Sapar búgin aıaqtalýy tıis
Qostanaı qalasynyń irgesindegi oblys attas aýdannyń Sadovyı poselkesinde turatyn 70 jastaǵy Muhametqalı Asqarov jeltoqsannyń 27-si kúni tańerteń shańǵymen jolǵa shyqqan edi. Ol 2017 jyldy Qostanaıdan 105 shaqyrym jerde jatqan Áýlıekól aýdanynyń ortalyǵy – Áýlıekól aýylynda turatyn qyzy men kúıeý balasynyń úıinde qarsy almaq. Balalary men nemereleri qonaqqa shaqyrǵanda qarııa olarǵa jańa jyldyq «tosynsyı» jasaǵysy keldi. Eger kólikpen barsa, 31 jeltoqsan kúni qurdaı qatynap jatqan avtobýspen nemese taksımen-aq 2 saǵatqa tolmaıtyn ýaqytta jetip barar edi. Ol Áýlıekóldegi qyzyna qaıta telefon shaldy.
– Qyzym, men senderdiń usynystaryńdy qabyl aldym, Jańa jyldy birge qarsy alaıyq. Men erteń shańǵymen shyǵamyn, – dedi de telefon tutqasyn qoıyp qoıdy. Kúıeý balasy da, nemereleri de atasynyń «minezin» biledi. О́zi sportshy, týrıst Muhametqalı aǵanyń bul jolǵy «tosynsyıyna» olar tańǵalǵan joq. Biraq egde tartqan kisige 105 shaqyrymdy shańǵymen júrip ótý ońaı emes, onyń ústine, qys mezgili degendeı.
– Men bul jolǵy saparymdy Jańa jylǵa, qyzyma jáne salamatty ómir saltyn jaqtaıtyn barlyq jerlesterime arnaımyn. Osydan eki aı buryn ǵana 70 jasqa toldym. О́zimdi synaǵym ári ózgelerge shańǵymen mundaı sapardyń salmaǵyn qaı jasta da shynyqqan adam kótere alatynyn dáleldegim keldi, – deıdi Muhametqalı Seıiluly.
Shańǵyshy Áýlıekólge jetkenshe 4-5 jerge toqtaıdy. Aldymen oblys ortalyǵynan 35 shaqyrym jerde jatqan Glazýnov aýylyna toqtap qonyp shyqty. Onda mektep oqýshylarymen kezdesip, olarǵa sport, týrızm jáne salamatty ómir salty jaıly áńgimeledi. Mundaı kezdesý saparǵa shyqqan kúnniń erteńine, ıaǵnı 28 jeltoqsan kúni Semenov aýylyndaǵy orta mektepte de ótti. Sol kúni keshtetip Lavrentev aýylyna jetti. Munda da mektep oqýshylarymen, jurtshylyqpen kezdesti. Jurttyń suraǵyna jaýap berdi.
– Lavrentev aýylyna sharshańqyrap, ózimniń boljaǵanymnan keshigip jettim. Semenovte jurt antalap, suraqtyń astyna alyp, jibermeı qoıdy. Lavrentevtiń turǵyndary bir saǵat kútip qalypty, – deıdi Muhametqalı aǵaı.
– Jolda qıyndyqtar bolyp jatyr ma? – deımiz biz.
– Bolǵanda qandaı. Aldymen qys mezgiliniń qolaısyzdyǵy ǵoı mazalaıtyn. Jel, aıaz degendeı. Onyń syrtynda joldyń shetin tehnıkamen tyqyrlap tazalap tastaǵandyqtan, qıyrshyq tastar shańǵyny júrgizbeıdi. Al joldan tómen tússem, qarǵa ombyǵyp júre almaımyn. Shańǵy synyp qalǵan jaǵdaıda qınalmaý úshin qosymsha shańǵy alyp aldym, – deıdi ol. Qart ustazdyń bul sheshimi joldyń ústinde kórgen jurttyń barlyǵyn da tańǵaldyryp, súısintse kerek. Kezdesýde bir jas jigit: «Ata, kelesi beketińizge deıin kólikpen jetkizip tastaıyn», – dep ázildepti.
– «Bul – ózimniń qalaýym, aıazǵa da, jelge de, joldyń qıyndyǵyna da shydaımyn, alǵan betimnen qaıtpaımyn. Eger bir jerde qulap qalsam, qınalmaı taýyp alarsyńdar, joldyń ústinde jatamyn ǵoı», dedim men de ázildep, – deıdi qart ustaz. Ol jolǵa aýystyryp kıetin kıimin, dári-dármek, jeńil tamaq qana alypty.
Muhametqalı Asqarov muǵalim bolyp qyzmet etti. Ol ustazdyqtan áli de qol úzgen joq. 1971 jyldan beri tabıǵat týrızmimen aınalysady. Ár jazda tabıǵat aıasynda shatyr quryp, mektep oqýshylarynyń demalysyn jáne tabıǵat týrızmin uıymdastyrady. Onyń syrtynda shańǵymen, toǵyzqumalaqpen, doıbymen, sporttyń ózge túrlerimen de aınalysady.
Muhametqalı aǵaı keshe Qostanaı-Áýlıekól baǵytyndaǵy tas joldyń shetimen júrip otyryp, Áýlıekól aýylyna qonaǵa jetti.
– Jolaı Novonejın aýylyna qondym. Aıaz betten sál shymshyp turdy, shamalap jel soqty. Keshe keshkisin áýlıekóldikter kútip aldy. Monshaǵa túsken soń, sharshaǵanymnyń bári de ketti. 31 jeltoqsan kúni qyzym men kúıeý balamnyń úıinde demalyp, olarmen Jańa jyldy qarsy alamyn. Barlyq qazaqstandyqtardy, egemendikterdi de, Jańa jylmen quttyqtaımyn! – dedi ol.
Muhametqalı aǵa kidirmesin dep, biz de suraqty kóbeıtpeı, telefondy basyp qoıdyq. «Jolaýshyǵa jol kespe» degen.
Názıra JÁRIMBETOVA,
«Egemen Qazaqstan»
QOSTANAI
Sýrette M.Asqarov.
Sýretti túsirgen
Nıkolaı SOLOVEV