý saıyn dalamyzdyń kelbeti, áz atalarymyzdyń sózi, aqbas tarıhtyń ózi kýá. О́z aldyna el bolamyn degen halqymyzdyń sonaý Túrki qaǵanatynan jalǵasqan 15 ǵasyrlyq tamyry, 1500 jyldyq ǵumyry kýá», – dedi Imanǵalı Tasmaǵambetov. Premer-Mınıstrdiń orynbasary VI ǵasyrdaǵy Kók túrkiler zamanynan beri Uly Dalada izi qalǵan qaǵanattar men handyqtardy 128 qaǵan men han bılegenin aıta kele, olardyń eshqaısysy eliniń shekarasyn shegeleı almaǵanyn aıtty. Eshqaısysy eline qaýip tónbeıtindeı etip, bárimen kelisim jasaı alǵan joq. «Eshqaısysy elinde «qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan» beıbit zaman ornatyp, tatýlyqqa uıyta alǵan joq. Eshqaısysy memleketin álemniń alty qurlyǵyna birdeı moıyndata alǵan joq. Eshqaısysy barsha adamzat balasyn ymyraǵa shaqyryp, kelisim sózin júrgize alǵan joq. Eshqaısysy eshqashan myzǵymas astanasyn sala alǵan joq. Al Elbasy Nursultan Nazarbaev osynyń bárin bir ózi jasady», – dedi vıse-premer. Odan ári Imanǵalı Tasmaǵambetov eldiń birligi men beıbit tirligin saqtaýdyń mańyzdylyǵyna toqtaldy. Sóziniń sońynda ol eldiń amandyǵy, beıbitshilik týraly aıta kelip, AQSh-tyń 34-shi prezıdenti Dýaıt Eızenhaýerdiń soǵys týraly aıtqan sózin mysalǵa keltirdi. «Eki birdeı dúnıejúzilik soǵysqa qatysqan, AQSh-tyń 34-shi prezıdenti Dýaıt Eızenhaýer kezinde: «Qansha ádiletti bolsa da, eshqandaı soǵys balanyń bir tamshy ashy jasy men ananyń bir tal aǵarǵan shashyna tatymaıdy. Soǵysý óner emes, al soǵysta jeńý erlik emes. Naǵyz erlik pen dańq – qarapaıym halyqtyń mańdaı teri – eńbeginde. Tarıhtyń shynaıy qoshemetine de sol eldi eńbekke baýlyp, tabysqa jetelegen tulǵa ǵana laıyq!» degen eken», – dedi I.Tasmaǵambetov. «О́skemen tıtan-magnıı kombınaty» AQ basshysy Ásem Mamytova ózi basqaryp otyrǵan qurylymnyń Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldaryndaǵy qıynshylyqtarda memlekettiń qoldaýyna ıe bolǵanyn, sonyń nátıjesinde óziniń jumysyn sátti jalǵastyrǵanyn aıta kelip, qazirgi tańda elimizde ındýstrııalandyrý baǵdarlamasy qarqyndy júzege asyrylyp jatqanyn atap ótti. Sondaı-aq, ol Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń salıqaly saıasatynyń jemisi qoǵamymyzdyń barlyq salalarynda aıqyn kórinetinin sóz etti. Parlament Senatynyń depýtaty Aqan Bıjanov óz kezeginde Qazaqstan Táýelsizdigin jarııalaǵan tustan bastap, dúnıede alǵash ret qazaq ultynyń atymen atalatyn jańa, egemen memleket paıda bolǵanyn, sany bizden áldeqaıda kóp, biraq, jeke memleketi joq ulttardyń bar ekenin sóz ete otyryp, egemen eldigimizdiń zor baqyt qana emes, sonymen qatar, keler urpaq aldyndaǵy úlken jaýapkershilik ekenine ekpin berdi. «Burynǵy keńestik respýblıkalar arasyndaǵy san-salaly baılanystar úzilip, ótpeli kezeńniń qıyndyqtary beleń alǵan sol bir shaqta abdyraǵan halyqty jasampazdyq isterge bastap, Táýelsizdiktiń irge tasyn nyǵaıtý ońaı mindet emes edi. Sol kezde Prezıdentimiz búkil