Bıyl Qazaqstan halqy el táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyn úlken ekonomıkalyq jáne saıası órleý jaǵdaıynda atap ótkeli otyr. Adam ómiri úshin eleýli, al memleket tarıhy úshin qas qaǵym sát qana sanalatyn bul merzim ótkenimizdi saralap, keleshegimizge kóz jiberip alatyn eleýli beles ekeni anyq. Sondyqtan da qoǵamymyz úshin qıyn da qyzyqty, qaýyrt ister men órkendi ózgeristerge toly bolǵan bul jıyrma jyldyq kezeńdi búginde eljireı eske alyp, alǵa tyń kúsh-jigermen umtylatyn jónimiz bar. О́ıtkeni, táýelsizdigimizdiń tańǵy shaǵynda, bázbireýlerdiń kóp ultty Qazaq eliniń osynaý az ýaqyt ishinde birligi jarasqan, ekonomıkasy órken jaıǵan memleketke aınalyp kete qoıatynyna kúmánmen qaraǵany da esimizde. Shyndyqtyń betine týra qarar bolsaq, ol kezde buǵan sondaı sózder aıtylatyn sebepter de jetip-artylatyn. Shynynda da, sol tustaǵy ahýal qandaı edi?
Bul arada ondaǵan jyldar boıy dúıim dúnıeni dirildetip ustaǵan alyp elderdiń biri – Keńes odaǵynyń ne sebepti taraǵanyn kóp sóz etip jatý artyq bolar. Biraq sonyń saldarynan burynǵy odaqtas respýblıkalar arasyndaǵy ekonomıkalyq baılanystar úzilip, Qazaqstandaǵy iri óndiris oryndary jappaı toqtap, adamdardyń jumyssyz qalǵanyn, iri kásiporyndarda myńdaǵan jandardyń qatysýymen mıtıngiler ótkenin, dúken sóreleriniń jylan jalaǵandaı qańyrap bos turǵanyn, eń qajetti degen azyq-túlik túrleriniń talonmen ǵana bosatylǵanyn kóz aldyǵa elesteteıik. Sondaı-aq túrli ult ókilderiniń ózderiniń tarıhı otandaryna qoparyla kóshkenin, ınflıasııanyń jyldyq mólsheriniń 2600 paıyzǵa jetip jyǵylǵanyn, qylmys ataýlynyń barynsha asqynyp ketkenin, eńbekaqy men zeınetaqylardyń aılar boıy tólenbeı qalǵanyn, taǵy basqa da tolyp jatqan qıyndyqtardy bastan ótkergenimizdi ásirese aǵa urpaq ókilderi umyta qoımasa kerek. Esterińizde bolsa, ol kezde eńbekaqy men zeınetaqy mólsheriniń azdyǵy kóp aýyzǵa alyna bermeıtin. Sol azdyń ózin ýaqtyly alý arman bolatyn.
«Kim búgingisin tanysa – ótkenine de ıe, ótkenin bilgen – keleshegine de qoja», degen halyq danalyǵy bar emes pe. Biz olardy umytpaı, keıingi jastardyń esine salyp otyrýǵa mindettimiz dep oılaımyn.
Alaıda, tap osy jıyrma jylda Qazaqstan elimizdiń tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń bilikti basshylyǵynyń arqasynda ol jaısyz joramaldar men sátsiz sáýegeılikter júzege aspaı, elimiz búginde tek TMD arasynda ǵana emes, álemdik deńgeıde joǵary qarqynmen damyp otyrǵan beıbit ári bedeldi memleketterdiń qataryna qosylyp úlgerdi. Bul búginde álemge tanylǵan aqıqat ekeni aıqyn.
