El Táýelsizdiginiń 25 jyldyq merekelik saltanatynda minberge shyqqan Olımpıada chempıondary Dmıtrıı Balandın men Danııar Eleýsinov Elbasy aldynda jastardy jigirlendiretin uran sózdi ortaǵa tastady. «Alǵa, Qazaqstan!» Kóp keshikpeı sol Dımamyz áskerge shaqyrylǵan jastardyń qatarynda – Olımpıada chempıony ziltemirshi Nıdjat Rahımov ekeýi aldyńǵy sapta turdy.
– El qorǵaý qashan da abyroıly is bolǵan. Bizderge Otanymyz úlken jaýapkershilik artyp otyr. Endeshe, biz mindettelgen tapsyrmalar men buıryqtardy minsiz oryndaýǵa ýáde etemiz. Jigitter, áskerı qyzmettiń qıyndyqtaryna moıymaı tabandylyqpen tótep beretinderińe men, Olımpıada chempıony Dmıtrıı Balandın, kámil senemin! – dedi ol sonda aǵynan jarylyp.
***
Jasyratyn nesi bar, sýǵa júzý sportyna degende qulaǵy túrik júrgen jan Dmıtrıı Balandındi Rıo Olımpıadasynan soń «qazaq Felpsi» atap ketti... Maıkl Felpstiń sport tarıhynda buryn-sońdy bolmaǵan álemdik rekordtaryn qaıtalaý múmkin be?! Bir qaraǵanda, ertegi-qııaldaı kórineri de aqıqat! Maıkl Felps – Olımpıadanyń 23 dúrkin chempıony! Oǵan 26 márte jeńip alǵan álem chempıony ataǵyn qosyp qoıyńyz! Sýdan júzýden teńdessiz erlik jasaǵan amerıkalyq naǵyz juldyz! Endeshe, almatylyq Dmıtrıı Balandın sporttaǵy janqııarlyq eńbegi qaıtalanbastaı kórinetin sport juldyzyna qaı jaǵynan teńestirildi eken? Kánigi mamandar men sport sheberleriniń, jalpy jankúıerdiń olaı deýine ne sebep boldy eken?
Oǵan sebep, ıá, oǵan birden bir sebep... eń aldymen, 21 jastaǵy Balandınniń Rıodaǵa 200 metrge brass ádisimen júzý ádisi sensasııalyq kórsetkishi der edik. Sol júzýden soń kópshilik kóp jaıtty kóńiline toqyp qalǵan sekildi. Qyzyq bolǵanda, alǵashqy kúngi 100 metrlik jarysta bul Dımańyz barsha qaýymǵa kádimgi «dymbilmestiń» keıpin tanytty. Segizinshi jolaqpen sýǵa túsken sportshy kóshtiń sońynda segizinshi bolyp keldi. Qojanasyrdyń «Júldeli úshinshi oryn aldym, jarysqa úsheýmiz qatysyp edik» degeniniń keri.
Almatylyq stýdent jigit 200 metrlik braspen júzýshiler qatarynda sap túzep turǵanda jurtshylyqtyń Balandınge onshama kóńil aýdara qoımaǵany da sondyqtan. Alystaǵy Qazaqstan, sol eldiń Almaty degen qalasy... álemdik dúbirde ondaı ataýlarǵa, onyń ishinde boks ta emes, sýǵa júzýden... kim qulshynyp, kim qulyq qoıyp jatty deısiz!
Dese de, Dımanyń syryn biler janashyrlary taqymyn qysyp, typyrshyp otyrdy. Almatylyq júzgish Rıoǵa qur alaqan kelmegen: 2014 jyly Kvandjýda ótken jazǵy Ýnıversıadada 100 metrlik braspen júzýde bir altyn medal alǵan Dmıtrıı Balandın, 2015 jyly Ońtústik Koreıada ótken jazǵy Azııa oıyndarynda 50, 100, 200 metrlik braspen júzýde úsh altyndy qatar alǵan! «Altyn» arqalaǵan jigit úlken dodadan Almatyǵa oralǵan soń birshama jaqsy tynyǵyp aldy. Tynyǵyp aldy da, jarqyn júzben Sankt-Peterbordaǵy halyqaralyq jarysqa attandy. Álemniń sýǵa júzýdi mansuq etken eń tanymal on memleketinen jınalǵan 400-ge jýyq sportshy kúlli Azııada kúni keshe daqpyrty shyǵyp úlgergen Almatynyń «altyn balasyna» úrke qaraǵandaı syńaı tanytýy da sondyqtan shyǵar. Olardyń arasynda dúnıe júziniń eń ushqyr júzgishteri Laslo Cheh, Rober Harlı, Katınka Hossý Evelın Verrasto júrdi.