jaýapkershilikti óz moınyna alyp, kópultty Qazaqstan halqyn sońynan erte bildi. Elbasy óziniń talantty basshylyǵymen tarıh úshin óte qysqa merzim sanalatyn 25 jyl ishinde esimi álemdik qoǵamdastyqqa belgisiz bolyp kelgen elimizdi áleýetti, irgeli, tanymal etti», – dedi senator. Sondaı-aq, ol óziniń Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵyna arnaǵan «Ýrokı epohı» atty kitabynyń alǵashqy danasyn Elbasyna tabys etti. Shırek ǵasyrdaǵy Qazaqstannyń jetis­tikterin jyrlaǵan basqosýǵa jetekshilik etken Senat Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaev minberge uzaq jyldar boıy munaı salasynda talmaı qyzmet etip, Eńbek Eri atanǵan Uzaqbaı Qarabalındi shaqyrdy. Ol óz sózin aǵymdaǵy jyldyń jetinshi jeltoqsanynda elimiz úshin ǵana emes, álemdik munaı naryǵy úshin de óte joǵary mańyzǵa ıe bolǵan erekshe oqıǵany eske alýmen bastady. «Kúlli dúnıeniń nazaryn ózine aýdarǵan Qashaǵan munaı kenishin ıgerýdi ózińizdiń jetekshiligińizben qolǵa alyp, óz batańyzben iske qostyq. 1998 jyldan búginge deıin Qashaǵanda 15 myńnan astam mamanymyzdyń bilimin jetildirip, tájirıbesin tolystyryp, arnaıy daıyndyqtan ótkizdik. Sonyń nátıjesinde bul saladaǵy mamandarymyzdyń úlesi 90 paıyzǵa jetti. Al osy joba aıasynda otandyq kompanııalarymyzdyń on jyl ishinde jasaǵan jumystary men satqan taýarlarynyń kólemi 12,7 mlrd dollardy qurady. Sondyqtan da Qashaǵannyń iske qosylýy eldiń munaı-gaz salasynyń altyn ǵasyrynyń biri dep túsinemiz. Tarıhqa kóz júgirtsek, mundaı iri kenishterdiń el ıgiligine jaraýy úshin elý jyldaı ýaqyt qajet kórinedi. Al Memleket basshysynyń kóregen saıasatynyń arqasynda biz mundaı jetistikke bas-aıaǵy jıyrma bes jyl ishinde qol jetkizdik. Sonymen qatar, qıyn jyldardy qaımyqpaı eńsere otyryp, bolashaqtyń nesibesin oılap Ulttyq qorǵa qosymsha qor jınaqtaǵan Elbasynyń eren eńbegin el umytpaýy tıis», – dedi Uzaqbaı Súleımenuly. Alqaly jıynǵa Aqmola óńirindegi Esil aýdanyna qarasty Zarechınsk aýylynyń ákimi ári aımaqtaǵy QHA Qoǵamdyq kelisim keńesiniń tóraıymy retinde arnaıy shaqyrylǵan Natalıa Mılıýkqa da minber usynyldy. Ol alaqandaı eldi mekende bul kúni on eki ulttyń ókilderi tatý-tátti tirshilik etetinin estirtti. Sondaı-aq, óz aýyldastarynyń aırandaı uıýyna erekshe yqpal etýdiń eki negizi bar bolsa, onyń biri – Qazaqstan halqy Assambleıasy da, ekinshisi – izgilikke úndeıtin osyndaı uıymnyń qurylyp, qyzmetke kirisýine sebepker bol­ǵan Elbasynyń ózi ekendigin aıryqsha atady. «Bizdiń aýyldyq okrýgte qurylǵan Qoǵamdyq kelisim kóptegen ıgi isterdiń bastaýyna aınaldy. Bul uıym, ásirese, jergilikti ózin ózi basqarý tetiginde orasan zor tıimdiligin kórsetti. Memleket-jekemenshiktik seriktestigi aıasynda balabaqsha men Mádenıet úıi, sport alańqaıy jáne on birdeı áleýmettik dúken nysandarynyń iske qosylyp, onyń qyzyǵyn qazir qarasha halyq kóre bas­tady. Sondyqtan da bizdiń aýyldy óńir turǵyndary «Prezıdenttik aýyl» dep ataıdy. О́ıtkeni, munda balabaqsha tólemi men azyq-túlik baǵasy tómendetilip, kóptegen otbasylarǵa áleýmettik kómekter jıi kórsetilip turady. Osy sátte, «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasy arqyly jas mamandar qatarymen tolysyp jatqanyn da erekshe atap ótkim keledi», – dedi N.Mılıýk. Oraıly sátti utymdy paıdalanǵan Konstıtýsııalyq Keńes múshesi Ýnzıla Shapaq Atameken uǵymy jaıly aqjarma lebizin aıtyp, atajurtqa oralǵan qarakóz qandastarymyzdyń atynan sóıledi. «Asa mártebeli Elbasy! Siz Táýelsiz Qazaqstanda máńgilik bolashaqtyń mekenin jasadyńyz. Onyń boıyna tarıhtyń tereńdigin de, qazirginiń keńdigin de, bolashaqtyń bıiktigin de sińirdińiz. Alys-jaqynda júrgen qandastarymyz arqa súıeıtin Máńgilik Uly Dala eli – Qazaqstan bar ekenin jan júregimizben sezindirdińiz. Otanymyzǵa oralǵan bir mıllıon qazaqqa barlyq jaǵdaıyn jasadyńyz. Búginde olar shańyraǵyn bıiktetip, keregesin keńeıtip, tuǵyryn nyǵaıtyp tirshilik etip keledi. Osylaısha, olar da elimizdiń ósip-órkendeýine óz úlesterin qosýda», – dedi ol. Odan keıingi sózdi Parlament Máji­lisindegi elimizdiń eń jas depýtaty Gen­nadıı Shıpovskıh jalǵady. Memle­ket basshysynyń alǵash bolyp «Qazaq­stan halqy» degen sóz aıtqanyn qatysýshylardyń qaperine salǵan jas depýtat mun­daı qasıetti sózdiń astary qazaqstandyq biregeılik sarynyndaǵy tereń pálsapamen ushtasatyndyǵyn bildire kelip, óz oıyn óleń shýmaqtarymen órbitti. El sportshylarynyń atynan minberge shyq­qan Olımpıada chempıondary Dmıtrıı Balandın men Danııar Eleýsinov te el Táýelsizdiginiń aıtýly mereke­sin ulyqtaı otyryp, Elbasy men qalyń buqaraǵa usynystaryn aıtyp, jastardy jigerlendiretin uran sózdi ortaǵa tastady. «Bizdiń babalarymyz uran shaqyrylǵanda tý astynan tabylǵan. Osyǵan baılanysty sportshylar atynan aıtqymyz keletin usynys mynadaı. Qurmetti Nursultan Ábishuly! О́zińizdiń «Qazaqstan alǵa!» degen sózińizdi elimizdiń resmı uranyna aınaldyrý nıetimiz bar. Bul barsha qazaqstandyqtardyń máńgilik uranyna aınalar edi», – degen sportshylar «Alǵa Qazaqstan!» dep urandady. Saltanatty jıynnyń sońyna qaraı Qazaqstandaǵy 5 mln 575 myń búldirshinniń atynan ún qatqan Astana qalasynyń bir top mektep oqýshysy Nursultan Ábishulyn tól merekemen quttyqtaı otyryp, Elbasynyń ánderine jazylǵan sózderden úzindiler oqydy. Sodan keıin alqaly jıyndy qorytyn­dylaǵan Memleket basshysy respýblıka halqyn el Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵymen quttyqtap, budan bylaı 25 jyldyqtyń ekinshi kezeńi bastalatyndyǵyn tilge tıek etti. Kelesi shırek ǵasyrda el bolashaǵynyń baıandy bolýy úshin búgingideı bereke-birligimizdi saqtaı otyryp, damýdyń dańǵyl jolyna túsýge belsendi atsalysý árbir azamatymyz úshin paryz bolyp tabylatynyn aıryqsha atady. Joldybaı BAZAR, Láılá EDILQYZY, Nurlybek DOSYBAI «Egemen Qazaqstan» Sýretterdi túsirgen Erlan OMAROV «Egemen Qazaqstan»