Árıne, otandastarymyz qazirgi alańsyz eńbek etip, bilim alyp, ósip-ónip, berekeli tirshilik keship jatqan jaǵdaıǵa ońaılyqpen jetken joq. Talaı-talaı qıyn asýlardy, qoǵamdaǵy saıası jáne ekonomıkalyq ahýaldyń qyzýy kóterilip baryp basylýyna sebep bolǵan qıly-qıly kezeńderdi bastan ótkerdi. Alaıda eń ádil tóreshi – ýaqyttyń ózi elimizdiń o bastan-aq durys damý jolyna túskenin aıqyn dáleldep berdi.
«Tirshilik bar jerde problema bar» demekshi, qıyndyqtardyń áli de az emes ekendigine qaramastan, búginde Qazaqstan ulttyq ál-aýqat deńgeıi jóninen álemdegi 110 memlekettiń arasynda 50-shi oryndy ıelenip otyr. Ulttyq valıýtamyz engizilýine baılanysty, ekonomıkamyz óz basqarýymyzǵa kóshe bastaǵan 1994 jyldan beri jan basyna shaqqandaǵy ishki jalpy ónim 700 AQSh dollarynan 12 eseden astam ósip, byltyr 9 myń dollardan asyp tústi. Bıyldyń jartyjyldyq qorytyndysy boıynsha qazaqstandyqtardyń aılyq ortasha jalaqysy 88 myń teńgeni qurady. Demek, atalǵan merzimde aı saıynǵy nomınaldy eńbekaqy kólemi 45 ese ósken bolyp shyqty. Sondaı-aq sońǵy on jylda tabystary eń tómengi kúnkóris deńgeıinen az azamattarymyzdyń sany 4 eseden astamǵa kemip, zeınetaqynyń ortasha kólemi 6 ese ósti. О́z derbestigin asa qıyn bıýdjet tapshylyǵy jaǵdaıynda bastaǵan elimizdiń búginde halyqaralyq rezerviniń mólsheri 75 mlrd. dollardan asyp tústi.
Árıne, joǵaryda atalǵan qıyndyqtardyń bári de qoǵamnyń transformasııaǵa ushyraýy kezinde bolmaı qoımaıtyn qıyndyqtar edi. О́ıtkeni, sosıalıstik qoǵamǵa, josparly ekonomıkaǵa laıyqtalǵan eski zańdarymyz jańa jaǵdaıda jumys isteýge jaramsyz bolyp shyqty. Al jańa zańdar men zań aktileriniń bir kúnde nemese bir jylda ázirlene qoımasy belgili. Onyń ústine, osynyń bárine sol kezdegi eski kertartpa kúshter men jańa reformatorlar arasyndaǵy tartystyń da ózindik bógesin bolǵanyn qosyńyz. Alǵashqy Konstıtýsııamyz jańa jaǵdaıǵa osyndaı sebeppen jaramsyz bolyp shyqty. Joǵarǵy Keńestiń taraýyna da negizinen joǵarydaǵydaı sebepter áser etti.
Elimizdiń baǵyna oraı, Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń el basqarýshylyq daryny men mol tájirıbesi osy tusta bar bolmysymen jarqyraı kórindi. Ol sol kezde qoǵamda júrip jatqan óte kúrdeli prosesterge durys taldaý jasap, onyń sebep-saldarlaryn tamyrshydaı tap basyp anyqtap, qajetti sheshimderdi batyl ári der kezinde qabyldaı bildi. Osyǵan qosa, Prezıdent elimizdiń saıası jáne ekonomıkalyq kúsh-qýaty nyǵaıǵan saıyn, tıisti oryndardyń aldyna únemi jańa mindetter qoıyp keledi. Munyń ózi qoǵamymyzdy toqyraýǵa ushyratpaı, udaıy ilgeri umtyldyryp qana qoımaı, osy jyldarda ekonomıkamyzdyń eki birdeı iri – shyǵys-azııalyq jáne álemdik ekonomıkalyq-qarjy daǵdarystarynan abyroımen shyǵýyna múmkindik berdi. Sondyqtan ekonomıkamyz jyl saıyn orta eseppen 7 paıyz mólsherinde ósim berip keledi.
