2016 jyldyń qorytyndysynda elimizdiń ishki jalpy ónim ósimi 1 paıyzǵa jýyqtaǵaly otyr. Qazirgideı álemdik naryqta ken qazý, munaı shıkizaty sııaqty ónimderdiń baǵasy quldyrap turǵan shaqta bul kóńil qýantarlyq jaǵdaı. Sebebi, bizdiń eldiń buryn ishki jalpy ónim kóleminiń negizgi bóligi osy shıkizat ónimderinen túsetin. Biraq qazir ózgerdi. Otandyq óndiristiń órkendeýi syrtqy naryqtaǵy shıkizat baǵasyna táýeldilikti azaıtty. Ekonomıka ósiminde otandyq ónerkásiptiń úlesi artty.
Elimiz údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damýdyń memlekettik baǵdarlamasynyń ekinshi kezeńiniń ekinshi jylyn aıaqtady. Iаǵnı, alǵashqy bes jyldyqty artta qaldyrǵan baǵdarlama qazir ekinshi besjyldyǵyn júzege asyrýda. Soǵan baılanysty bıyldyń ózinde bul baǵdarlamaǵa qatysty kórsetkishter eki ret qorytyndylanyp, ındýstrııalandyrý taqyrybynda eki márte arnaıy telekópir ótti. Árıne, munyń ózi onyń el ekonomıkasy úshin aıryqsha mańyzdylyǵynyń bir dáleli.
2016 jyly ındýstrııalandyrý aıasynda ótken alǵashqy telekópirde 8 iri joba Elbasynyń ruqsatymen iske qosyldy. Al jaqyndaǵy jalpyulttyq telekópirde 23 kásiporyn jumysyna kiristi. Árıne, onyń arasynda temir jol, tas joldarǵa qatysty, sý elektr stansasy sııaqty jobalar da bar. Al naqty ónim óńdeıtin kásiporyndar arasynda «Arselor Mıttal Temirtaý» AQ iske qosqan 4 domna peshin aıtýǵa bolady. Ol 4 mln tonna bolat óndirýge múmkindik bergen. Bul ótken jylǵy deńgeıden 15 paıyzǵa joǵary. Astanadaǵy «Selena Insulations» JShS qurylys materıaldaryn shyǵaratyn zaýyttyń iske qosylýy elorda ekonomıkasy ǵana emes, tutas eldiń qurylys ındýstrııasyna qosylǵan qarymdy qadam boldy. Sondaı-aq, Aqtóbe oblysyndaǵy turǵyn úı qurylysyn damytýǵa baǵyttalǵan kásiporynnyń ashylýy da bul salanyń tynysyn keńeıtti. Bul kombınatta germanııalyq «Wekcenmann» kompanııasynyń úzdik jabdyqtary ornatylǵan eken. Kásiporyn ónimi birinshi kezeńde jylyna 50 myń sharshy metr baspana turǵyzýǵa múmkindik bermek.
Jyldyń ónerkásip salasyndaǵy taǵy bir jańalyǵy aıaq kıim óndirisimen aınalysatyn «Kazlegprom Almaty» fabrıkasynyń iske qosylýy. Kásiporyn aıaq kıimdi ıtalııalyq tehnologııa boıynsha shyǵarady. «Baıan Sulý» fabrıkasynyń pechene shyǵaratyn óndirisi de Prezıdenttiń ruqsatymen iske qosyldy. О́nimdiligi óte joǵary zamanaýı qural-jabdyq jylyna 5 myń tonnadan astam ónim shyǵarýǵa múmkindik beredi eken. Jańa jeli iske qosylǵannan keıin eksportqa ónim shyǵarý 40 paıyzǵa artpaq. Jyldyq qýaty 25 mln tonna ken óndiretin Aqtoǵaı kombınaty da kópshiliktiń kózaıymyna aınaldy. Salynǵan ınvestısııalar kólemi 2 mlrd dollardan asatyn atalǵan óndiriste 1500 adam jumys istemek. Almaty oblysyndaǵy shoıyn óndiretin zaýyttyń iske qosylýy da el óndirisine jańa serpin boldy. Jańa zaýyt ınnovasııalyq tásilmen 400 myń tonna ónim shyǵarýǵa qaýqarly. О́ndiriste qazaqstandyq shıkizat qoldanylady.
2016 jyldyń taǵy bir ındýstrııalyq jemisi Elbasynyń Japonııaǵa sapary aıasynda iske qosylǵan Qazaqstandaǵy bolat buıymdar shyǵaratyn «Tokıo Roýp Almaty» zaýyty der edik. Jalpy, ındýstrııalandyrý baǵdarlamasyn júzege asyrý jyldarynda 4,6 trln teńgeniń 961 jobasy júzege asyrylsa, 2016 jylda 179,2 mlrd teńgeniń 63 jobasy iske qosylǵan. Bul – 4,8 myńnan astam turaqty jumys orny. Qolǵa alynǵan jobalar arqyly 7,5 trln teńgeniń shamasynda ónim óndirilse, onyń 1,8 trln teńgesi sońǵy on aıǵa tıesili.
Dınara BITIKOVA,
«Egemen Qazaqstan»