Áýezovtiń aldynda otyrǵan sábı kim?

Halyqaralyq «Alash» syı­ly­ǵynyń laýreaty Erkin­bek Turysovtyń jazýshy bolyp qalyptasýyna áıgili Muhtar Áýe­zovtiń sharapaty men shapa­ǵaty kóp tıgenin ádebıet súıer qaýym jaqsy bile­di. Elýin­shi jyldardyń sońyn­da M.Áýezov osy zaman ta­qyrybyna roman jazýdy kózdep, Ońtústik Qazaqstan obly­synyń Alǵabas, Sozaq, Túrkis­tan, Maq­taaral aýdandaryn aralaǵany málim. Uly jazýshy halyqtyń tur­mys-tirshiligimen, mádenıet jaǵdaıymen tanysty, malshylar, maqtashylar ómirinen birneshe ocherkter jarııalady. Mine, sol saparlarynda uly j­a­zý­­­shy­nyń qasynda júrgen E.Tu­rysovtyń alǵan tálimi mol. Tuńǵy­shynyń esi­min Muhtar qoıýy da kóp jaıt­ty ań­ǵar­ta­dy. Ke­zin­de dana Muh­tar er­keletip, meıi­­­ri­min tó­kk­en bala Muh­­tar b­úgin­de ózi de el aǵasy ata­­nyp otyr. «Muhtar Áýe­zov pen ákem­niń arasyndaǵy shynaıy dostyqtan, tyǵyz shyǵarmashylyq baı­la­nys­tan habary bar adamdar meniń esimim Muhtar qoıylý sebebin aıtpaı-aq túsinetinin ómirde jıi kezdestirip júrmin. Biraq sol uly Muhtar Áýezovtiń ti­zesine otyryp, meniń sábı kezi­m­de sýretke túskenimdi, osy sýret keıinnen kitaptyń muqa­basynda jarııalanǵanyn jaqyn týystarymyzdan basqalar bile ber­meıdi. Bireýler kitaptyń muqabasyndaǵy sýretke qarap oty­ryp, Muhańnyń tizesindegi sábıdi uly Murat dep, endi bireýler nemereleriniń biri bolar dep joramal jasaıdy. Ákem­niń aıtýynsha, Muhtar Áýezov Ońtústik Qazaqstan oblysyna barý úshin Almatydan jolǵa shyqqanyn habarlap, on aılyq meni kórip qaıtýǵa arnaıy at basyn buratynyn eskertken eken. Qýanyshty habardy es­tigen olar uıqysyz tún ótkizip, jan-jaqty daıyndyq qamyna kirisedi. 1961 jyldyń 25 sáýirinde qasyna ataqty jazýshy Táken Álim­qulovty, oblys, aýdan basshylaryn ertip kele jatqan Muhtar aǵany kórgende ákemniń qýanyshy qoınyna syımaı, meni úkideı úlpildetip aldynan alyp shyǵypty. Sháı ishilgen soń qo­naqtar bir sát tysqa, taza aýaǵa shyqqan kezde Muhań óziniń qurmetine esimi qoıylǵan sábıge aınalyp-tolǵanyp tórdegi ornynan jyljymaı qalyp qoısa kerek. Úlken kisilermen birge júrgen fototilshi Úrkimbek Eleýbekov osy sátti tıimdi paıdalanyp, birneshe ret túsirip úlgeripti. Bertinirekte jolym túsip, Almatyǵa barǵanymda murajaıǵa aınalǵan uly jazýshy turǵan úıge kirip shyqtym. Úlken portret jasalyp, tórge ilinip qoıylǵan Muhtar atamen birge túsken tarıhı sýret kózime ottaı basyldy. Sýret­tiń as­tyń­ǵy jaǵyna «El bo­lam deseń, besigińdi túze» degen qanatty sózi ja­zylypty», deıdi dana Muhtar Áýe­zov­pen túsken sýrettiń syryn baıan­daǵan Muhtar Turysov sol bir kúnderdi eske alyp. Ǵalymjan ELShIBAI, «Egemen Qazaqstan»