Árıne, Qazaqstanda táýelsizdik jyldarynda júzege asqan tarıhı isterdiń bárin shaǵyn bir maqalada sanamalap shyǵý múmkin emes. Alaıda, onyń basty-basty sebepterin atamaıynsha, 20 jyldaǵy tabystarymyzdyń tórkinin durys paıymdaı almaspyz, sirá. Ári bul másele tóńireginde árkimniń óz pikiri men óz joramaly bolýy múmkin. Al óz basym jetistikterimizdiń birinshi sebebi retinde Prezıdentimizdiń halqymyzdy qoǵamdaǵy saıası turaqtylyqty saqtaýǵa, ultaralyq tatýlyq pen birlikke, ýaqytsha qıyndyqtarǵa tózýge árdaıym tabandylyqpen shaqyra bilgenin ataǵan bolar edim. Nursultan Ábishuly halyqtyń aldyna qaı másele boıynsha shyqsa da, osy saıası turaqtylyq pen ultaralyq tatýlyqty saqtap, nyǵaıtýǵa udaıy kóńil bólip otyrdy. Saıasattanýshy retinde kóp memleket basshylarynyń eńbekterimen tanysa júrip, ásirese ultaralyq tatýlyq máselesine bizdiń Elbasymyzdaı mol kóńil bólgen tulǵany sırek ushyratqanymdy jasyrmaımyn. Onyń ústine, Memleket basshysy tek jalań shaqyrýlarmen ǵana shektelip qalmaı, osy máseleniń mańyzdy tetigi retinde Qazaqstan halqy Assambleıasy ınstıtýtyn ómirge ákeldi. Onyń qazir qoǵamymyzda qandaı mańyzdy ról atqaryp otyrǵany jáne halyqaralyq deńgeıde qandaı bedelge ıe bolǵany búginde jurtshylyqqa jaqsy málim.
Ekinshiden, Prezıdent qoǵamdaǵy saıası turaqtylyqtyń irgetasy onyń Konstıtýsııasynda ekenin o bastan-aq durys paıymdaı aldy. Sebebi, memlekettiń qoǵamdyq qurylysy, onyń músheleriniń quqyqtyq mártebesi, memlekettik organdardyń qyzmettik júıesi tap osy Ata Zańymyzda aıqyndalýy tıis edi. Prezıdent N.Nazarbaevtyń tikeleı basshylyǵymen ázirlenip, 1995 jyly qabyldanǵan el Konstıtýsııasy osy jyldar ishinde óziniń progresshil sıpatyn aıqyn tanytyp, qoǵamymyzdy saıası jáne ekonomıkalyq daǵdarystardan aman alyp keledi. Osy Konstıtýsııanyń arqasynda bılik tarmaqtary ózara yntymaqtasa jumys istep, qoǵamnyń qarqyndy ilgerileýin qamtamasyz etýde.
Ras, oppozısııalyq kózqarastaǵy keıbir azamattardyń tarapynan anda-sanda qazirgi Parlamentti bıliktiń yrqynan shyqpaıtyn, ózindik bet-beınesi joq, «qaltadaǵy parlament» degen synı jáne kekesin pikirler aıtylyp qalyp jatatynyn bilemin. Osy Parlament quramynyń jumysyn ishteı jaqsy biletin depýtattardyń biri retinde men muny jańsaq pikir dep aıtar edim. Parlament – kópshiliktiń kóńilin kóteretin qoıylymdar qoıatyn sırk alańy emes. Ol elge, halyqqa qajetti zańdar ázirleıtin, sony qabyldaıtyn organ. Al tájirıbeli, bilimdi de bilikti Parlament depýtattary bul mindetti úlken jaýapkershilikpen atqaryp keledi. Máselen, kúni keshe –1 qyrkúıekte Parlament palatalarynyń birlesken otyrysynda sóz sóılegen Prezıdent osy oraıda: «Depýtattar kúrdeli jahandyq daǵdarys jaǵdaıynda joǵary kásibı belsendilikpen jumys júrgizdi. Úkimetpen birlese otyryp, daǵdarysqa qarsy zańdyq qujattar ázirlenip, qabyldandy jáne ol tabyspen iske asýda. Qazaqstan jahandyq ekonomıkalyq kúızelisti jeńip shyǵa alǵan az ǵana elderdiń biri boldy... Osy orasan jetistikterge Parlament depýtattary zor úles qosty. О́tken sessııada túrli máseleler týraly 141 zań qabyldanyp, 76 halyqaralyq kelisim ratıfıkasııalandy. Osynyń bárin sizderdiń Táýelsizdik toıyna jasaǵan laıyqty tartýlaryńyz dep bilemin. Sol úshin sizderge zor rızashylyǵymdy bildirip, shyn júrekten alǵys aıtamyn», dep halyq qalaýlylarynyń qyzmetine asa joǵary baǵa berdi. Árıne, bul tek depýtattar qyzmetine ǵana emes, bılik tarmaqtarynyń úılesimdi qyzmetine berilgen baǵa ekeni anyq.
Úshinshiden, Prezıdent qysqa merzim ishinde Qazaqstannyń álem aldyndaǵy beıbitsúıgish el retindegi bedelin qalyptastyra bildi. Ishten de, syrttan da jasalǵan qysymdarǵa qaramastan, ol óziniń alǵashqy sheshimderiniń biri arqyly Semeı polıgonyndaǵy jarylystardy toqtatty. Munyń halqymyzdyń densaýlyǵyna, tutas taǵdyryna tıgizgen sózben aıtyp jetkizgisiz oń yqpalyn bylaı qoıǵanda, Qazaqstanǵa álem elderiniń tarapynan durys kózqarastyń qalyptasýyna jáne sol arqyly shetel ınvestısııasynyń mol tartylýyna sheshýshi áser etti. Táýelsizdik jyldarynda Qazaqstan ekonomıkasyna 126 mlrd. dollardan astam mólsherde ınvestısııa ákelýdiń sáti tústi.
Osy oraıda basyn ashyp aıtatyn bir másele, bıýdjetiniń búıiri bos bolǵan táýelsiz Qazaqstannyń alǵashqy jyldardaǵy jaǵdaıynda elimizdiń ekonomıkasy men halqymyzdyń ál-aýqatyn jedel arttyrýdyń birden-bir tıimdi joly osy – shetel ınvestısııasyn tarta bilý edi. О́ıtkeni, burynǵy sosıalıstik qoǵamnyń sol kezge deıin de uzaqqa sozylyp ketken daǵdarysynan ábden tıtyqtaǵan halqymyzdyń tózimi tym sheksiz emes-tuǵyn. Sondyqtan olar áleýmettik-turmystyq jaǵdaılarynyń áıteýir bir alys keleshekte emes, meılinshe taıaýdaǵy jyldarda jedel jaqsarýyn qalady. Ári basynan keshken qasireti mol Qazaqstan halqy buǵan ábden laıyqty da edi. Prezıdentimiz bul mindetti meılinshe tabysty sheshe bildi. Joǵaryda keltirilgen derekterge qosa, búginde halqymyzdyń biraz bóliginiń burynǵydan áldeqaıda jaqsy turmysqa ıe bolyp, qolaıly úılerde tura bastaǵanyn, buryn qoldary jetpeı kelgen jıhazdar men turmystyq buıymdardy tutynatynyn, birqatar jastarymyzdyń shetelderdiń áıgili ýnıversıtetterinde bilim alatynyn, azamattarymyzdyń basqa memleketterge týrıstik saparlarǵa shyǵyp, demalyp, emdeletinin, elimizde jeńil kólik ıeleri sanynyń da úzdiksiz ósip otyrǵanyn eskersek, bizdiń bul oıymyzdyń negizsiz emes ekendigine oqyrmannyń kózi jeter deımiz. Qazaqstan halqynyń áleýmettik jaǵdaıynyń osyndaı-osyndaı artyqshylyqtary ásirese TMD sheńberindegi qaısybir ózge elderdegi zamandastarymyzben salystyrǵanda barynsha aıqyn kórinedi.