***
...Rıodaǵy jan berip, jan alysqan atletter saıysynda sol kúni aınalasy alty saǵattyń ishinde Qazaqstannyń qorjynyna 2 birdeı altyn medal tústi! Nebary alty saǵattyń ishinde!
Endi dál sol tusta Rıo-de Janeıroda «eki altynnyń» ortasynda jan ushyryp júgirip júrgen Dımanyń anasy Tatıananyń sózine bir mezet qulaq túrip kóreıikshi!
–Qurbymyz ekeýmiz Dımanyń aqtyq jarysynyń aldynda ziltemirshiler óner kórsetip jatqan sport keshenine bardyq. Júzýshiler basseıninen aralary onsha qashyq ta emes, – deıdi sportshynyń anasy sol qyzyqty sátti tamsana eske alyp. – Sodan Nıdjat Rahımov alǵan alǵashqy altynymyzdy kózimizben kórip, kóńilimiz kónship, sondaı qýanyshpen sport kesheninen shyqtyq. Kóńil toqynysy sondaılyq kúshti boldy, esil-dertim «Bizdiń Dımanyń jarysy qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalar eken» edi. Júzgishter synynyń bastalýyna jarty saǵattaı ýaqyt qalǵan. Bıletti qolyma alyp, otyratyn oryn men jarystyń bastalatyn ýaqytyn taǵy bir muqııat kórip ala qoıaıyn degenmin. Olımpıada keshenindegi orasan zor bıik temir baspaldaqpen tómen túsip kele jatqanbyz. Uıytqyp ystyq jel soǵyp turǵan. Abdyryp kele jatyp, qolymdaǵy júzý basseıni ornalasqan keshenge kiretin bıletten qalaı aıyrylyp qalǵanymdy bilmeımin. Jel ushyryp áketti. Qansha janushyrǵanmen temir qurastyrylymnyń qaı buryshynan tabarymyzdy bilmedik. Dereý keshenge de jettik. Bılet joq. Bılet bar eken... Biz sııaqty keshikkenderge, abaısyzda qolyndaǵy bıletinen aıyrylǵandarǵa «jazalaý» sııaqty, bir bılettiń quny – 600 dollar! Ondaı aqsha bizde qaıdan bolsyn? Balanyń jarysy men úshin odan da qymbat, ne isteý kerek? Oılana kelip, qurbymyz ekeýmiz qonaq úıge qaraı qustaı ushtyq... Qysqasy, Rıoǵa baryp turyp, jarys ótken saraıdyń esiginen syǵalaı da almaı, Dımanyń «altyn» alǵanyn qonaq úıdegi teledıdardan kórdim!.. Esh ókinbeımin, eń bastysy, Dıma Qazaqstanǵa ekinshi olımpıadalyq altyn medaldy alyp keldi ǵoı! Qýanyshtan kóz jasymyzǵa aıaýsyz erik berdik.
... Reuters-tiń qas-qaǵym sátte túsirgen sol sýreti dúnıe júzine tarady. Kók týymyzdy jelbirte júgirgen, altyn medalin qýana tistep turǵan Almatynyń altyn balasynyń beınesi jurtshylyqtyń áli de kóz aldynda! Dúnıejúzilik «Ýnıversıada-2017» oıyndaryna qyzý daıyndalyp jatqan uıymdastyrý komıteti Dmıtrıı Balandındi sol kúni stýdentter jarysynyń Týyn kóterýshi etip taǵaıyndap ta jiberdi.
***
Aýzy dýaly azamattar Dmıtrıı Balandındi álemdegi eń tanymal, eń rekordshy amerıkalyq sport juldyzyna tekten-tek teńemegen shyǵar. Dımanyń bolashaǵy alda.
Talǵat SÚIINBAI,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY