Konstıtýsııalyq ózgerister týraly dáris ótti

Keshe L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde Qazaqstan respýblıkasy Konstıtýsııalyq keńesiniń múshesi, zań ǵylymdarynyń doktory, professor Únzıla Shapaq «Konstıtýsııalyq reforma: Parlament pen Úkimettiń jaýapkershiligin arttyrý» degen taqyryppen dáris ótkizdi. Dáristi tyńdaýǵa ulttyq ýnı­ver­sıtettiń professor-oqy­tý­shy­lar quramy, ha­lyqaralyq qa­tynastar maman­dy­ǵynda bilim alyp jatqan stýdentter jınaldy. Ǵalym olarǵa Memleket bas­­shysynyń bılik tarmaqtary ara­syn­da ókilettikterdi qaıta bó­lý máseleleri jónindegi Úndeýin, kon­stıtýsııalyq reformalardyń jú­zege asyrylý retin túsindirdi. – Jalpy, Elbasynyń ókimimen 11 qańtar kúni Memlekettik bı­­liktiń tarmaqtary arasynda ókilettikterdi qaıta bólý má­­seleleri jónindegi Jumys to­by qurylǵan bolatyn. Osy ju­­mys tobyna kelip túsken usy­­n­ystardyń nátıjesinde bú­kil­halyqtyq talqylaýǵa Ata Zań­ǵa engiziletin ózgerister men tolyqtyrýlardyń jobasy usy­ny­l­dy. Qazirgi tańda osy joba­lar boıynsha onyń mazmuny men mánin keńinen túsindirý ju­mystary júrip jatyr, – dedi ol. Únzıla Shapaqtyń aıtýynsha, Konstıtýsııaǵa engizilýge usy­nylǵan ózgerister men to­lyqtyrýlar jobasyn eki top­qa bólip qarastyrǵan jón. Birin­shisi – Qazaqstandaǵy menshik qu­qy­nyń kepildigin qamtamasyz etý. Iаǵnı, jekemenshikti Kon­s­tıtýsııa negizinde qorǵaý te­tik­terin odan ári nyǵaıtý, kú­sheıtý qarastyrylyp otyr. Ekin­shisi – Qazaqstandaǵy bı­lik tarmaqtary ara­syndaǵy ókilettikterdi bı­lik tarmaqtarynyń qaıta bólý máselesi. Sol ar­qyly memlekettik basqarý júıe­sin jetildire túsý joldary qaras­ty­rylýda. – Qarapaıym tilmen aıtar bol­saq, Konstıtýsııa – qoǵamdy bas­qarýdyń eń basty zańdyq qu­raly bolyp tabylady. Sonymen qatar, Konstıtýsııa – qoǵamdyq kelisimshart, qoǵamdy basqarý úshin, ony qandaı da bir erejege baǵyndyrý úshin Konstıtýsııa sol qoǵamǵa saı bolýy tıis. Kún­­delikti ózgerip jatqan áleý­met­­tik-ekonomıkalyq jaǵdaılar oǵan ózgeris engizýdi talap etýde, – dep atap ótti ǵalym. Únzıla Shapaqqyzy baıan­da­ǵandaı, ol ózgeris, birinshiden – Par­lamenttiń jaýapkershiligin kú­sheıtý. Ekinshiden – Úkimettiń qu­zyreti men jaýapkershiligin art­­tyrý. Bul áleýmettik-eko­no­mı­kalyq damýdyń jáne qo­ǵam­nyń ósip-órkendeýi ná­tı­je­sinde ba­ǵyndyrylǵan bir beles dep qa­byldaǵan abzal. – Keshe ǵana Prezıdent Qazaqstan halqyna Joldaýyn ar­nady, halyqaralyq bá­se­ke­les­tik­ke qabilettilikti arttyrý jolynda tıisti tapsyrmalar berildi. Osy jańǵyrýdyń birden-bir ke­pili – Konstıtýsııanyń durys ári tıimdi jumys isteýi. Jalpy, pre­zıdenttik ınstıtýt álemde moıyndalǵan ınstıtýttardyń biri. Tıisti reformalardan keıin de Prezıdent elimizdiń qaýip­sizdigin qamtamasyz etedi. Eń bastysy, Prezıdent adam já­ne onyń quqyqtarynyń kon­stı­týsııalyq kepili bolady. El­basymyz bul fýnksııany toly­ǵy­men atqaryp keledi, – dep oıyn túıindedi Ú.Shapaq. Arnur ASQAR, «Egemen Qazaqstan»