Birikken Ulttar Uıymynyń Bas hatshysy Pan Gı Mýnnyń: «1991 jyly Prezıdent N.Nazarbaevtyń Semeıdegi ıadrolyq polıgondy jaýyp, ıadrolyq qarýdan bas tartýy úlken erlik. Bul qadam kóregendik, naǵyz táýelsizdikti jarııalaý. Men barlyq memleket basshylaryn, onyń ishinde ıadrolyq derjavalardyń basshylaryn Qazaqstannan úlgi alýǵa shaqyramyn!» dep buǵan úlken saıası baǵa berýi de sondyqtan bolsa kerek.
Tórtinshiden, Prezıdent birden-aq el ekonomıkasyn damytýdyń naryqtyq jolyn tańdady. Sosıalıstik nemese kapıtalıstik qoǵamnyń artyqshylyqtary men kemshilikteri týraly másele daýly taqyryp ekenin bilemin. Keleshekte qaı júıeniń ozyqtyǵyn ýaqyttyń ózi kórsete jatar, biraq, menińshe, sosıalıstik júıe óziniń dármensizdigin tanytqan nemese biliksiz basshylyqtyń saldarynan onyń bedeli qatty shaıqalǵan ótken ǵasyrdyń 90-shy jyldarynyń basynda bizdiń elimizde halyqty ónimdi eńbekke yntalandyrýdyń naryqtan ózge utymdy joly joq edi. Tek shaǵyn jáne orta bızneske jol ashý arqyly ǵana jurtshylyqty jeke menshikke jáne ónimdi eńbekke qaraı bastap alyp júrýge bolatyn. Búginde elimizde óndiris ónimderiniń 30 paıyzǵa jýyǵy osy shaǵyn jáne orta bıznestiń enshisine tıesili. Árıne, onyń aıasy jyl ótken saıyn ulǵaıtyla bermek. О́z kezeginde jeke menshiktiń qoǵamdaǵy saıası turaqtylyqty qamtamasyz etýde óte mańyzdy ról atqaratyny belgili.
Besinshiden, Prezıdent N.Nazarbaevtyń strategııalyq turǵydan sátimen sheshe bilgen taǵy bir ózekti máselesi elimizdiń shekara shepterin aıqyndap alýy boldy. Ekonomıkalyq jáne saıası shıelenister shyrǵalańy órshigen óńirde, alyp derjavalardyń ortasyna ornalasqan, jeriniń aýmaǵy úlken, al halqynyń sany az Qazaqstan úshin osy shekara máselesin sheship alýy qaı turǵydan alǵanda da máni aıtyp jetkizgisiz úlken saıası jetistik edi. Sonyń nátıjesinde, búginde Qazaqstan alys-jaqyn memleketterdiń bárimen de daý-damaısyz, tatý kórshilik jáne ózara tıimdi qarym-qatynas ornatyp otyrǵan elderdiń qatarynan sanalady.
Elbasymyzdyń altynshy asa mańyzdy ári kóregendik sheshimi dep elordamyzdy Almatydan Aqmolaǵa aýystyrýyn aıtýǵa bolady. О́ıtkeni, astanany aýystyrýdyń elimizge ákelgen ózge jaqsylyqtaryn bylaı qoıǵanda, ol ekonomıkamyzdyń damýyna tosyn ári qýatty serpin berdi. Munyń sátti sheshim bolyp shyqqany sonshalyqty, búginde tipti barlyq basqarý organdary men ǵylym jáne mádenıet mekemeleriniń bárin birdeı burynǵydaı bir ǵana Almatyǵa shoǵyrlanǵanyn kózge elestetýdiń ózi qıyn ári qısynsyzdaý sııaqty kórinip qaldy. Al bul saıası sheshimniń de Prezıdenttiń batyl bastamasymen jáne zor uıymdastyrýshylyq erik-kúshimen júzege asqany málim. Nátıjesinde el aýmaǵynyń orta tusynda Almaty sııaqty, biraq ózinshe ásem, HHI ǵasyrdyń múlde jańa qalasy paıda boldy. Ol búginde konkýrs nátıjesi boıynsha TMD-daǵy 81 qalanyń ishindegi eń tańdaýlysy dep tanylyp, bıýdjeti Qyrǵyzstan sııaqty jeke respýblıkanyń múmkindigimen teńelip otyr.
Astana – qazirdiń ózinde álemdik saıasattyń baǵyt-baǵdaryn aıqyndaıtyn ortalyqtardyń birine aınalyp keledi. Munda Qazaqstannyń tikeleı bastamashylyǵymen ómirge kelgen iri halyqaralyq uıymdardyń jıyndary ótip jatady. Kóne qazaq dalasynda tuńǵysh ret alpysqa tarta memleket jáne úkimet basshylary men iri halyqaralyq uıymdardyń jetekshileriniń qatysýymen Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń VII Sammıti ótti. Qysqy Azıada oıyndarynyń alaýy Qazaqstanda alǵash ret jaǵylyp, onda otandyq sportshylarymyz tamasha tabystarǵa jetti.
«Jumys istemegen adam ǵana qatelespeıdi», degen bar emes pe. Bir qoǵamdyq formasııadan ekinshisine kóshý alasapyrany kezinde jibergen olqylyqtarymyz bolǵan da shyǵar, bálkim. Biraq, qalaı degenmen de jetistikterimizdiń basym ekendigi talas týdyrmasy anyq. Sebebi, búginde qoǵam ómiriniń qaı salasyn alsaq ta kóńil qýantarlyq nátıjelerimizdiń bar ekenin kóremiz. Táýelsizdik jyldarynda qanshama óndiris oryndary, mektepter men balabaqshalar, mádenıet oshaqtary salyndy! Kóptegen qalalarymyz ben aýdan ortalyqtary burynǵydan abattandyrylyp, kórkeıip, kóriktene tústi. Ana tilimizde bilim alatyn shákirtter sany da úzdiksiz ósý ústinde. Myńdaǵan jastarymyz «Bolashaq» baǵdarlamasy boıynsha álemniń eń úzdik ýnıversıtetterinde bilim alyp úlgerdi. Sondaı-aq óz elimizde de buryn qazaq dalasynda bolyp kórmegen, jańa turpatty joǵary oqý oryndary jumys isteýde.
Osyndaı jetistikterdi qoǵam ómiriniń qaı salasy boıynsha da sanamalap, bul tizimdi odan ári soza berýge bolady. Qazaqstandyqtardyń bıylǵy ótken Prezıdent saılaýynda qazirgi Elbasymyzdy qoldap daýys berýiniń de eń basty sebebi osynda.
Máselen, bir ǵana «Mádenı mura» baǵdarlamasy boıynsha qanshama kóne ári qundy tarıhı, ádebı-mádenı jaýharlarymyz halqymyzben tabysyp, dúnıejúzi halyqtarynyń ozyq oı qazynalary ana tilimizge aýdarylyp, kitap bolyp basylyp shyqty. Tipti, halqymyzdyń 1000 áni men 1000 kúıiniń dıskige jazylyp shyǵarylýynyń ózi nege turady! Azdy-kópti kemshilikterine qaramastan, «Kóshi-qon», «Jasyl el», «Aýyz sý» baǵdarlamalarynyń aıasynda da kóptegen ıgilikti ister atqarylǵanyn jurtshylyq jaqsy biledi.
