Tatıana taǵylymy

Ol qazaq synyptarynyń qamqorshysy Petropavl klassıkalyq gım­nazııasy – Táýelsizdigimizdiń be­sinshi belesinde oblys orta­ly­ǵynda boı kótergen tuńǵysh qazaq mektepteriniń biri. 320 orynǵa laıyqtalǵan úsh qa­bat­ty ǵımarat kıiz úıge uqsatyp salynǵan. Ásemdigimen kóz tar­tady.  Qalanyń qaq ortasynda ornalasqan bilim or­dasy ýaqyt óte kele  úlken suranysqa ıe boldy. Balalaryn ana tilinde oqy­týǵa degen ata-analardyń qatary ósip, ǵımarat tarlyq ete bastady. Oqýshy­lardy eki aýysymǵa kóshirýge týra keldi. Sonyń ózinde  shákirtterdiń sany 900-den asyp, synyptar sany 40-qa deıin jetti. Birinshi synyp­tar­ǵa qabyldaý sany­nyń azaıtylǵanyna qaramas­tan sanıtarlyq-gıgıenalyq  jáne órt talaptaryn saqtaý qıynǵa soqty.  Qosymsha beıimdep ja­sal­ǵan kabınetterdiń deni úsh­buryshty kelgendikten, partalar durys ornalas­ty­rylmady, taqtany kórý qıyndady. Bá­ri­nen de oqýshylardyń densaý­ly­ǵyna baılanysty alańda­tar­lyq jaǵ­daılar oryn aldy. Mu­nyń sońy ob­lys­tyq  tóten­she jaǵdaılar jónin­degi depar­tamenttiń mamandan­dyryl­ǵan aýdanaralyq ekonomıkalyq sot­­qa talap aryz túsirýine soq­tyr­dy. Sot­tyń gımnazııa qyz­metin eki aıǵa deıin toqtatý jónindegi sheshimin ujym da, ata-analar da túsinistikpen qa­byl­daǵanymen, jańa oqý jyly al­dynda kúrdeli ahýal  qalyptastyryp, úlken tyǵy­ryqqa tiregendeı boldy.  Endi ne isteý kerek degen sátte  alda eki tańdaý turdy. Biri – oqý­shy­lardy onsyz da oryn jetpeı jatqan basqa qazaq mektepterine taratý arqyly sanyn kúrt qysqartý. Ekinshisi – qo­symsha ǵımarat izdestirý. Qa­la­lyq oqý bólimi sońǵy usy­nys­qa qoldaý bildirdi. Sóz arasynda bógesinderge qaramastan gımnazııada sapaly bilim berý isi jaq­sy jolǵa qoıylǵanyn, elıtaly oqý oryndarynyń birine aınal­ǵa­nyn aıta ketken jón. Sirá, ana tilinde oqýǵa degen qushtarlyq, ustaz­dar­dyń jan­qııar­lyq eńbegi kóp­shilik úmi­tin aq­tap, kóp jyl­ǵy eńbek eskerýsiz ketpegen táriz­di. Byl­tyr 6 oqýshy «Altyn belgi» alsa, bıyl da úzdikter tobynan kórindi. – Tuıyqtan shy­ǵa­tyn ońtaıly jol tabýǵa kómek qolyn sozǵan №7 orys mek­tebiniń muǵalimder ujymyna, dırek­to­ry Tatıana Mıhaı­lo­vna­­ǵa degen alǵy­symyz sheksiz. «Kór­shi aqysy aýyr» dep tekke aıtylmasa kerek. Osy áre­kettiń ózi-aq ózge ult ókilderiniń  qazaq tiline degen tereń qurme­tin, jan­ashyr­lyq sezimin aıǵaq­taı­dy.  Onda bastaý­ysh  synyp­tar orna­las­tyry­la­tyn bolady. Aýysty­ry­latyn  sy­nyp­tar men muǵalim­der gımnazııa quramyn­da qaldy­ry­lady. Bylaısha aıtqan­da, qurylymdyq  derbes bólimshe retinde óz jumysyn atqara beredi.  Oqý-tárbıe sapasyn tómen­det­peýdiń múmkindikte­rin qaras­ty­ryp jatyrmyz, – deıdi gımnazııa dırektory Gúldaraı Qaı­ne­tova. Gımnazııaǵa jaqyn jerdegi  mektepten  qosymsha ǵımarattyń bólinýi  utym­dylyqpen uıym­das­tyrylǵanyna biz de kóz jetkizdik. Birinshiden, bul mektep  keń de jaryq ǵımaratta orna­las­qan. Ekinshiden,  materıaldyq-teh­nıkalyq baza jaqsy.  Kabınetter qa­zirgi talapqa saı jab­dyq­talǵan. Alǵash­qylardyń qa­ta­rynda ún qosyp, qazaq sy­nyp­taryn ashýda da úlken belsendilik kórsetip kele jatqan ujym­dardyń biri sanalady. Bir sózben aıtqanda, qazaq tiliniń memlekettik mártebe alýyna aıtarlyqtaı úles qosyp kele jatqan táji­rı­besi de az emes. Qazir munda 6 qa­zaq synyby jumys istese, jańa oqý jylynda taǵy 2 birinshi sy­nyp ashyldy. Endi, mine, gım­na­­zııa­nyń  12 synybymen to­ly­ǵyp, memlekettik tildi meń­gerý­shiler qatary aıtarlyqtaı molyqty.  Nesi bar, túbinde aralas mektepke aınalyp, odan ári ulttyq mártebe alyp jatsa, jaqsy jańa­lyqtyń jan ja­dy­ratar bas­ta­ma­sy qaıyrly bol­ǵaı degimiz keledi. – Jańa oqý jy­lyna tyńǵy­lyq­ty ázirlikter­men keldik, – degen Tatıana Polıkova, qazaq sy­nyp­taryn ashý kezinde eshqandaı problema týdyr­ma­ǵanyn, ǵıma­rat­tyń jeke bó­li­gi berilgenin, usy­nys ujym tara­py­nan jan-jaqty qoldaý tapqanyn jetkizdi. – Elbasymyz Nur­sultan Nazar­baev­tyń  qa­zaq tilin patrıotızmmen tyǵyz baı­lanys­ty memlekettik ma­ńyz­dy máse­le retinde qaras­tyryp, Otan bastaý alatyn Tý, El­tań­ba, Ánuran sekildi ny­shan­dar­men qatar qoıýy ár qa­zaqstan­dyqqa oı salýy tıis. Qoǵamda memlekettik tildi bi­lý­diń ma­ńyz­dy­ly­ǵy men qa­jet­tiligin túsin­gen­nen keıin osyndaı syn­­dar­ly sheshimge bar­dyq, – deıdi ol. Iá, Qyzyljar óńirinde de qazaq tiliniń barynsha jaqtaý­shy­larynyń kóbeıip kele jat­qany qýantady. №7 orys mek­te­biniń  bul qadamy qazaq­stan­dyqtardy biriktirýdiń asa ma­ńyzdy faktory retinde memlekettik tildi odan ári damytýǵa degen aıshyqty kózqarasyn tanytsa kerek. Sońǵy kezderi orys mektepterinde oqýshylar sa­nynyń azaıý úderisi baıqa­lyp keledi. Bizdińshe, jańa mektep ǵımarattarynyń saly­ný­yn kút­peı-aq Tatıana Mıhaılova sekildi jany izgi jan­dardyń bastamalary  qazaqtar jıi turatyn shaǵyn aý­dandarda da jalǵasyn taýyp jatsa, nur ústine nur bolar edi. О́mir ESQALI, Soltústik Qazaqstan oblysy. Sýrette:  №7 mekteptiń dı­rek­­to­ry Tatıana POLIKOVA.