Dúkende – tiri balyqtar

Baıaǵyda teńizdiń jaǵasyn­da balyqshylar otbasynda dúnıe­ge kelgen bir qyz ba­lyǵy joq qa­shyqtaǵy qoıly aýylǵa turmysqa shyqqan kezde bal tatyǵan balyq sorpasyn mensinbeýshi edim, qı tatyǵan qoı sorpasyna tap boldym-aý degen eken. Sol aıtqandaı, dámi til úıiretin balyq pen onyń sorpasynan eshkim bas tarta qoımaıtyn shyǵar. Iаǵnı, qazirgi kúni balyq pen balyq etine degen suranys arta túsýde. Osy oraıda batysqazaqstandyq kásipkerler Álibek Sartaev jáne Erkin Álbetııarov pen Meńdijan Sársenov tutynýshylarǵa ar­nalǵan aıryqsha jobany iske asyrdy. Bul – tiri balyq satatyn dúken kesheni. Onyń taǵy bir ereksheligi, balyqty ósirip, ustaýǵa ar­nalǵan iri basseın quryly­sy­nyń qosa aıaqtalýy. Sóıtip, jańa keshen­nen turǵyndar shortan, sazan, móńke sekildi dámi til úıire­tin balyqtardy shorshyǵan tiri kúı­inde satyp ala alady. Son­daı-aq, tiri shaıan­nyń etine tábe­tińiz tartsa, buǵan da jol ashyq. Ke­shende alabuǵa, taban, kókser­ke jáne torta delinetin balyq túr­lerin muzdatylǵan kúıinde tuty­nýshylarǵa usyný belgilengen. Atalǵan kásipkerler toby qolǵa alǵan keleli istiń kele­shegi budan da jarqyn. Iаǵnı munyń ózi tiri balyq satatyn ózge de dúkender jelisi degen sóz. Munyń syrtynda tu­ty­ný­shylardyń suranysy­na oraı jetkiziletin balyq­tar men balyqtan jasalǵan taǵam túrleri de bar. Eń bastysy, olar taıaý­da ózderi ósirgen balyq ónim­derin taıaý jáne alys shet elderge eksportqa shyǵarýdy josparlap otyr. Búgingi kúni kez kelgen azyq-túlik ónimderi túr­le­riniń qoljetimdi baǵamen satylýynyń alar orny erekshe. Osy oraıda kásip ıeleriniń máseleniń osy jaǵyna kóbirek kóńil qoıyp otyrǵany tek qup­taýǵa jáne qoldaýǵa laıyqty deýge bolady. Búgingi kúni kásipkerler úsh­tigi saýda ortalyǵyn tehnı­ka­­lyq turǵydan qaıta jaraq­tan­­­dyrý­ǵa qomaqty qarajat jum­­saǵan eken. Osy arqyly keshen ǵı­maraty­nyń paıdaly aýmaǵy odan ári keńeıip, qosym­sha jumys oryndaryn ashýǵa múmkindik týypty. Sóı­tip qazirgi kezde tiri jáne muz­datylǵan balyqtar satatyn saýda ortalyǵynda otyz adam turaqty jumyspen qamtylǵan. Al aldaǵy ýaqytta bul sandy eki júzge deıin jetkizý josparlanyp otyr.  Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan» ORAL Sýrette: tiri balyqtar osylaı saýdalanady.