Táýelsizdiktiń arqasynda talaı-talaı tarıhı tulǵalarymyz ortamyzǵa oraldy. Olardyń eńbekteri nasıhattalyp, kósheler men alańdarǵa attary berilýde.
Islamabad saıası taldaý ınstıtýtynyń sarapshysy Muhammed Mýnırdiń «Nursultan Nazarbaev – kóregen kóshbasshy» dep atalatyn maqalasynda: «Kóregen kóshbasshylar óz memleketteriniń taǵdyryn ózgertý qabiletine ıe tulǵalar qataryna jatady. Olardyń ereksheligi – kópshilikke aıqyn emes úrdisterdi baıqap qana qoımaı, ony basqalardyń da kórýine sebepker bolýynda jatyr», deýi bizdiń osy pikirimizdiń oryndylyǵyn dáleldeı tússe kerek.
Joǵaryda aıtyp ótkenimizdeı, árıne, problemalar da barshylyq. Eńbek ónimdiligi áli de kóńil kónshitpeıdi. Shaǵyn jáne orta bıznestiń el ekonomıkasyndaǵy úles salmaǵy qazirde de tómen. Indýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵdarlamaǵa sáıkes jańa tehnologııalar qoldanylatyn kásiporyndar salynbaıynsha, olardyń mólsherin arttyryp, eńbekaqyny kóbeıtý múmkin emes. Sol sebepti, atalǵan baǵdarlama boıynsha bizdiń elimizde tek byltyrdyń ózinde 152 kásiporyn iske qosyldy. Olardyń sany budan bylaı odan da arta túspek.
Elimizde úsh jyl ishinde «Batys Eýropa – Batys Qytaı» avtomobıl jolynyń 2,8 myń shaqyrymdyq qazaqstandyq bóligi salynbaq. Qazir 27 myń maman men jumysshylardyń qatysýymen bul jumys qyzý júrgizilýde.
Alaıda, moıyndasaq ta, moıyndamasaq ta, búgingi ómirdiń shyndyǵy sol – qazirgi dúnıe óte kúrdeli ári saıası dúrbeleńderge toly. Memleketter arasyndaǵy múdde qaıshylyqtarynyń asqynýy, konfessııalardaǵy ózara únqatysýdyń jetispeýshiligi, terrorızm qaýpiniń buryn-sońdy bolmaǵan deńgeıge kóterilýi, álemdegi ekologııalyq ahýaldyń kúrdelilene túsýi, jer betinde kúndelikti tirshilik úshin eń qajetti isher as, kıer kıimge jarymaıtyn adamdar sanynyń artyp bara jatýy – osynyń bári de jumyr jerdiń keıbir núktelerinde qantógisterdiń oryn alyp, qoǵam irgesiniń shaıqalýyna, jalpy, adamzattyń alań kóńil ahýalynda ómir súrýine áser etýde.
Sondyqtan, elimizdiń turaqtylyq jaǵdaıynda, birlik týynyń astynda qaryshty qarqynmen damyp otyrýy – halqymyzdyń baǵa jetkizgisiz baqyty der edim. Al baqyt – baǵasyn bilgenniń ǵana basyna turaqtaıdy. Árıne, biz onyń qadirin bilýge tıispiz. Eń bastysy, búginde zaman talabyna saı, ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵdarlamany júzege asyrýǵa qyzý kirisken Qazaqstannyń erteńgi keleshegi budan da jarqyn bolatyny sózsiz. О́ıtkeni, halqymyz Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń basshylyǵymen qolǵa alynǵan qaı istiń de tabysty aıaqtalatynyna kámil senedi. Ári ol senim ózin únemi aqtap keledi.
Aqan BIJANOV, Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senaty Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń tóraǵasy, saıası ǵylymdar doktory, professor.